IV U 316/14

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-12-19
SAOSubezpieczenia społecznezasiłek pogrzebowyŚredniarejonowy
zasiłek pogrzebowyubezpieczenie społecznerentaniezdolność do pracyZUSprawo rodzinnekoszty pogrzebu

Sąd przyznał prawo do zasiłku pogrzebowego R. S. po zmarłym bracie E. S., uznając, że organ rentowy nie wykazał braku spełnienia przez zmarłego przesłanek do renty.

R. S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej zasiłku pogrzebowego po zmarłym bracie E. S. Sąd Okręgowy wcześniej uchylił decyzję ZUS i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, wzywając do zebrania dowodów dotyczących stanu zdrowia i uprawnień rentowych zmarłego. ZUS ponownie odmówił zasiłku, nie wykonując zaleceń sądu. Sąd Rejonowy uznał odwołanie za uzasadnione, przyznając prawo do zasiłku w kwocie 4000 zł, ponieważ ZUS nie udowodnił, że zmarły nie spełniał warunków do renty.

Sprawa dotyczyła odwołania R. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającej prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym bracie, E. S. Wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego uchylił decyzję ZUS i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, zobowiązując organ rentowy do zebrania dowodów dotyczących okresu ubezpieczenia, uprawnień rentowych, stanu zdrowia zmarłego oraz zasięgnięcia opinii lekarza orzecznika ZUS. Pomimo tych zaleceń, ZUS ponownie wydał decyzję odmawiającą prawa do zasiłku, nie przeprowadzając wszechstronnego postępowania wyjaśniającego i nie dołączając wymaganych dowodów. Sąd Rejonowy w Świdnicy uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia braku spełnienia przesłanek do renty spoczywa na organie rentowym, a ZUS tego obowiązku nie wykonał. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej i zeznań powoda, sąd przyjął, że zmarły E. S. był całkowicie niezdolny do pracy od określonego dnia, posiadał wymagany okres składkowy i nieskładkowy, a niezdolność do pracy powstała w odpowiednim terminie. Wobec braku dowodów przeciwnych ze strony ZUS, sąd przyznał R. S. prawo do zasiłku pogrzebowego w kwocie 4000 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd przyjął, że zmarły spełniał warunki do renty, ponieważ organ rentowy nie udowodnił braku spełnienia tych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar udowodnienia braku spełnienia przesłanek do renty spoczywa na organie rentowym. ZUS nie wykonał zaleceń sądu II instancji dotyczących zebrania dowodów i nie udowodnił, że zmarły nie spełniał wymogów do renty, w tym dotyczących niezdolności do pracy, okresów składkowych i nieskładkowych oraz terminu powstania niezdolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przyznanie prawa do zasiłku pogrzebowego

Strona wygrywająca

R. S. (1)

Strony

NazwaTypRola
R. S. (1)osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 77

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej emeryturę lub rentę, osoby spełniającej warunki do ich uzyskania, lub członka rodziny osoby wymienionej w poprzednich punktach.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 57

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Renta przysługuje ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, a niezdolność do pracy powstała w określonych okresach lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 58

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych musi przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 477 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączna właściwość organu rentowego do ustalania uprawnień emerytalnych i rentowych.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty, którym strona nie zaprzeczyła, mogą być przez sąd uznane za przyznane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rentowy nie wykonał zaleceń sądu II instancji dotyczących postępowania wyjaśniającego. Organ rentowy nie udowodnił, że zmarły E. S. nie spełniał przesłanek do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgromadzona dokumentacja medyczna i zeznania powoda potwierdzają spełnienie warunków do renty przez zmarłego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS oparta na braku spełnienia przez zmarłego warunków do renty, która nie została udowodniona.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne organ rentowy nie wykonał obowiązków nałożonych na niego przez Sąd Okręgowy nie dołączył akt zawierających dowody na poczynione ustalenia nie dokonał analizy dodatkowej dokumentacji medycznej zmarłego tut. Sąd nie jest właściwy do rozpoznania spraw o renty i emerytury wyłącznie właściwym do ustalenia uprawnień emerytalnych i rentowych jest natomiast organ rentowy

Skład orzekający

Teresa Maślukiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Postępowanie organów rentowych w zakresie gromadzenia dowodów i wykonywania zaleceń sądowych; ciężar dowodu w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykonania zaleceń sądu przez ZUS i braku udowodnienia przez ZUS negatywnych przesłanek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania przez organy rentowe i jak sąd może interweniować, gdy te obowiązki są zaniedbywane. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

ZUS odmówił zasiłku pogrzebowego, bo nie zebrał dowodów. Sąd przypomniał, kto ma ciężar dowodu.

Dane finansowe

WPS: 4000 PLN

zasiłek pogrzebowy: 4000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 316/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Teresa Maślukiewicz Protokolant : Katarzyna Zych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 roku w Ś. sprawy z odwołania R. S. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia (...) roku, znak: (...) o zasiłek pogrzebowy zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia (...) roku, (...) /ZAS w ten sposób, że przyznaje R. S. (1) prawo do zasiłku pogrzebowego w kwocie 4.000 zł (cztery tysiące złotych), po zmarłym z dniu (...) . bracie E. S. . UZASADNIENIE R. S. (1) odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. odmawiającej prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym bracie E. S. . W uzasadnieniu odwołania podniósł m. in., że Sąd Okręgowy (...) wyrokiem z dnia (...) uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ZUS w celu ponownego rozpoznania. Po skompletowaniu dokumentów przesłał je do ZUS. Lekarz orzecznik ZUS potwierdził całkowitą trwałą niezdolność do pracy. Zmarły brat nie pracował zawodowo od wielu lat. Od 1990r. brat stał się właścicielem gospodarstwa rolnego. Stan zdrowia nie pozwalał mu z czasem na efektywną działalność; część gruntów dzierżawił, część sprzedał. ZUS decyzją z (...) . ponownie odmówił mu prawa do zasiłku pogrzebowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania uzasadniając to m. in., że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego (...) z (...) . ponownie rozpoznano sprawę i decyzją z (...) . odmówiono prawa do wypłaty zasiłku pogrzebowego po zmarłym bracie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że zmarły był niezdolny do pracy i niezdolność ta powstała w ciągu 18 miesięcy od ustalenia ostatniego tytułu ubezpieczenia. Nie miał wymaganych 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, na dzień zgonu tj. (...) . nie spełniał warunków do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy . Zmarły nie był członkiem rodziny odwołującego, spełniającym warunki do uzyskania renty rodzinnej; nie podlegał też ubezpieczeniom społecznym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Sąd ustalił: Sąd Rejonowy (...) wyrokiem z (...) oddalił odwołanie R. S. (1) od decyzji organu rentowego z dnia (...) odmawiającej prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym bracie E. S. . Sąd Okręgowy (...) , na skutek apelacji R. S. , wyrokiem z (...) . uchylił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego z dnia (...) . i przekazał sprawę do rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. . Jednocześnie Sąd II instancji zobowiązał organ rentowy do przeprowadzenia niezbędnych dowodów w celu ustalenia: 1)wymaganego okresu ubezpieczenia E. S. i ewentualnie, 2)ustalenie jego uprawnień rentowych w okresie 18 miesięcy od ustania jego ostatniego ubezpieczenia, w tym- 3)stanu jego zdrowia, wzywając wnioskodawcę do przedłożenia dokumentacji medycznej zmarłego brata, po czym- 4) zasięgnięcie opinii lekarza orzecznika ZUS i dopiero po wszechstronnym rozpoznaniu sprawy wyda ponownie decyzję o prawie lub jego braku do wypłaty zasiłku pogrzebowego na rzecz wnioskodawcy dołączając akta zawierające dowody na poczynione przez organ rentowy ustalenie w tej mierze. Dowód: wyrok Sadu Okręgowego (...) z (...) wraz z motywami uzasadnienia- w aktach sygn. akt IV U 379/13- w załączeniu. R. S. (1) złożył organowi rentowemu całość posiadanej przez siebie dokumentacji medycznej zmarłego brata. Organ rentowy nie wykonał obowiązków nałożonych na niego przez Sąd Okręgowy (...) w uzasadnieniu wyroku z (...) Nie dołączył akt zawierających dowody na poczynione ustalenia. Decyzją z (...) odmówił wnioskodawcy prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym w dniu (...) bracie E. S. . Od decyzji tej ubezpieczony odwołał się. Dowód: Decyzja z (...) oraz dokumentacja zgromadzona w aktach ZUS- w załączeniu. Zmarły E. S. nie pobierał świadczeń z KRUS. W ZUS objęty był ubezpieczeniem w okresie od (...) (...) rozpoznano u niego nieuleczalną chorobę – nowotwór złośliwy ślinianki przyusznej. W dniu (...) złożył w (...) we W. wniosek o ustalanie stopnia niepełnosprawności. Do dnia zgonu tj. – (...) . (...) we W. nie wydał orzeczenia. Za częściowo niezdolnego do pracy E. S. został uznany przed (...) – zaś za całkowicie niezdolnego do pracy – od (...) (...) . Powód pokrywał koszty leczenia zmarłego, kupował mu też żywność, przekazywał niewielkie kwoty pieniężnego – mając na uwadze chorobę alkoholową brata i jego bezrobotność. Dowód: -dokumenty w aktach ZUS – w załączeniu dołączone do pisma ZUS z (...) – w załączeniu; -dokumenty dołączone do pisma powoda z (...) k. 20-32.; -przesłuchanie powoda-k. 13. Sąd zważył: Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 77 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity DZ.U. z 2013r. poz. 1440) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci: 1)ubezpieczonego; 2)osoby pobierającej emeryturę lub rentę; 3)osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania; 4)członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2. Po myśli art. 57 oraz 58 cyt. ustawy- renta przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia następujące warunki: 1)jest niezdolny do pracy (w przypadku osoby zmarłej uznaje się, ze w dacie zgonu osoba była całkowicie niezdolna do pracy); 2) ma wymagany okres składowy i nieskładkowy, w przypadku ubezpieczonego, którego niezdolność powstała powyżej 30 roku życia, okres ten wynosi 5 lat; 3) niezdolność do pracy powstała w okresach wymienionych w ustawie w tzw. okresach ubezpieczenia, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów; 4)okres 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych musi przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zatem to na organie rentowym ciążył obowiązek udowodnienia, że zmarły E. S. nie spełniał ustawowych przesłanek określonych w art. 57 i art. 58 cyt. ustawy z 17.12.1998r. do nabycia prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Obowiązku tego organ rentowy nie wykazał. Dopiero na żądanie sądu (k. 13 v) organ rentowy złożył szczątkową dokumentację (dołączona do pisma z (...) , której w żadnej mierze nie można uznać za dowody na potwierdzenie wykonania zaleceń Sądu II instancji. W szczególności zaś brak jest ustaleń dot. uprawnień rentowych zmarłego , opinii lekarza orzecznika ZUS, analizy okresów ubezpieczeń zmarłego. ZUS ograniczył postępowanie wyjaśniające do uzyskania z KRUS informacji o E. S. , wydrukowania okresów ubezpieczenia zmarłego., z których nic konkretnego wynika oraz uzyskał od R. S. dokumentację medyczną zmarłego. Nie dokonał też analizy dodatkowej dokumentacji medycznej zmarłego złożonej przez powoda przy piśmie z (...) .(k. 20-32) ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, iż dokumentacja ta nie wnosi nowych okoliczności mających wpływ na zmianę zaskarżonej decyzji. Po myśli art. 477 8 2 kpc tut. Sąd nie jest właściwy do rozpoznania spraw o renty i emerytury. Zgodnie z art. 477 §1 kpc wyłącznie właściwym do ustalenia uprawnień emerytalnych i rentowych jest natomiast organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zatem tut. Sąd nie miał uprawnień (ani obowiązku) ustalenia (za organ rentowy) czy zmarły E. S. spełniał ustawowe wymogi do uzyskania renty,. Niemniej mając na uwadze dokumenty zgromadzone w sprawie Sąd przyjął, iż E. S. nabył prawo do renty: 1)od (...) był całkowicie niezdolny do pracy - częściowo od (...) 2)miał wymagany okres składowy i nieskładkowy (...) 3)niezdolność do pracy powstała nie później niż w ciągu 18- miesięcy od ustalenia okresów ubezpieczenia (...) 4) ZUS nie udowodnił okresu 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w ciągu ostatniego dziesięciolecia. Przyjąć zatem należało, że także ten wymóg został spełniony. W zaskarżonej decyzji z dnia (...) ZUS podał identyczną treść jak w decyzji z (...) , bezpodstawnie dodając iż wykonał zalecenie Sądu Okręgowego (...) nie przeprowadził bowiem postępowania wyjaśniającego w zaleconym zakresie. Sąd w całości dał wiarę zeznaniom powoda albowiem znajdują potwierdzenie w dokumentach złożonych do akt sprawy, zgromadzonych w aktach ZUS. Ponadto organ rentowy nie zaprzeczył faktom podanym przez powoda , wobec czego po myśli art. 230 kpc Sąd uznał te fakty za przyznane. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 14 § 2 kpc orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI