IV U 304/13

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-09-13
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoŚredniarejonowy
świadczenie rehabilitacyjneubezpieczenia społeczneZUSodsetkizwrot świadczenianiezdolność do pracyzatrudnieniesytuacja finansowa

Sąd częściowo zwolnił ubezpieczoną z obowiązku zwrotu odsetek od nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego, uwzględniając jej trudną sytuację finansową i rodzinną.

E. G. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami. Choć nie kwestionowała obowiązku zwrotu należności głównej, wniosła o zwolnienie z obowiązku zapłaty odsetek w wysokości 3.846,95 zł, powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną (jest rodziną zastępczą dla wnuczki). Sąd, uwzględniając te okoliczności, zwolnił ją z obowiązku zwrotu odsetek, jednocześnie podkreślając, że ubezpieczona miała świadomość utraty prawa do świadczenia w przypadku podjęcia pracy zarobkowej.

Sprawa dotyczyła odwołania E. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 29 maja 2013 roku, w której zobowiązano ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 7.959,20 zł brutto oraz odsetek w wysokości 3.846,95 zł. Powódka nie kwestionowała obowiązku zwrotu należności głównej i za zgodą ZUS spłacała ją w miesięcznych ratach po 300 zł. Odwołanie wniosła jedynie w części dotyczącej odsetek, początkowo bez szczegółowego uzasadnienia, a następnie, podczas przesłuchania, powołując się na swoją trudną sytuację finansową i rodzinną – jest rodziną zastępczą dla małoletniej wnuczki, a jej dochody są niewielkie. Sąd Rejonowy w Świdnicy, rozpatrując sprawę, uznał odwołanie za uzasadnione w części dotyczącej odsetek. Sąd ustalił, że powódka pobierała świadczenie rehabilitacyjne w okresie, gdy była zatrudniona, co zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa skutkowało utratą prawa do tego świadczenia. Powódka miała świadomość tego faktu, gdyż pouczenia do decyzji przyznających świadczenie rehabilitacyjne jasno wskazywały na konsekwencje podjęcia zatrudnienia. Mimo to, sąd, kierując się zasadami słuszności i uwzględniając trudną sytuację materialną i rodzinną powódki, postanowił zwolnić ją z obowiązku zwrotu odsetek w kwocie 3.846,95 zł. Sąd nie dał wiary powódce w części, w której twierdziła, że świadczenie rehabilitacyjne rozumiała jako rentę, co usprawiedliwiałoby jej zatrudnienie. Jednocześnie, sąd uznał, że nie zaszła przesłanka z art. 86 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która mogłaby uzasadniać nieobciążenie powódki odsetkami przez organ rentowy (brak zawiadomienia o podjęciu zatrudnienia). Ostatecznie, na mocy art. 477¹⁴ § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS w części dotyczącej odsetek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może zwolnić ubezpieczonego z obowiązku zwrotu odsetek, uwzględniając jego trudną sytuację finansową i rodzinną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sytuacja rodzinna i finansowa powódki (jest rodziną zastępczą dla wnuczki, niskie dochody) uzasadnia zwolnienie jej z obowiązku zwrotu odsetek, mimo że miała świadomość utraty prawa do świadczenia w przypadku podjęcia pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

E. G.

Strony

NazwaTypRola
E. G.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.ś.p.u.s. art. 17

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.ś.p.u.s. art. 22

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.s.u.s. art. 84 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 477 § 14 §2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.ś.p.u.s. art. 18 § 1 i 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.s.u.s. art. 86 § 11

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja finansowa i rodzinna powódki uzasadnia zwolnienie z obowiązku zwrotu odsetek.

Odrzucone argumenty

Powódka nie kwestionowała obowiązku zwrotu należności głównej. Powódka miała świadomość utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku podjęcia zatrudnienia. Powódka nie zawiadomiła organu rentowego o podjęciu zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja rodzinna i finansowa powódki uzasadnia zwolnienie powódki z obowiązku zwrotu odsetek świadczenie rehabilitacyjne rozumiała jako rentę co uzasadniało podjęcie przez nią zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy w przypadku podjęcia zatrudnienia w czasie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, utraci do niego prawo

Skład orzekający

Teresa Maślukiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Możliwość uwzględnienia przez sąd trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej strony przy orzekaniu o zwrocie odsetek od nienależnie pobranych świadczeń, nawet jeśli strona miała świadomość utraty prawa do świadczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powódki i jej trudnej sytuacji materialnej. Nie stanowi ogólnej zasady zwalniania z odsetek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasady słuszności i uwzględnić indywidualną sytuację strony, nawet jeśli formalnie naruszyła ona przepisy. Jest to przykład humanitarnego podejścia sądu do kwestii finansowych.

Sąd zwolnił z odsetek! Czy trudna sytuacja rodzinna może uchylić obowiązek zapłaty?

Dane finansowe

WPS: 7959,2 PLN

zwrot świadczenia rehabilitacyjnego: 7959,2 PLN

odsetki: 3846,95 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 304/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2013 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Teresa Maślukiewicz Protokolant : Katarzyna Zych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 roku w Ś. sprawy z odwołania E. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 29 maja 2013 roku, znak: (...) o zwrot świadczenia rehabilitacyjnego zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 29 maja 2013 roku, znak: (...) w części dotyczącej odsetek w ten sposób, że zwalnia E. G. z obowiązku zwrotu odsetek w wysokości 3.846, 95 zł. UZASADNIENIE E. G. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 29 maja 2013 r. w części dotyczącej odsetek, uzasadniając odwołanie tym, że nie zgadza się z odsetkami. Co do należności głównej nie odwołała się. Jednocześnie złożyła wniosek o rozłożenie na raty po 300 zł miesięcznie świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 7.959,20 zł uzasadniając wniosek ciężką sytuacją finansową. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie od E. G. 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, uzasadniając to m.in. tym, że pobierała ona zasiłek chorobowy od 01.10.2008 r. do 09.02.2009 r. a następnie świadczenie rehabilitacyjne od 10.02.2009 r. do 04.02.2010 r. W trakcie pobytu na świadczeniu rehabilitacyjnym podjęła pracę w (...) Spółka z o.o. w okresie od 02.04.2009 r. do 31.08.2009 r. i od 01.10.2009 r. do 31.10.2009 r. Sąd ustalił: E. G. po wyczerpaniu okresu zasiłkowego od 10.02.2009 r. do 09.07.2009 r. a następnie od 10.07.2009 r. do 04.02.2010 r. korzystała ze świadczenia rehabilitacyjnego. Od 02.04.2009 r. do 31.08.2009 r. i od 01.10.2009 r. do 31.10.2009 r. była zatrudniona w (...) Spółka z o.o. w K. na podstawie umowy o pracę w wymiarze – początkowo ½ etatu a od 1.07.2009 r. – ¾ etatu na stanowisku strażnika ochrony mienia. Nie korzystała w tym czasie z zasiłku chorobowego. Natomiast od 10.11.2009 r. do 28.02.2011 r. była zatrudniona w (...) Spółka z o.o. w Ś. na podstawie umowy o pracę. W okresie zatrudnienia w tej spółce korzystała z urlopu wypoczynkowego. Dowód: pisma: - (...) Spółka z o.o. w K. z 16.05.2013 r. - (...) Spółka z o.o. w K. z 29.04.2013 r. - w aktach ZUS w załączniku. Decyzją z 29 maja 2013 r. organ rentowy zobowiązał powódkę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 01.04.2009 r. do 31.08.2009 r. oraz od 01.10.2009 r. do 04.02.2010 r. w kwocie 7.959,20 zł brutto oraz odsetek w wysokości 3.846,95 zł. Powódka wniosła do organu rentowego o rozłożenie należności głównej na raty po 300 zł miesięcznie. Organ rentowy uwzględnił wniosek powódki, wskazując numer konta bankowego na który powódka przekazuje co miesiąc 300 zł tyt. Zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego. Odwołała się jednocześnie od decyzji z dnia 29 maja 2013 r. w zakresie odsetek w kwocie 3.846,95zł. Dowód: decyzja z dnia 29 maja 2013 r., w aktach ZUS w zał. wniosek powódki z 10.06.2013 r. – k-6 odwołanie powódki – k-4 przesłuchanie powódki – k-17 Powódka wraz z mężem R. G. ustanowieni zostali rodziną zastępczą dla małoletniej wnuczki W. W. ur. (...) Ojciec dziecka jest nieznany a matka dziecka nie łoży na jego utrzymanie. Powódka otrzymuje 600 zł miesięcznie jako rodzina zastępcza. Pracuje i zarabia miesięcznie (...) zł netto. Dowód: kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego (...) przesłuchanie powódki – k-17 Sąd zważył: Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 17 w związku z art. 22 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 77 poz. 512 z p. zm.) – ubezpieczony wykonujący w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego pracę zarobkową w sposób niezgodny z celem tego świadczenia traci prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za cały okres tego świadczenia. Art. 18 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z 25 czerwca 1999 r. stanowi, że świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy , nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 z p. zm.) stanowi, że osoba która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, obowiązana jest do jego zwrotu wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. W zasadzie bezsporne było, że: - powódka, po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia rehabilitacyjnego albowiem była nadal niezdolna do pracy z powodu choroby, - organ rentowy uwzględnił wniosek powódki i decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 r. przyznał jej świadczenie rehabilitacyjne od 10.02.2009 r. do 09.07.2009 r. i decyzją z dnia 22 lipca 2009 r. dalsze świadczenie rehabilitacyjne od 10.07.2009 r. do 04.02.2010 r. Łącznie przyznano powódce świadczenie rehabilitacyjne na 360 dni (150 + 210); - powódka w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego pracowała w ramach umowy o pracę w wymiarze ½ etatu na stanowisku strażnik mienia od 02.04.2009 r. do 31.08.2009 r. w (...) Spółka z o.o. w K. a następnie od 10.11.2009 r. do 28.02.2011 r. – w (...) Spółka z o.o. w Ś. ; - powódka miała świadomość, że świadczenie przyznane jej w związku z niezdolnością do pracy w celu dalszego leczenia się by odzyskać zdolność do pracy oraz, że pracując nie wykorzystuje tego świadczenia zgodnie z celem dla którego je otrzymywała; - powódka nie kwestionowała faktu, że nienależnie pobrała świadczenie rehabilitacyjne i że jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego. Nie odwołała się od decyzji z dnia 29 maja 2013 r. w części należności głównej w kwocie 7.959,20 zł brutto. Za zgodą organu rentowego spłaca tę należność w ratach po 300 zł miesięcznie. Do 13.09.2013 r. zapłaciła dwie raty tj. 600 zł; - powódka nie kwestionowała faktu, że zobowiązana jest do zwrotu odsetek w kwocie 3.846,95 zł. Odwołanie od decyzji z dnia 29 maja 2013 r. w części dotyczącej odsetek uzasadniła wyłącznie tym, że się z nimi nie zgadza. Dopiero słuchana w charakterze strony 13.09.2013 r. (k-77) uzasadniła odwołanie trudną sytuacją rodzinną i finansową. Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji, będąc związany zakresem odwołania Sąd stanął na stanowisku, że sytuacja rodzinna i finansowa powódki uzasadnia zwolnienie powódki z obowiązku zwrotu odsetek w kwocie 3.846,95 zł. Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki w części dotyczącej faktu, że według niej świadczenie rehabilitacyjne rozumiała jako rentę co uzasadniało podjęcie przez nią zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy. Do obu decyzji z dnia 30 kwietnia 2009 r. i z dnia 22 lipca 2009 r. dołączone było pouczenie, z którego wprost wynikało, że w przypadku podjęcia zatrudnienia w czasie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, utraci do niego prawo oraz, że w powinna zawiadomić organ rentowy o okolicznościach mających wpływ na uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego. Ponieważ organ rentowy nie zaprzeczył faktom podanym przez powódkę w zeznaniach, Sąd uznał te fakty za przyznane po myśli art. 230 kpc . Z tych względów Sąd dał wiarę zeznaniom powódki w części, które znajdują potwierdzenie w treści postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 05 listopada 2008 r. Ponieważ pełnomocnik ZUS zrezygnował z żądania kosztów zastępstwa procesowego (k-18) – brak było podstaw do orzekania w tym zakresie. Ponadto Sąd zważył, że w niniejszej sprawie nie zaszła przesłanka z art. 86 ust. 11 7 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. – powódka nie zawiadomiła bowiem organu rentowego o podjęciu zatrudnienia, co uzasadniałoby nieobciążenie jej przez organ rentowy odsetkami w decyzji z dnia 29 maja 2013 r. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 14 §2 kpc orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI