IV U 315/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołania pracodawcy dotyczące podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, uznając, że świadczenia z ZFŚS nie spełniały kryteriów socjalnych.
Pracodawca odwołał się od decyzji ZUS dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. ZUS zakwestionował sposób wypłaty świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), uznając, że nie spełniały one kryteriów socjalnych określonych w ustawie i regulaminie, ponieważ nie uzależniono ich od indywidualnej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracowników, a jedynie od przynależności do grup zawodowych. Sąd Okręgowy oddalił odwołania, podzielając stanowisko ZUS.
Sprawa dotyczyła odwołań złożonych przez (...) Publiczny Zespół (...) w P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 15 stycznia 2015 r., które dotyczyły podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla pięciu pracowników. ZUS zakwestionował sposób wypłaty świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) w latach 2012-2013, uznając, że nie spełniały one warunków świadczeń socjalnych. W szczególności, ZUS wskazał, że pracodawca nie uzależnił przyznania dopłat do wczasów i talonów od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracowników, co jest wymogiem wynikającym z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS. Zamiast tego, pracodawca zastosował podział pracowników na grupy zawodowe, co naruszało regulamin funduszu i przepisy prawa. Pracodawca argumentował, że odstępstwo od zapisów regulaminu polegało jedynie na braku oświadczeń o dochodach, a podział na grupy zawodowe był uzgodniony ze związkami zawodowymi. Sąd Okręgowy w Sieradzu, po rozpoznaniu sprawy, oddalił wszystkie odwołania. Sąd ustalił, że pracodawca faktycznie zastąpił kryterium socjalne (indywidualna sytuacja materialna i rodzinna) kryterium przynależności do grupy zawodowej. Sąd podkreślił, że zasada uzależniania świadczeń od indywidualnej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika jest nienaruszalna i nie może być pominięta, nawet w drodze porozumienia ze związkami zawodowymi. W związku z tym, świadczenia wypłacone z ZFŚS nie mogły być uznane za zwolnione z podstawy wymiaru składek, ponieważ nie spełniały celów socjalnych, a stanowiły dodatkowe wynagrodzenie pracowników. W konsekwencji, ZUS miał prawo do naliczenia składek od tych kwot.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenia te nie mogą być wyłączone z podstawy wymiaru składek, ponieważ nie spełniają one kryteriów świadczeń socjalnych, jeśli nie są uzależnione od indywidualnej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada uzależniania świadczeń z ZFŚS od indywidualnej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika, określona w art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS, jest nienaruszalna. Zastosowanie kryterium grup zawodowych zamiast indywidualnego kryterium socjalnego stanowi naruszenie ustawy i regulaminu. W konsekwencji, świadczenia te nie mogą być uznane za świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w rozumieniu przepisów o składkach, a tym samym stanowią przychód pracownika podlegający oskładkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Publiczny Zespół (...) w P. | instytucja | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| R. P. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| A. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| D. P. (1) | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| P. P. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| S. P. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (11)
Główne
ustawa systemowa art. 83 § ust.1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 18 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 20 § ust.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § ust.1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o ZFŚS art. 8 § ust. 1
Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.
rozporządzenie MPiPS art. 2 § ust. 1 pkt 19
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
Podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodu ze stosunku pracy.
Pomocnicze
ustawa o ZFŚS art. 2 § pkt 1
Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
Definicja działalności socjalnej.
k.p.c. art. 477¹⁴ § §1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
rozporządzenie MS
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenia z ZFŚS nie mogą być wyłączone z podstawy wymiaru składek, jeśli nie spełniają kryteriów socjalnych określonych w ustawie i regulaminie. Zastosowanie kryterium grup zawodowych zamiast indywidualnego kryterium socjalnego narusza art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS. Porozumienie ze związkami zawodowymi nie upoważnia pracodawcy do odstąpienia od zasady indywidualnego stosowania kryterium socjalnego.
Odrzucone argumenty
Świadczenia wypłacone z ZFŚS w latach 2012-2013 były zgodne z regulaminem i uzgodnione ze związkami zawodowymi. Brak oświadczeń o dochodach nie wyklucza możliwości przyznania świadczeń socjalnych. Podział na grupy zawodowe uwzględniał ogólną sytuację materialną i rodzinną pracowników.
Godne uwagi sformułowania
zasada wyrażona w art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zakresie w jakim wymaga zastosowania kryterium socjalnego indywidualnie do każdego z uprawnionych, nie doznaje żadnych wyjątków. świadczenia zostały wypłacone wprawdzie z funduszu świadczeń socjalnych, lecz nie na warunkach wynikających z Regulaminu, a więc nie mogą zostać uznane za świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne
Skład orzekający
Dorota Załęska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności indywidualnego stosowania kryterium socjalnego przy przyznawaniu świadczeń z ZFŚS i konsekwencji braku takiego stosowania dla oskładkowania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca stosuje kryterium grupowe zamiast indywidualnego przy przyznawaniu świadczeń z ZFŚS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów przy wypłacaniu świadczeń socjalnych, nawet w pozornie rutynowych sytuacjach. Pokazuje praktyczne konsekwencje dla pracodawców.
“Czy świadczenia z ZFŚS zawsze są zwolnione ze składek ZUS? Sąd wyjaśnia, kiedy pracodawca może stracić pieniądze.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 450 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 450 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 450 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2015 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Załęska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 roku w Sieradzu odwołania (...) Publicznego Zespołu (...) w P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. ⚫ z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej R. P. ⚫ z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej A. S. ⚫ z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej D. P. (1) ⚫ z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej P. P. ⚫ z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej S. P. w sprawie (...) Publicznego Zespołu (...) w P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z udziałem zainteresowanych: R. P. , D. P. (1) , P. P. , S. P. i A. S. o podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne 1. oddala odwołanie od decyzji z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej R. P. i zasądza od (...) Publicznego Zespołu (...) w P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. kwotę 2 700 ( dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 2. oddala odwołanie od decyzji z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej A. S. i zasądza od (...) Publicznego Zespołu (...) w P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. kwotę 450 ( czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3. oddala odwołanie od decyzji z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej D. P. (1) i zasądza od (...) Publicznego Zespołu (...) w P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. kwotę 2 700 ( dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 4. oddala odwołanie od decyzji z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej P. P. i zasądza od (...) Publicznego Zespołu (...) w P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. kwotę 450 ( czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 5. oddala odwołanie od decyzji z dnia 15 stycznia 2015 r. Nr (...) dotyczącej S. P. i zasądza od (...) Publicznego Zespołu (...) w P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. kwotę 450 ( czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 315/15 UZASADNIENIE Decyzjami z 15.01.2015r. ZUS II Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust.1 pkt 3 , w zw. z 18 ust. 1, art. 20 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 1442 ze zm.), art. 81 ust.1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 164 poz. 1027 ze zm.), stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne wobec R. P. , A. S. , D. P. (1) , P. P. , S. P. z tytułu zatrudnienia w (...) Publicznym Zespole (...) w P. wynoszą kwoty wskazane w przedmiotowych decyzjach. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że w toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że płatnik składek w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, nie uwzględnił wypłat finansowanych ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, które nie spełniały warunków świadczeń socjalnych określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4.03.1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . W ocenie ZUS pracodawca przed przyznaniem dopłat do wczasów i talonów, nie uzależniał ich przyznania od sytuacji życiowej, rodzinnej oraz materialnej pracowników uprawnionych do korzystania z funduszu, a świadczenia zostały wypłacone z funduszu świadczeń socjalnych, lecz nie na warunkach wynikających z Regulaminu i ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . Z tego powodu nie mogą być uznane za świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w rozumieniu §2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe , a przez to nie mogą być wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Odwołania od powyższych decyzji złożył płatnik składek S. (...) w P. wskazując, że przy wypłacie środków z ZFŚS w roku 2012 i 2013 uwzględnił regulację zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy o ZFSS, tzn. uzależnił ich wysokość od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej uprawnionych pracowników. Odstępstwem od zapisów Regulaminu był jedynie brak oświadczeń pracowników o wysokości dochodu, a w zamian tego przyjęcie przez Komisję Socjalną podziału pracowników na trzy grupy zawodowe, opartego na poziomie wykształcenia, kwalifikacjach, a co za tym idzie również wysokości wynagrodzenia w poszczególnych grupach zawodowych pracowników zatrudnionych w szpitalu. W odpowiedzi na odwołania organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach i wnosił o oddalenie odwołań. Zainteresowani w sprawie pracownicy nie zajęli stanowiska. Postanowieniami z dnia 3.03.2015r., połączono sprawy dotyczące wym. zainteresowanych do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W (...) Publicznym Zespole (...) w P. obowiązuje Regulamin Zakładowego Funduszu Socjalnego z dnia 31.09.2004r. Według jego §6 posiadane środki funduszu mogą być przeznaczone m.in. na finansowanie wypoczynku w formie: dopłaty do skierowań na wypoczynek krajowy, zorganizowany w formie wczasów, kolonii dla dzieci i młodzieży, dopłaty do wypoczynku organizowanego przez pracowników firmy i inne osoby uprawnione, działalności kulturalno - oświatowej, sportowej, turystycznej, pomocy rzeczowej i pieniężnej. Krąg osób uprawnionych do korzystania z funduszu został określony w części czwartej §7 i § 8 Regulaminu, a zasady i tryb ubiegania się o świadczenia finansowane przez ZFŚS określa §9-10. Zgodnie z §10 pkt 1Regulaminu, przyznanie oraz wysokość dopłat z funduszu do usług i świadczeń socjalnych dla osób uprawnionych uzależnia się zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS od ich sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej, a w przypadku pomocy mieszkaniowej - również od ich aktualnej sytuacji życiowej. Wg.§10 pkt 2 podstawę do ustalenia ulgowych świadczeń (z dopłatą z funduszu) stanowi dochód przypadający na osobę w rodzinie wykazany w oświadczeniu pracownika (faktyczną wysokość wszystkich dochodów uzyskiwanych przez wspólnie zamieszkujące i prowadzące gospodarstwo domowe osoby) (uwierzytelniona kserokopia Regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych k. 213 - 227/akta kontroli ZUS załączone do akt sprawy IVU 325/15). Członkami Komisji Socjalnej działającej w S. (...) w P. w latach 2012 - 2013 byli: A. K. , I. K. , B. M. . Sekretarzem Komisji była D. G. , a posiedzenia Komisji protokołowała Z. C. - starszy referent, pracownik w sekretariacie dyrektora. W skład komisji wchodzili przedstawiciele różnych zawodów, tj. pielęgniarki, ratownicy medyczni, kierowcy, laborantki, pracownicy oddziału rehabilitacji. Przedmiotem podziału środków z funduszu socjalnego przez Komisję w latach 2012-2013 były wczasy pod gruszą i świadczenia świąteczne. Podczas spotkania Komisji Socjalnej w dniu 6.11.2012r., odstąpiono przy wypłacie środków z ZFŚS od realizowania zapisów Regulaminu dotyczących §10 pkt 2. Komisja socjalna w porozumieniu ze związkami zawodowymi i pracodawcą ustaliła sposób przydzielania świadczeń socjalnych z Funduszu wg. grup zawodowych w następujący sposób: personel wyższy - 490zł., personel średni - 500zł., personel niższy - 510zł. Podczas posiedzenia Komisji socjalnej w dniu 19.11.2013r., które dotyczyło m.in. podziału środków z Funduszu Socjalnego na talony świąteczne, wypłatę wczasów pod gruszą, odstąpiono także od realizowania zapisów Regulaminu dotyczących §10 pkt 2. Ustalono sposób przydzielania świadczeń socjalnych z funduszu socjalnego wg. grup zawodowych w porozumieniu ze związkami zawodowymi i pracodawcą, tj.: personel wyższy - lekarze - kierownicy - 555zł., personel średni - 565zł., personel niższy - 575zł. Ubiegając się o dofinansowanie z ZFŚS, pracownicy S. (...) nie składali pisemnych oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, nie było wzoru takiego oświadczenia. Przy przyznawaniu przez Komisję dofinansowania z ZFŚS, nie badano dochodu na członka rodziny, lecz stosowano kryterium przynależności do poszczególnych grup zawodowych. Najwyżej zarabiający otrzymywali najmniejsze świadczenia, a największe dofinansowanie otrzymywali najmniej zarabiający. Przy podziale środków z ZFŚS. Komisja brała pod uwagę ogólną sytuację rodzinną i materialną pracowników, znaną poszczególnym członkom Komisji z racji ich przynależności do różnych grup zawodowych. Według Komisji sytuacja materialna i rodzinna osób w poszczególnych grupach zawodowych była porównywalna. Z. C. miała kontakt z większością pracowników. Przykładowo znana jej była sytuacja: A. S. - kierownika działu farmacji w latach 2012-2013, która była osobą samotną, D. P. (1) - była samotną osobą, pracowała w administracji. Z kolei członek Komisji D. P. (2) posiadała wiedzę, że: D. P. (1) była pielęgniarką, osobą samotną, wychowywała córkę, A. S. była mężatką, bezdzietną, kierowniczką działu farmacji, R. P. pracowała jako pielęgniarka, miała jedno dziecko, jej mąż pracował, P. P. jest głównym BHP-owcem, kierownikiem, ma dwójkę dzieci, pracującą żonę, S. P. jest kierowcą, ma trójkę dzieci. Z kolei członek Komisji D. P. (2) nie miała wiedzy dotyczącej dochodów małżonków R. P. , ani P. P. , ani wiedzy na temat dochodu na członka rodziny tych osób (zeznania świadków Z. C. , D. P. (2) , A. K. , I. K. , B. M. zawarte na nagraniu CD - 00:03:35 - 00:30:27 k. 28/akta sprawy; uwierzytelnione kserokopie protokołów ze spotkania komisji socjalnej z dnia 6.11.2012r., z dnia 19.11.2013r. k. 237, 239 - 241, listy płac/akta kontroli ZUS załączone do akt sprawy IVU 325/15). W okresie od 24.02.2014 - 13.06.2014 ZUS przeprowadził kontrolę płatnika składek S. (...) w P. za okres od 01.01.2011 - 31.12.2013, w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest ZUS (protokół kontroli k. 683 – 715 akta ZUS, załączone do akt sprawy IVU 325/15). Decyzjami z 15.01.2015r. ZUS II Oddział w Ł. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne wobec R. P. , A. S. , D. P. (1) , P. P. , S. P. jako pracowników (...) Publicznego Zespołu (...) w P. wynosi kwoty wskazane w przedmiotowych decyzjach (decyzje/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem rentowym - na podstawie akt kontroli ZUS oraz w niniejszej sprawie. W szczególności okoliczności dotyczące przesłanek, którymi kierowała się Komisja przyznając pracownikom świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadków Z. C. , D. P. (2) , A. K. , I. K. , B. M. - członków Komisji socjalnej : w latach 2012 - 2013. Z zeznań w.w świadków jednoznacznie wynika, że kryterium sytuacji materialnej i rodzinnej pracownika ( kryterium dochodowe) zastąpiono kryterium jego przynależności do grupy zawodowej i przynależnej do niej wysokości wynagrodzenia i tylko to ostatnie kryterium uwzględniano przy podziale środków z ZFŚS w okresach objętych zaskarżonymi decyzjami. Według wspomnianego kryterium, pracowników podzielono na trzy grupy: personel wyższy, średni i niższy, a różnica w kwocie świadczeń między grupami zawodowymi wynosiła 10zł. Z zeznań świadków wynika też, że o ile ogólna sytuacja rodzinna pracowników była znana komisji socjalnej, w szczególności dotycząca zajmowanego stanowiska, posiadania rodziny, zamieszkania, to sytuacja materialna, dochody członków rodzin pracowników nie były znane, a osoby ubiegające się o dofinansowanie z ZFŚS, nie składały pisemnych oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, nie było wzoru oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym pracownika. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołania płatnika składek należy uznać za nieuzasadnione. W rozpoznawanej sprawie nie są sporne podstawy wymiaru składek objęte zaskarżonymi decyzjami. Spór dotyczył natomiast, czy wypłacone przez płatnika składek- (...) Publiczny Zespół (...) w P. zainteresowanym pracownikom świadczenia z tytułu „wczasów pod gruszą" i talonów, stanowiły świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w rozumieniu §10 ust 1 Regulaminu obowiązującego u pracodawcy, wydanego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm. - dalej „ustawa systemowa"), ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym i z mocy art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 w/w ustawy ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu, a także na ubezpieczenie zdrowotne z mocy ust. 1 i 6 oraz art. 83 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity- Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) Zgodnie z art. 18 ust. 1 w związku z art. 20 systemowej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód, o jakim mowa w art. 4 pkt 9 i pkt 10 tej ustawy. Użyte w ustawie określenie przychód oznacza przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy. Zgodnie zaś z art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. W świetle art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2012.361 j.t.) za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Niektóre przychody są jednak zwolnione z podstawy wymiaru składek, a ich. enumeratywny katalog zawiera rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18.12.1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe . Zgodnie z treścią jego §2 ust. 1 pkt 19 , podstawy wymiaru składek nie stanowią, świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Definicję działalności socjalnej zawiera art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 marca 1994r o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j Dz. U. z 2012, poz. 592), w myśl którego działalność socjalna to usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej-rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową. Niesporne jest, że wypłacone zainteresowanym pracownikom w latach 2012 - 2013 świadczenia, pochodziły ze środków przeznaczonych na cele socjalne i stanowiły dla pracowników pomoc finansową, a zatem mieściły się w szeroko pojętej działalności socjalnej. Nie mniej zakwalifikowanie danego świadczenia przyznawanego w ramach funduszu świadczeń socjalnych, jako mieszczącego się w ustawowej definicji działalności socjalnej, nie oznacza automatycznie, że wypłacone świadczenie realizuje cele socjalne. W tym zakresie należy odwołać się do treści art. 8 ustęp 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych , zgodnie z którym przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Wprawdzie zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu określa pracodawca w regulaminie (ust. 2 ustawy), to nie mogą one pozostawać w oderwaniu od uregulowań ustawowych, tj. art. 8. ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . Innymi słowy, pracodawca nie może ustalać zasad i warunków korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu według dowolnie wybranych przez siebie kryteriów, z pominięciem naczelnej zasady wyrażonej w art. 8 ust. 1 ustawy. Zasady korzystania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych u płatnika określono w Regulaminie z dnia 31.09.2004r., a jego §10 pkt 1 jest zgodny z art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . Stanowi bowiem, że przyznanie oraz wysokość dopłat z funduszu do usług i świadczeń socjalnych dla osób uprawnionych uzależnia się, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFSS, od ich sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Jednocześnie § 10 pkt 2 Regulaminu stanowi ,że podstawę do ustalenia ulgowych świadczeń (z dopłatą z funduszu) stanowi dochód przypadający na osobę w rodzinie wykazany w oświadczeniu pracownika (faktyczną wysokość wszystkich dochodów uzyskiwanych przez wspólnie zamieszkujące i prowadzące gospodarstwo domowe osoby. Podkreślić trzeba, że sytuacja materialna dotycząca posiadanych zasobów majątkowych i uzyskiwanych dochodów, sprowadza się nie tylko do ustalenia wysokości wynagrodzenia pracownika - jak to uczynił odwołujący się - ale dotyczy wszystkich osób, z którymi ten pracownik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Sytuacja życiowa ma z natury rzeczy charakter zmienny i może ulegać w pewnych okresach życia danego człowieka pogorszeniu, np. w związku z chorobą, śmiercią członka rodziny, utratą mieszkania, utratą pracy. Sytuacja rodzinna to przede wszystkim liczba członków rodziny, z którymi pracownik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Dopiero wszystkie te informacje pozwalają w prawidłowy sposób ustalić kryterium socjalne, którym winien kierować się pracodawca dokonując przydziału świadczeń z funduszu socjalnego. Do odstąpienia od powyższej zasady nie upoważnia pracodawcy porozumienie ze związkami zawodowymi, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 września 2009r. w sprawie I UK 121/2009 stwierdził, że zasada wyrażona w art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zakresie w jakim wymaga zastosowania kryterium socjalnego indywidualnie do każdego z uprawnionych, nie doznaje żadnych wyjątków. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przyznanie przez odwołującego się świadczeń z ZFŚS w latach 2012 – 2013, bez indywidualnej analizy sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracowników, odbyło się z naruszeniem obowiązującego Regulaminu oraz art. 8 ust.1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . W istocie świadczenia zostały wypłacone wprawdzie z funduszu świadczeń socjalnych, lecz nie na warunkach wynikających z Regulaminu, a więc nie mogą zostać uznane za świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne, w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w rozumieniu §2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (por. wyrok SN z 20.06.2012r., I UK 140/12, postanowienie SN z 14.05.2012r., I UZ 15/12). To z kolei wyklucza zwolnienie przedmiotowych świadczeń z obowiązku składkowego, bowiem stanowią dodatkowe wynagrodzenie pracownika, czyli przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , a ten podstawę wymiaru składek zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy systemowej w związku z §1 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (por. wyroki: z 16 sierpnia 2005r., I PK 12/05, OSNP 2006 nr 11 - 12, poz. 182 i z 16 września 2009r., I UK 121/09, OSNP 2011 nr 9 - 10, poz. 133, wyrok SA w Białymstoku z 2011-10-18, III AUa 851/11, Opubl: Orzecznictwo Sądów Apelacji B. rok 2011, Nr 2-3, str. 82, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 29.03.2011r., III AUa 541/2010, OSA 2012/3/5, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie III AUa 324/13). W związku z powyższym brak jest podstaw do uwzględnienia odwołań, co skutkowało ich oddaleniem, o czym orzeczono na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 kpc . w zw. z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…) (Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI