IV U 301/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie W. A. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem, uznając, że nie spełnił on warunków wymaganych przez przepisy obowiązujące do 1999 roku.
W. A. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca udowodnił wymagany okres zatrudnienia, jednakże nie spełnił kluczowych przesłanek wynikających z rozporządzenia z 1989 roku. Kluczowe było to, że ostatnim zatrudnieniem nie był stosunek pracy rozwiązany z powodu konieczności opieki, a dziecko opiekowała się żona, podczas gdy wnioskodawca sprawował opiekę jedynie w czasie wolnym od pracy.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie W. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Sąd oddalił odwołanie, uznając je za nieuzasadnione. Ustalono, że wnioskodawca spełnił wymóg łącznego okresu zatrudnienia (27 lat, 3 miesiące i 20 dni) na dzień 31 grudnia 1998 roku. Jednakże, aby nabyć prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów obowiązujących do 1 stycznia 1999 roku, konieczne było spełnienie kilku przesłanek: posiadanie 25 lat okresu ubezpieczenia, osobista opieka nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, uznanie dziecka za całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji oraz ostatnie zatrudnienie w ramach pracowniczego stosunku pracy, rozwiązane z powodu konieczności sprawowania opieki. W niniejszej sprawie stwierdzono, że rozwiązanie stosunku pracy wnioskodawcy nastąpiło z powodu redukcji etatów, a nie konieczności opieki. Ponadto, główną opiekę nad dzieckiem sprawowała żona wnioskodawcy, która nie pracowała zawodowo, podczas gdy wnioskodawca zajmował się córką jedynie w czasie wolnym od pracy. Sąd podkreślił, że obecne przepisy nie przewidują emerytury dla osób sprawujących bezpośrednią opiekę nad dzieckiem, a możliwość przyznania świadczenia na podstawie starych przepisów dotyczy sytuacji, gdy rezygnacja z pracy była bezpośrednio spowodowana koniecznością opieki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ojciec dziecka nie może nabyć prawa do wcześniejszej emerytury w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem przyznania wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem było nie tylko sprawowanie opieki, ale także rozwiązanie ostatniego stosunku pracy z powodu konieczności jej sprawowania. Opieka sprawowana w czasie wolnym od pracy oraz brak związku między rozwiązaniem stosunku pracy a opieką wykluczają możliwość przyznania świadczenia na podstawie przepisów przejściowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. A. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
rozporządzenie RM art. 15 maja 1989r.
Rozporządzenie Rady Ministrów
Określało konieczne przesłanki do przyznania wcześniejszej emerytury pracownikom opiekującym się dziećmi wymagającymi stałej opieki, w tym wymóg osobistej opieki i ostatniego zatrudnienia w ramach stosunku pracy rozwiązanego z powodu tej opieki.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 186 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie RM art. 1 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym art. 27 § 3
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostatnie zatrudnienie wnioskodawcy nie było stosunkiem pracy rozwiązanym z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem. Główną opiekę nad dzieckiem sprawowała żona wnioskodawcy, która nie pracowała zawodowo. Wnioskodawca sprawował opiekę nad dzieckiem jedynie w czasie wolnym od pracy.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca domagał się przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i pielęgnacji. Podleganie ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej powinno być traktowane tak samo jak podleganie ubezpieczeniu z tytułu pozostawania w stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja, że ubezpieczony w czasie wolnym od pracy opiekował się dzieckiem nie daje podstaw do przyznania wcześniejszej emerytury.
Skład orzekający
Jerzy Zalasiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów przejściowych dotyczących wcześniejszych emerytur z tytułu opieki nad dzieckiem, zwłaszcza w kontekście wymogu rozwiązania stosunku pracy z powodu opieki."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów obowiązujących do 1 stycznia 1999 roku i specyficznej sytuacji wnioskodawcy. Obecne przepisy nie przewidują podobnych uprawnień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów przejściowych dotyczących emerytur, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na specyfikę i historyczny charakter przepisów.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 301/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania W. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 16 stycznia 2014 r. Nr (...) w sprawie W. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 301/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16 stycznia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na podstawie art. 186 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. i emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki odmówił W. A. prawa do wcześniejszej emerytury ze względu na opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że zatrudnienie wnioskodawcy trwało do 31 grudnia 1997r., ponownie podjął pracę 4 lutego 1999r. Przerwa w pracy nie była spowodowana koniecznością opieki nad córką. Opiekę nad córką sprawowała żona wnioskodawcy, która nie pracowała zawodowo (decyzja k. 18 akt emerytalnych). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. A. domagając się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i pielęgnacji. Przyznał, że żona opiekowała się chorą córką, a on czynił to w czasie wolnym od pracy. Wnioskodawca wskazał, że podleganie ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej powinno być tak samo traktowane jak podleganie ubezpieczeniu z tytułu pozostawania w stosunku pracy (odwołanie k. 2-3). W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wnosił o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź k. 10-11). Sąd Okręgowy w Siedlcach ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony W. A. ur. (...) , wystąpił w dniu 16 grudnia 2013r. do Zakładu (...) Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski. Zaskarżoną decyzją z 16 stycznia 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do żądanego świadczenia. Według stanu na dzień 31 grudnia 1998r. tj. na ostatni dzień obowiązywania Rozporządzenia Radu Ministrów z dnia 15 maja 1989r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28 poz. 149) wnioskodawca udowodnił łączny okres zatrudnienia w wymiarze 27 lat, 3 miesiące i 20 dni. W toku postępowania rozpoznawczego ubezpieczony wyjaśnił, że ma niepełnosprawną od urodzenia córkę, która chodzi o kulach. Córką zajmowała się żona, która nie pracowała. Wnioskodawca zajmował się córką w czasie wolnym od pracy. Przed 1 stycznia 1999r. pracował w (...) , po zwolnieniu z (...) pracował prywatnie. W tym czasie chorym dzieckiem zajmowała się żona. Sąd zważył, co następuje : Odwołanie wnioskodawcy jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227) do wniosków osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949r. (zastrzeżenie daty urodzenia utraciło moc jako niezgodne z Konstytucją ), które do dnia wejścia w życie ustawy (tj. do dnia 1 stycznia 1999r.) nie zgłosiły wniosku o emeryturę, mimo, że spełniały warunki do nabycia prawa do tego świadczenia - stosuje się przepisy ustaw i dekretu wymienionych w art. 195 dotyczące warunków nabycia prawa do emerytury, chyba, że przepisy ustawy są dla tych osób korzystniejsze. Z powyższego przepisu wynika, że osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353) tj. przed dniem 1 stycznia 1999r. spełniała warunki do uzyskania prawa do emerytury na podstawie przepisów dotychczasowych, może skutecznie ubiegać się o to prawo po dniu wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. pomimo, że przepisy te formalnie utraciły moc. Przepisem, który utracił moc wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. było wydane na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 roku o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 roku w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki ( Dz.U. Nr 28, poz. 149 ze zm.). Wymienione rozporządzenie z dnia 15 maja 1989r. w § 1 i 2 wymieniało konieczne przesłanki, które musiał spełnić wnioskodawca (matka, ojciec, bądź inna osoba, która przyjęła dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej albo została ustanowiona jego opiekunem prawnym i wychowywała dziecko) wnoszący o przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Aby wnioskodawca mógł nabyć prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia musiałby przed dniem 1 stycznia 1999r. spełnić łącznie następujące przesłanki: 1) mieć okres ubezpieczenia w wymiarze 25 lat; 2) sprawować osobistą opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki; 3) dziecko to zostało uznane za całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji; 4) ostatnim zatrudnieniem przed niemożnością wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki był pracowniczy stosunek pracy. Z treści § 2 w/w rozporządzenia wynika, że ojciec dziecka może skorzystać z prawa do wcześniejszej emerytury na zasadach określonych w § 1, w razie śmierci matki albo w innych przypadkach uniemożliwiających jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, jak również w razie pozbawienia matki władzy rodzicielskiej. Obecnie obowiązujące przepisy nie dają możliwości przyznania ubezpieczonemu emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Nie ma w tej chwili przepisów o emeryturze dla osób sprawujących bezpośrednią opiekę nad dzieckiem. Przepisy takie obowiązywały do 1 stycznia 1999r., dlatego w niektórych przypadkach możliwe jest ustalenie emerytury na podstawie starych przepisów dla osób, które przed 1 stycznia 1999r. musiały zrezygnować z pracy i opiekować się chorym dzieckiem. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Stosunek pracy ubezpieczonego został rozwiązany z powodu redukcji etatów, ubezpieczony potem kontynuował zatrudnienie u innego pracodawcy. Dzieckiem opiekowała się żona. Sytuacja, że ubezpieczony w czasie wolnym od pracy opiekował się dzieckiem nie daje podstaw do przyznania wcześniejszej emerytury. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie wnioskodawcy nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI