IV U 314/15

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-01-18
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniarejonowy
ubezpieczenie chorobowezasiłek chorobowyzasiłek macierzyńskidziałalność gospodarczaZUSprzerwa w ubezpieczeniuniezdolność do pracy

Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego z powodu przerwy w ubezpieczeniu chorobowym.

Ubezpieczona odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od (...) i przyznała prawo od (...). Powodem odmowy była przerwa w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym, która nastąpiła po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, a przed złożeniem nowego wniosku o objęcie ubezpieczeniem. Sąd uznał, że w okresie niezdolności do pracy ubezpieczenie chorobowe nie istniało, co zgodnie z przepisami uniemożliwia przyznanie zasiłku.

Sąd Rejonowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z odwołania M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W., która odmówiła jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od (...) i przyznała prawo od (...). Ubezpieczona, prowadząca działalność gospodarczą, wyrejestrowała się z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Następnie, po ustaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego, stała się niezdolna do pracy. ZUS odmówił prawa do zasiłku chorobowego, wskazując na przerwę w ubezpieczeniu chorobowym, która nastąpiła między końcem pobierania zasiłku macierzyńskiego a złożeniem nowego wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Sąd oddalił odwołanie, stwierdzając, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zasiłek chorobowy przysługuje tylko w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Ponieważ ubezpieczenie ustało z dniem wypłaconego zasiłku macierzyńskiego, a nowy wniosek został złożony później, powstała przerwa w ubezpieczeniu, w której prawo do zasiłku nie przysługiwało. Sąd podkreślił, że nawet wadliwe działania ZUS (niepoinformowanie o wyrejestrowaniu) nie miały wpływu na rozstrzygnięcie oparte na przepisach materialnoprawnych. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania, zasądzając od ubezpieczonej zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczonej nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego, ponieważ niezdolność do pracy powstała w okresie braku ubezpieczenia chorobowego.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami, zasiłek chorobowy przysługuje tylko w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. W przypadku powódki, po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego nastąpiła przerwa w ubezpieczeniu chorobowym, a nowy wniosek o objęcie ubezpieczeniem został złożony po powstaniu niezdolności do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.ś.p.u.s. art. 6 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

u.s.u.s. art. 14 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia wniosku.

u.ś.p.u.s. art. 49 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Określa podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla ubezpieczonych niebędących pracownikami, gdy niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca ubezpieczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 11 § ust. 2

Określa stawki opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 12 § ust. 1 pkt 1

Określa stawki opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądem okręgowym (w kontekście apelacji).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezdolność do pracy powstała w okresie braku ubezpieczenia chorobowego. Złożenie wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym nastąpiło po powstaniu niezdolności do pracy. Zastosowanie przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru zasiłku dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Odrzucone argumenty

ZUS nie poinformował o wyrejestrowaniu z ubezpieczeń, co mogło wprowadzić w błąd. Kwestionowanie prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru zasiłku na podstawie przepisów dla pracowników.

Godne uwagi sformułowania

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego traktowany jest na równi z okresem podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. W trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego powódka stała się niezdolna do pracy od dnia (...). Skoro ubezpieczenie chorobowe ustało z dniem wypłaconego zasiłku macierzyńskiego, tj. z dniem (...), a powódka wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym złożyła w dniu (...) powstała przerwa w ubezpieczeniu chorobowym, w trakcie której powódce nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego. Wadliwości postępowania administracyjnego powinny zaś podlegać sanacji w tym właśnie postępowaniu, a jeśli to niemożliwe ewentualnie w ramach roszczeń odszkodowawczych za niezgodne z prawem działania władzy publicznej. Na marginesie wskazać należy, że Sąd nie badał czy działania ZUS-u były rzeczywiście wadliwe, skoro okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygniecie sprawy.

Skład orzekający

Magdalena Piątkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do zasiłku chorobowego w przypadku przerw w ubezpieczeniu chorobowym, zwłaszcza dla osób prowadzących działalność gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerwy w ubezpieczeniu po zasiłku macierzyńskim i przed nowym zgłoszeniem, a także kwestii wadliwego postępowania ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek nabycia prawa do zasiłku chorobowego i interpretację przepisów dotyczących przerw w ubezpieczeniu.

Przerwa w ubezpieczeniu chorobowym: kiedy ZUS odmówi zasiłku mimo niezdolności do pracy?

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 300 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 314/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Magdalena Piątkowska Protokolant : Katarzyna Zych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania M. S. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) o zasiłek chorobowy I oddala odwołanie; II zasądza od M. S. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE M. S. (1) wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia (...) . w sprawie (...) , w której (...) Oddział w W. odmówił jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od (...) r. oraz przyznał prawo do zasiłku chorobowego od (...) Strona pozwana wniosła o oddalenie odwołania i zasądzenie od powódki kosztów zastępstwa procesowego. Wskazała, że powódka od dnia, w którym przyznano jej prawo do zasiłku macierzyńskiego (pobieranego przez nią do dnia (...) ) wyrejestrowała się z ubezpieczeń społecznych, w tym z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W trakcie pobierania zasiłku stała się niezdolna do pracy w dniu (...) r. Wniosek o objecie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym powódka złożyła w dniu (...) Zatem w okresie od (...) r. powstała przerwa w ubezpieczeniu chorobowym, w trakcie której powódce nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego. W związku z przystąpieniem do ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z kodem (...) podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe – 60% przeciętnego wynagrodzenia obowiązująca w marcu (...) , czyli kwota (...) , pomniejszona o 13,71% składki na ubezpieczenie społeczne, tj. (...) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W związku z wnioskiem powódki z dnia (...) o zasiłek chorobowy, decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. odmówił powódce prawa do zasiłku chorobowego za okres od (...) oraz przyznał prawo do zasiłku chorobowego od (...) Dowód : decyzja (...) Oddział w W. z dnia (...) – k. 38 M. S. (1) , jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, podlegała: - od (...) – obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i ubezpieczeniu zdrowotnemu, - od (...) - obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym łącznie z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, - od (...) – wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu, - od (...) - obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i ubezpieczeniu zdrowotnemu, - od (...) - obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym łącznie z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, - od (...) - wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu, - od (...) - obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym łącznie z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Powódka opłaciła składki na własne obowiązkowe ubezpieczenie społeczne za okres od (...) , w tym na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe wyłącznie za okres od (...) Dowód : pismo Kierownika Wydziału (...) i Składek (...) Oddział w W. z dnia (...) k. 136. W okresie podlegania przez powódkę dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od (...) . podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie wynosiły: (...) Dowód : dane ubezpieczonego o podstawach wymiaru składek – k . 138. M. S. (2) korzystała ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w następujących okresach i wysokości: - od (...) – zasiłek chorobowy – kwota brutto (...) - od (...) . – zasiłek macierzyński – kwota brutto (...) - od (...) . – zasiłek chorobowy – (...) Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego za łączny okres od (...) . Natomiast podstawa wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego za łączny okres od (...) (zgodnie z decyzją z dnia (...) Dowód : pismo zastępcy naczelnika Wydziału Zasiłków (...) Oddział w W. z dnia (...) – k. 142. W dniu (...) powódka urodziła dziecko w związku z czym nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego. W dniu (...) wyrejestrowała się z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w tym z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i zarejestrowała do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego tj. od dnia (...) W (...) powódka złożyła wniosek o wypłatę zasiłku rodzicielskiego, jednak otrzymała pismo z informacją, że wstrzymano ustalenie uprawnień do tego świadczenia do czasu wyjaśnienia dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego powódki. W dniu (...) powódka złożyła wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia (...) W dniu (...) powódka dokonała przerejestrowania w związku ze zmianą kodów ubezpieczenia z 0570 na 0510 (wynikającą z upływu 24 miesięcy od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej). W dniu (...) . ZUS dokonał z urzędu uporządkowania konta powódki w ten sposób, że za okres od (...) powódka z racji prowadzenia działalności gospodarczej podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. O fakcie tym ZUS nie poinformował powódki. W dniu (...) powódka zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych emerytalnego, rentowych i wypadkowego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia (...) Dowód : zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej z dnia (...) zgłoszenie do ubezpieczeń z dnia (...) – k. 15, pismo organu rentowego z dnia (...) – k. 19-20, pismo ZUS z dnia (...) – k. 40, przesłuchanie powódki – k. 49-49v. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie powódki podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 6 ust. 1. ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Od (...) . powódka nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego, który pobierała do dnia (...) Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego traktowany jest na równi z okresem podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. W trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego powódka stała się niezdolna do pracy od dnia (...) Skoro ubezpieczenie chorobowe ustało z dniem wypłaconego zasiłku macierzyńskiego, tj. z dniem (...) , a powódka wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym złożyła w dniu (...) powstała przerwa w ubezpieczeniu chorobowym, w trakcie której powódce nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. Wskazanie więc w zgłoszeniu powódki do ubezpieczeń społecznych daty (...) nie mogło spowodować objęcia jej od tej daty ubezpieczeniem chorobowym, gdyż wniosek zgłosiła w terminie późniejszym (...) Jak zostało ustalone w toku postępowania dowodowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu (...) dokonując z urzędu uporządkowania konta powódki, wyrejestrował ją z ubezpieczeń społecznych, w tym dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, powódka podlegała więc we wskazanym okresie (...) jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jednocześnie powódka nie została o tym fakcie poinformowana. Okoliczności te nie mogły jednak wpłynąć na rozstrzygnięcie Sądu, które oparte jest wyłącznie na przepisach materialnoprawnych. Sąd badał zatem jedynie fakt podleganiu przez powódkę ubezpieczeniu chorobowemu w czasie powstania niezdolności do pracy z powodu choroby, gdyż to jest przesłanką wypłaty zasiłku chorobowego zgodnie z powołanym art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. Wadliwości postępowania administracyjnego powinny zaś podlegać sanacji w tym właśnie postępowaniu, a jeśli to niemożliwe ewentualnie w ramach roszczeń odszkodowawczych za niezgodne z prawem działania władzy publicznej. Na marginesie wskazać należy, że Sąd nie badał czy działania ZUS-u były rzeczywiście wadliwe, skoro okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Nie miało więc znaczenia dla niniejszego postępowania czy powódka znajdowała się w błędnym (choć ewentualnie usprawiedliwionym nieprawidłowymi działaniami strony pozwanej) przekonaniu, że podlega ubezpieczeniu chorobowemu po (...) Znaczenie miało wyłącznie to czy takiemu ubezpieczeniu w rzeczywistości podlegała, a ta okoliczność została rozstrzygnięta negatywnie. Strona pozwana prawidłowo ustaliła również podstawę wymiaru zasiłku chorobowego. Wskazać należy, że przepis na który powołuje się powódka dla zakwestionowania prawidłowości ustalenia tej podstawy - art. 43 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa znajduje się w rozdziale 8 ustawy regulującym zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym będącym pracownikami. Powódka zaś do ubezpieczeń społecznych zgłosiła się z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z kodem 1510, zatem mają do niej zastosowanie zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami określone w rozdziale 9 ustawy. Strona pozwana prawidłowo zastosowała więc przepis art. 49 ust. 1 pkt 1 dla ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Zgodnie z tym przepisem jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku stanowi: najniższa miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4 – dla ubezpieczonych, dla których określono najniższą podstawę wymiaru składek. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1 kpc stosując zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Powódka, z uwagi na przegranie procesu, powinna ponieść koszty zastępstwa procesowego poniesione przez stronę pozwaną. Sąd, zgodnie z wnioskiem strony pozwanej, zasądził na jej rzecz koszty w wysokości podwójnej stawki minimalnej, co uzasadnione było zwiększonym nakładem pracy. Na koszty te w wysokości 300 zł składały się: dwie stawki za postępowania przed sądem pierwszej instancji w podwójnej wysokości, tj. 240 zł ( § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ) oraz jedna stawka w podwójnej wysokości za postępowanie apelacyjne przed sądem okręgowym, tj. 60 zł (§ 12 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI