IV U 3/16

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-04-22
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczeń społecznychŚredniarejonowy
świadczenie rehabilitacyjneubezpieczenie społeczneZUSzwrot nienależnie pobranego świadczeniapodjęcie pracyodsetkiustawa o systemie ubezpieczeń społecznychustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Sąd częściowo uwzględnił odwołanie od decyzji ZUS, zobowiązując ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego tylko za okres od podjęcia zatrudnienia do końca przyznanego świadczenia, znosząc obowiązek zwrotu odsetek z uwagi na wiedzę ZUS o podjęciu pracy.

Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego. Podjął pracę, o czym poinformował ZUS z opóźnieniem. Sąd ustalił, że świadczenie było nienależnie pobierane od dnia podjęcia zatrudnienia, jednakże z uwagi na fakt, że ZUS mimo posiadanej wiedzy o podjęciu pracy nadal wypłacał świadczenie, ubezpieczony został zwolniony z obowiązku zwrotu odsetek.

Powód Ł. H. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej mu zwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami. Powód podjął pracę w dniu 15.01.2015 r., o czym poinformował ZUS 20.10.2015 r. Sąd ustalił, że świadczenie rehabilitacyjne było nienależnie pobierane od dnia podjęcia zatrudnienia, czyli od 15.01.2015 r. Jednakże, zgodnie z art. 84 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w sytuacji gdy ubezpieczony zawiadomił organ o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, podlegają one zwrotowi bez odsetek. Sąd uznał, że nawet jeśli zgłoszenia dokonał pracodawca, ZUS posiadał wiedzę o podjęciu zatrudnienia przez powoda i ustaniu podstawy wypłaty świadczenia. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując powoda do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 1 170,47 zł brutto (za 23 dni) i ustalając brak obowiązku zwrotu dalszych kwot i odsetek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego od dnia podjęcia pracy. Jednakże, jeśli organ rentowy mimo posiadanej wiedzy o podjęciu zatrudnienia nadal wypłacał świadczenie, zwrot następuje bez odsetek.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Kluczowe było ustalenie, od kiedy świadczenie było nienależnie pobierane (od dnia podjęcia pracy) oraz zastosowanie art. 84 ust. 11, który zwalnia z odsetek, gdy organ rentowy mimo wiedzy o ustaniu prawa do świadczenia nadal je wypłacał.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

Ł. H.

Strony

NazwaTypRola
Ł. H.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.s.u.s. art. 84 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.

u.s.u.s. art. 84 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania, lub świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego.

u.s.u.s. art. 84 § 11

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ wypłacający te świadczenia o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, kwoty nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych podlegają zwrotowi bez odsetek.

u.ś.p.u.s. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Pomocnicze

u.ś.p.u.s. art. 22

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Przepis art. 17 stosuje się odpowiednio do świadczenia rehabilitacyjnego.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pracy lub sąd ubezpieczeń społecznych, uwzględniając odwołanie, zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 84 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym zwrot nienależnie pobranego świadczenia następuje bez odsetek, jeśli organ rentowy mimo wiedzy o ustaniu prawa do świadczeń nadal je wypłacał. Podjęcie pracy od dnia X skutkuje ustaniem prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od tego dnia, ale niekoniecznie oznacza obowiązek zwrotu odsetek, jeśli ZUS miał wiedzę o podjęciu pracy.

Odrzucone argumenty

Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami od dnia podjęcia pracy, zgodnie z art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Godne uwagi sformułowania

Nie można obciążać ubezpieczonego okolicznością, że strona pozwana, pomimo wiedzy o przyczynie ustania wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego nadal je wypłacała.

Skład orzekający

Maja Snopczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście obowiązku zwrotu odsetek, gdy organ rentowy posiadał wiedzę o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy mimo wiedzy o podjęciu pracy przez ubezpieczonego nadal wypłacał świadczenie rehabilitacyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących zwrotu świadczeń i odsetek w sytuacji, gdy organ rentowy posiadał wiedzę o podjęciu pracy przez ubezpieczonego.

ZUS nadal wypłacał świadczenie, mimo że wiedział o pracy ubezpieczonego. Czy zwrot bez odsetek?

Dane finansowe

WPS: 2253,98 PLN

zwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego: 1170,47 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 3/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Maja Snopczyńska Protokolant : Karolina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania Ł. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) o świadczenie rehabilitacyjne zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) w ten sposób, iż zobowiązuje powoda Ł. H. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 1 170,47 zł brutto oraz ustala brak obowiązku zwrotu dalszych kwot i odsetek opisanych w decyzji. UZASADNIENIE Powód Ł. H. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) roku, zobowiązującej go do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 2.253,98 zł za okres od (...) W uzasadnieniu podniósł, że podjął pracę w dniu (...) roku, o którym to fakcie poinformował pozwanego w dniu 20 października 2015 roku. Ponadto uzyskał informację, że będzie musiał zwrócić wypłacony zasiłek za okres od (...) . W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenia od powoda kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji i podniesiono, że o fakcie podjęcia pracy powód powiadomił pozwanego dopiero po upływie miesiąca. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód Ł. H. w okresie od (...) roku zatrudniony był na podstawie umowy o prace w (...) Sp. z o.o. w G. . W okresie od (...) roku powód pobierał zasiłek chorobowy, a następnie od dnia (...) przyznano powodowi prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. W dniu (...) Ł. H. podjął pracę w (...) Sp. z o.o. , przy czym pracodawca dokonał zgłoszenia powoda do ubezpieczenia społecznego w dniu (...) roku. Powód o fakcie podjęcia pracy poinformował pozwanego w dniu (...) roku. Powód został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego przez nowego pracodawcę dnia (...) Dowód: - akta ZUS- w załączeniu; - pismo (...) Oddział w W. z dnia 24.03.2016r. k. 12-13; - zeznania powoda k. 10-10v. Decyzją z dnia (...) roku pozwany zobowiązał powoda do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 2.253,98 zł za okres od (...) Dowód: akta ZUS – w załączeniu W tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Odwołanie podlegało uwzględnieniu w części. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Zgodnie zaś z art. 84 ust 2 powyżej cytowanej ustawy za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Natomiast art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2014r. poz. 159) stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia, przy czym przepis ten stosuje się odpowiednio do świadczenia rehabilitacyjnego (art. 22 cytowanej ustawy). Interpretując powyższe przepisy Sąd zważył, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w sposób jednoznaczny wskazał, że przesłanką utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego jest wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że powód w dniu (...) roku podjął zatrudnienie i od tego też dnia podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy o pracę. Sporny pozostawał natomiast okres za jaki powód winien był zwrócić nienależnie pobrane świadczenie rehabilitacyjne. Strona pozwana podnosiła, że o fakcie podjęcia pracy powód powiadomił ją dopiero po upływie miesiąca, tj. (...) roku, w związku z czym utracił prawo do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego od (...) roku. Nienależne świadczenie było pobierane przez powoda od (...) czyli od dnia podjęcia zatrudnienia. Nie można tu stosować wprost konsekwencji wynikających art. 17 ustawy, gdyż odmienny jest cel zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego. Pierwsze jest świadczeniem wypłacanym w przypadku gdy ubezpieczony nie może wykonywać pracy ze względu na stan zdrowia, natomiast drugie – jest wypłacane w okresie niezbędnym do przywrócenia zdolności do pracy. Skoro w dniu (...) powód mógł podjąć pracę to z tym dniem ustała zasadność wypłacania świadczenie rehabilitacyjnego i od tego dnia wypłacane świadczenie jest nienależne. W tym miejscu zauważyć, iż nowy pracodawca powoda dokonał jego zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego w dniu (...) roku, przy czym powód – co wskazał sam pozwany w piśmie z dnia (...) roku – podlega wspomnianemu ubezpieczeniu od dnia (...) roku i to od tego dnia, zdaniem Sądu wypłacone świadczenie było nienależnie pobrane przez powoda. Tym samym powód zobowiązany jest zwrócić świadczenie wypłacone po tej dacie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał iż powód nienależnie pobrał świadczenie rehabilitacyjne za 23 dni, licząc od dnia (...) do końca okresu, na jaki świadczenie przyznano, tj. (...) roku, przyjmując iż kwota nienależnie pobranego świadczenia za 1 dzień wynosi 50,89 zł brutto (2.239,16 : 44 – ilość dni od (...) Jednocześnie Sąd uznał, że powód nie ma obowiązku zwrotu odsetek, bowiem pozwany, mimo posiadanej wiedzy o podjęciu zatrudnienia przez powoda i ustaniu podstawy wypłaty świadczenia, dokonał wypłaty tego świadczenia za cały jego okres. Zgodnie z art. 84 ust. 11 art. ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami), jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ wypłacający te świadczenia o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, kwoty nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych podlegają zwrotowi bez odsetek. W niniejszej sprawie zgłoszenia nie dokonał sam ubezpieczony lecz jego pracodawca, co nie zmienia okoliczności, że strona pozwana miała wiedzę o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń. Nie można obciążać ubezpieczonego okolicznością, że strona pozwana, pomimo wiedzy o przyczynie ustania wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego nadal je wypłacała. Mając powyższe na uwadze, art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI