IV U 318/19

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2019-10-29
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweWysokarejonowy
zasiłek chorobowyubezpieczenie choroboweskładki ZUStermin płatnościprzywrócenie terminuniezdolność do pracyodwołanie od decyzjiSąd PracyZUS

Sąd przyznał prawo do zasiłku chorobowego ubezpieczonemu, który opłacił składkę po terminie z powodu opóźnienia w księgowaniu przelewu, uznając przyczynę za obiektywnie usprawiedliwioną.

Powód M. K. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do zasiłku chorobowego, argumentując, że składka za maj 2019 roku została opłacona w terminie, a opóźnienie w jej zaksięgowaniu nie było jego winą. Sąd ustalił, że powód zlecił przelew składki 10 czerwca 2019 roku, a zaksięgowano ją 11 czerwca 2019 roku. ZUS odmówił przywrócenia terminu, jednak sąd uznał, że przyczyna uchybienia terminu była obiektywnie usprawiedliwiona i nie można jej przypisać celowego działania mającego na celu oszukanie systemu.

Sprawa dotyczyła odwołania M. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w W., która odmówiła mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 6 do 31 lipca 2019 roku. Główną przyczyną odmowy była rzekoma zapłata składki na ubezpieczenie chorobowe za maj 2019 roku po terminie. Powód argumentował, że zlecił przelew składki 10 czerwca 2019 roku, a opóźnienie w jej zaksięgowaniu przez ZUS nie było jego winą. Sąd Rejonowy w Świdnicy, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając powodowi prawo do zasiłku chorobowego. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że powód zlecił zapłatę składki w terminie (10 czerwca 2019 r.), a przelew został zaksięgowany dzień później (11 czerwca 2019 r.). Sąd, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, podkreślił, że przepis art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej nie powinien być stosowany z nadmiernym rygoryzmem. Wskazano, że w uzasadnionych przypadkach ZUS może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie, a przesłankami takimi są okoliczności obiektywnie usprawiedliwiające uchybienie terminowi. Sąd uznał, że opóźnienie w księgowaniu przelewu, które nie było winą powoda, stanowiło obiektywnie usprawiedliwioną przyczynę uiszczenia składki po terminie. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że składka została uiszczona przed powstaniem niezdolności do pracy, co wykluczało celowe działanie mające na celu uzyskanie świadczenia. W konsekwencji, sąd zmienił decyzję ZUS na podstawie art. 477¹⁴ § 2 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli opóźnienie jest obiektywnie usprawiedliwione i nie wynika z celowego działania mającego na celu oszukanie systemu ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro powód zlecił przelew składki w terminie, a opóźnienie w jej zaksięgowaniu nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego (np. system księgowania banku), to nie można mu przypisać winy. Powołując się na orzecznictwo, sąd stwierdził, że przepis o terminowym opłacaniu składek nie powinien być stosowany rygorystycznie, a w uzasadnionych przypadkach ZUS powinien wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

u.s.u.s. art. 14 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dobrowolne ubezpieczenia ustają z pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki. W uzasadnionych przypadkach ZUS może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie.

Pomocnicze

ustawa art. 6 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

ustawa art. 8

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Określa maksymalny okres, przez który przysługuje zasiłek chorobowy.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zlecenie przelewu składki w terminie. Opóźnienie w zaksięgowaniu składki nie z winy ubezpieczonego. Obiektywnie usprawiedliwiona przyczyna uchybienia terminowi. Brak celowego działania mającego na celu oszukanie systemu. Składka opłacona przed powstaniem niezdolności do pracy.

Odrzucone argumenty

Zapłata składki za maj 2019 roku po terminie (według ZUS). Brak podstaw do przywrócenia terminu opłacenia składki (według ZUS).

Godne uwagi sformułowania

„wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie społeczne po terminie może być uwzględniony przez organ rentowy nie tylko w wyjątkowych i szczególnych okolicznościach, lecz w każdym przypadku, gdy nieopłacenie składki w terminie jest obiektywnie usprawiedliwione” „Przepis art. 14 ust. 2 pkt 2 u.s.u.s. nie powinien być traktowany z nadmiernym rygoryzmem - w tym znaczeniu, że niejako automatycznie prowadzi do wyłączenia z ubezpieczenia, bez względu na okoliczności. „przepis ten nie wymaga, aby dany przypadek był wyjątkowy i szczególnie uzasadniony, a przez przypadek uzasadniony rozumieć należy taki, który obiektywnie usprawiedliwia i tłumaczy, dlaczego składka nie została należycie opłacona” „Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyposażony w uprawnienie wyrażania zgody na opłacenie składki po terminie winien ujawnić, jakimi przesłankami kierował się, odmawiając jej, a jego decyzja podlega merytorycznej ocenie sądu.” „Trzeba zatem wziąć pod uwagę te szczególne wypadki, gdy z przyczyn niezależnych uiszczenie składki nie następuje. Jest to tym bardziej uzasadnione gdy niedopatrzenie to zostaje naprawione, nie ma ono charakteru działania specjalnego, mającego niejako "oszukać" system ubezpieczeń społecznych, a nadto w historii płatnika zdarzenie to jest jednorazowe.”

Skład orzekający

Maja Snopczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminowości opłacania składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i możliwości przywrócenia terminu przez ZUS, zwłaszcza w kontekście opóźnień wynikających z systemu bankowego lub księgowego."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób prowadzących pozarolniczą działalność podlegających dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i opóźnień w płatnościach składek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne monitorowanie terminów płatności składek ZUS, ale jednocześnie daje nadzieję osobom, które doświadczyły opóźnień niezawinionych. Jest to praktyczny przykład interpretacji przepisów na korzyść ubezpieczonego.

Zapłaciłeś składkę ZUS po terminie? Sąd może Cię uratować!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 318/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2019 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Maja Snopczyńska Protokolant : Agnieszka Ząbkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 roku w Ś. sprawy z odwołania M. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) o zasiłek chorobowy zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) z dnia 14.08.2019 roku w ten sposób, iż przyznaje powodowi M. K. (1) prawo do zasiłku chorobowego za okres wskazany w decyzji. UZASADNIENIE Powód M. K. (2) wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego od 6 do 31 lipca 2019 roku. W uzasadnieniu podniósł, że powodem odmowy była zapłata składki po terminie, zaś powód opłacił składkę w terminie – 10 VI 2019 roku z nie z winy powoda pieniądze dotarły do ZUS z opóźnieniem. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że składka na ubezpieczenie chorobowe za maj 2019 roku została uiszczona po terminie, a organ rentowy odmówił zgody na przywrócenie terminu. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód w związku z prowadzoną działalnością pozarolniczą podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Powód był niezdolny do pracy z powodu choroby od 6 do 31 lipca 2019 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. decyzją z 14 sierpnia 2019 roku odmówił powodowi prawa do zasiłku chorobowego za okres od 25 6 do 31 lipca 2019 roku. Pismem z dnia 30 sierpnia 2019 roku odmówiono powodowi przywrócenia terminu opłacenia składki z maj 2019 roku. Powód od stycznia 2019 roku do dnia niezdolności do pracy nie zalega z opłatami z tytułu składek. DOWÓD: akta ZUS - w załączeniu zestawienie opłaconych składek - w aktach ZUS Powód zlecił zapłatę składki za maj 2019 roku w kwocie (...) zł w dniu 10 czerwca 2019 roku, przelew został zaksięgowany w dniu 11 czerwca 2019 roku. DOWÓD: potwierdzenie przelewu k. 4 W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity – Dz. U. z 2016 roku, poz. 37 - z uwagi na jego obowiązywanie w chwili wydania decyzji, zw. dalej ustawą) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Z kolei przepis art. 8 cytowanej ustawy stanowi, że zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 - nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni. ZUS wskazał, że podstawą odmowy wypłaty zasiłku opiekuńczego jest brak uiszczenia składki za maj 2019 roku. Z materiału dowodowego wynika, że powód zlecił zapłatę składki za maj 2019 roku w kwocie 1091,77 zł w dniu 10 czerwca 2019 roku, przelew został zaksięgowany w dniu 11 czerwca 2019 roku, zaś pismem z dnia 30 sierpnia 2019 roku odmówiono powodowi przywrócenia terminu do opłacenia składki za maj 2019 roku. W toku niniejszego postępowania strona pozwana nie wykazała przyczyn dla których odmówiono powodowi zgody na przywrócenie terminu do zapłaty składki. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ((t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym ustaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących, duchownych oraz osób wymienionych w art. 7 ; w uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie. Ugruntowane orzecznictwo w zakresie wyrażania zgody na opłacane składki po terminie wskazuje, że „wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie społeczne po terminie może być uwzględniony przez organ rentowy nie tylko w wyjątkowych i szczególnych okolicznościach, lecz w każdym przypadku, gdy nieopłacenie składki w terminie jest obiektywnie usprawiedliwione”. Sąd Najwyższy podkreślił, że „chociaż przesłanki wyrażenia przez organ rentowy zgody na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po terminie nie zostały określone przez ustawodawcę, jednak należy przyjąć, że przesłankami tymi są okoliczności związane z przebiegiem samego ubezpieczenia chorobowego i przyczynami uchybienia terminu do opłacenia składki” oraz, że „przepis art. 14 ust. 2 pkt 2 u.s.u.s. nie powinien być traktowany z nadmiernym rygoryzmem - w tym znaczeniu, że niejako automatycznie prowadzi do wyłączenia z ubezpieczenia, bez względu na okoliczności. Przepis ten nie wymaga, aby dany przypadek był wyjątkowy i szczególnie uzasadniony, a przez przypadek uzasadniony rozumieć należy taki, który obiektywnie usprawiedliwia i tłumaczy, dlaczego składka nie została należycie opłacona” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2016 r. I UK 35/15 cyt. za LEX nr 2004234) Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wyrażonym w wyroku z dnia 29 września 2016 r. (III AUa 684/16), że chociaż w ustawie systemowej nie zostały określone przesłanki "wyrażenia zgody" to nie to oznacza przyznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych niczym nieskrępowanego uznania w uwzględnieniu lub nieuwzględnieniu wniosku o wyrażenie zgody. „Nie ma przy tym znaczenia, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje odrębną decyzję, czy też rozstrzyga daną kwestię, jako przesłankę wydania decyzji o określonej treści (np. o niepodleganiu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu). Przyznana organowi rentowemu kompetencja winna być wykonywana według sprawdzalnych, sprawiedliwych kryteriów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyposażony w uprawnienie wyrażania zgody na opłacenie składki po terminie winien ujawnić, jakimi przesłankami kierował się, odmawiając jej, a jego decyzja podlega merytorycznej ocenie sądu.” (cyt. za LEX nr 2157829). Dodatkowo Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 27 października 2016 r. (III AUa 253/16) wskazał, że „Przepis art. 14 ust. 2 pkt 2 u.s.u.s. nie powinien być traktowany z nadmiernym rygoryzmem, w tym znaczeniu że niejako automatycznie prowadzi do wyłączenia z ubezpieczenia, bez względu na okoliczności. Trzeba zatem wziąć pod uwagę te szczególne wypadki, gdy z przyczyn niezależnych uiszczenie składki nie następuje. Jest to tym bardziej uzasadnione gdy niedopatrzenie to zostaje naprawione, nie ma ono charakteru działania specjalnego, mającego niejako "oszukać" system ubezpieczeń społecznych, a nadto w historii płatnika zdarzenie to jest jednorazowe.” (cyt. za LEX nr 2157790). Sąd w niniejszej sprawie zgadza się z cytowanymi wyżej poglądami. Tym samym prawidłowość nie wyrażenia zgody na uiszczenie składki po terminie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu. Z akt sprawy (a w szczególności treści odwołania) wynika, że powód zlecił przelew składki w terminie – 10 VI 2019 roku, jednak przeksięgowanie tej składki nastąpiło dopiero w dniu 11 VI 2019 roku; jest to niewątpliwie okoliczność nie zawiniona przez powoda. Powód uiścił składkę, był przekonany, że dokonując przelewu w dniu 10 czerwca 2019 roku opłaca ją w terminie. Z uwagi na system księgowania została ona przelana na konto ZUS dopiero w dniu 11 czerwca 2019 roku. Zdaniem Sądu działaniu powoda nie można zarzucić celowego działania, które ma niejako "oszukać" system ubezpieczeń społecznych (jak wskazano w powołanym orzeczeniu). Ponadto składka została uiszczono jeszcze przed powstaniem niezdolności do pracy, nie można więc zarzucić powodowi, że opłacił składkę aby uzyskać prawo do świadczenia. Przyczyny uiszczenia składki po terminie zostały zadaniem Sądu obiektywnie usprawiedliwione i tłumaczą, dlaczego składka nie została należycie opłacona, co nakazuje uznać, że w przypadku powoda zachodzi uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej. Mając powyższe na uwadze, należało uznać, iż brak było materialnej podstawy do odmowy powodowi prawa do zasiłku chorobowego za okres od 6 do 31 lipca 2019 roku i na podstawie art. 477 14 § 2 kpc w tym zakresie zmienić zaskarżoną decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI