IV U 304/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni M. R. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która przyznała jej prawo do emerytury od momentu osiągnięcia wieku emerytalnego (60 lat i 1 miesiąc). Wnioskodawczyni uważała, że wyliczona emerytura jest krzywdząca, ponieważ ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie zawiera przepisów o odliczaniu pobranych już emerytur od kapitału początkowego, co skutkowało zaniżeniem jej świadczenia o 460 zł. Podnosiła również, że nie została poinformowana o tak niekorzystnym przeliczeniu świadczenia po ukończeniu 60 lat, a osoby przechodzące na emeryturę w 2012 roku uzyskały korzystniejsze świadczenia. Wnioskodawczyni kwestionowała również ustalenie kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. jako niekorzystne dla przyszłych emerytów z powodu niszczenia dokumentacji płacowej. Pozwany ZUS wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując decyzję. Organ rentowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 r.), podstawę obliczenia emerytury pomniejsza się o sumę kwot pobranych emerytur, jeśli ubezpieczony pobierał wcześniejsze świadczenia. ZUS przedstawił wyliczenie emerytury wnioskodawczyni, uwzględniając kwoty składek, zwaloryzowany kapitał początkowy oraz pomniejszenie o pobrane świadczenia, co dało kwotę 1.469,01 zł. Ponieważ było to świadczenie mniej korzystne niż dotychczas pobierana emerytura (1.688,64 zł), ZUS kontynuował wypłatę wyższego świadczenia. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd uznał odwołanie za bezzasadne, stwierdzając, że organ rentowy prawidłowo zastosował znowelizowane przepisy ustawy emerytalnej, które weszły w życie 1 stycznia 2013 r. Sąd podkreślił, że zmiana art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie narusza konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych ani zaufania obywatela do państwa, a jedynie modyfikuje zasady obliczania wysokości świadczenia. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że system emerytalny oparty na zdefiniowanej składce przerzuca ryzyko wysokości przyszłego świadczenia na ubezpieczonych, a wcześniejsze przejście na emeryturę wiąże się z relatywnie niższą wysokością świadczenia. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie pogarsza sytuacji wnioskodawczyni w stosunku do chwili nabycia emerytury w obniżonym wieku, ponieważ nadal wypłacane jest jej świadczenie w poprzedniej, wyższej wysokości. W związku z tym, na podstawie art. 477±4 § 1 kpc, sąd oddalił odwołanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania znowelizowanych przepisów ustawy emerytalnej, w tym pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury o kwoty pobranych wcześniej świadczeń, dla osób przechodzących na emeryturę po 1 stycznia 2013 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby, która pobierała już wcześniejszą emeryturę i przechodzi na emeryturę powszechną po zmianie przepisów. Interpretacja przepisów dotyczących kapitału początkowego może być odmienna w innych okolicznościach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o kwotę pobranych wcześniej świadczeń, zgodnie ze znowelizowanym art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, jest zgodne z prawem, zwłaszcza w przypadku osób, które nabyły prawo do emerytury przed wejściem w życie nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o sumę kwot pobranych emerytur, zgodnie ze znowelizowanym art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, jest zgodne z prawem, nawet jeśli nowelizacja weszła w życie po nabyciu przez ubezpieczonego prawa do wcześniejszej emerytury.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana przepisów ustawy emerytalnej poprzez dodanie art. 25 ust. 1b nie narusza konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych, zaufania obywatela do państwa ani równego traktowania. Modyfikacja zasad obliczania wysokości świadczenia jest dopuszczalna i wynika z konieczności reformowania systemu emerytalnego, zwłaszcza w systemie zdefiniowanej składki, gdzie ryzyko wysokości przyszłego świadczenia spoczywa na ubezpieczonym.
Czy ustalenie kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. było prawidłowe, zwłaszcza w kontekście nieuwzględnienia okresu urlopu bezpłatnego?
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie kapitału początkowego było prawidłowe, a nieuwzględnienie okresu urlopu bezpłatnego wynikało z faktu, że informacja o tym urlopie została ujawniona dopiero po rozwiązaniu stosunku pracy przez wnioskodawczynię.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na decyzjach ZUS dotyczących ustalenia kapitału początkowego, które nie były kwestionowane przez wnioskodawczynię. Wyjaśniono, że okres urlopu bezpłatnego od 18 września do 18 października 1989 r. nie został uwzględniony przy ponownym ustaleniu kapitału początkowego, ponieważ informacja o tym fakcie wpłynęła do ZUS dopiero po rozwiązaniu stosunku pracy przez wnioskodawczynię, co miało miejsce po wejściu w życie przepisów o kapitale początkowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
ustawa emerytalna art. 24 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa wiek emerytalny dla kobiet urodzonych w okresie od 1 stycznia 1953 r. do 31 marca 1953 r. jako 60 lat i 1 miesiąc.
ustawa emerytalna art. 25 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego.
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie określonych przepisów (w tym art. 46), podstawę obliczenia emerytury pomniejsza się o sumę kwot pobranych emerytur przed odliczeniem zaliczki na podatek i składki zdrowotnej. Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2013 r.
ustawa emerytalna art. 26 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 46
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy prawa do emerytury dla osób, które spełniły określone warunki, w tym wiekowe i stażowe, i przeszły na wcześniejszą emeryturę.
ustawa emerytalna art. 173 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 173 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 174 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 53 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 477±14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm. art. 88
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie znowelizowanych przepisów ustawy emerytalnej (art. 25 ust. 1b) obowiązujących od 1 stycznia 2013 r. do ustalenia wysokości emerytury. • Pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o sumę kwot pobranych wcześniej świadczeń jest zgodne z prawem i nie narusza praw nabytych. • System emerytalny zdefiniowanej składki przerzuca ryzyko wysokości świadczenia na ubezpieczonego, co uzasadnia modyfikacje zasad obliczania emerytury.
Odrzucone argumenty
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie zawiera przepisów o odliczaniu pobranych już emerytur od kapitału początkowego. • Wyliczona emerytura jest krzywdząca i zaniżona. • Brak informacji o niekorzystnym przeliczeniu świadczenia po ukończeniu 60 lat. • Osoby przechodzące na emerytury w 2012 roku uzyskały korzystniejsze świadczenia. • Ustalenie kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. było niekorzystne z powodu niszczenia dokumentacji płacowej.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy zobowiązany jest do stosowania obowiązujących przepisów, nie mając prawa ich kontroli pod względem zasadności czy celowości. • zmiana art. 25 ustawy emerytalnej poprzez dodanie art. 25 ust. 1 b nie narusza bowiem prawa ubezpieczonego do emerytury, a jedynie modyfikuje zasady obliczania wysokości świadczenia. • system emerytalny wprowadzony ustawą z 17 grudnia 1998r. w przeciwieństwie do poprzedniego, jest tzw. systemem zdefiniowanej składki co oznacza, że wysokość otrzymywanego świadczenia jest uzależniona od wysokości wnoszonej do systemu składki i poziomu stopy zwrotu z inwestycji. • przyszły świadczeniobiorca (wnioskodawczyni) winien liczyć się z okolicznością, że im wcześniej zacznie korzystać ze świadczenia (...), tym jego wysokość będzie relatywnie niższa.
Skład orzekający
Katarzyna Augustyniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania znowelizowanych przepisów ustawy emerytalnej, w tym pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury o kwoty pobranych wcześniej świadczeń, dla osób przechodzących na emeryturę po 1 stycznia 2013 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby, która pobierała już wcześniejszą emeryturę i przechodzi na emeryturę powszechną po zmianie przepisów. Interpretacja przepisów dotyczących kapitału początkowego może być odmienna w innych okolicznościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu emerytur i zmian w przepisach, co może być interesujące dla osób zbliżających się do wieku emerytalnego lub już pobierających świadczenia. Wyjaśnia mechanizm obliczania emerytury po nowelizacji.
“Nowe zasady naliczania emerytury: czy ZUS może pomniejszyć Twoje świadczenie o to, co już dostałeś?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.