IV U 294/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 kwietnia 2019 r., która odmówiła uchylenia decyzji z dnia 16 kwietnia 2013 r. o przyznaniu emerytury i stwierdziła jej wydanie z naruszeniem prawa. Organ rentowy powołał się na art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym uchylenie decyzji z powodu niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że od doręczenia decyzji z 16 kwietnia 2013 r. upłynęło pięć lat, dlatego nie jest możliwe jej uchylenie. Sąd Okręgowy w Siedlcach uznał odwołanie ubezpieczonej za uzasadnione. Sąd ustalił, że ZUS nie udowodnił upływu pięciu lat od doręczenia decyzji z 16 kwietnia 2013 r., ponieważ brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru. Ponadto, sąd wskazał, że pięcioletni termin określony w art. 146 § 1 kpa jest zbyt krótki w porównaniu do dziesięcioletniego terminu na wznowienie postępowania w sprawach cywilnych (art. 408 kpc), co w sposób niekorzystny kształtuje sytuację ubezpieczonych. Sąd podkreślił, że decyzja z 16 kwietnia 2013 r. została wydana z zastosowaniem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję z 16 kwietnia 2013 r., ustalając wysokość emerytury A. P. na dzień 1 kwietnia 2013 r. w kwocie (...) zł brutto miesięcznie, z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości emerytury w przypadku zastosowania niekonstytucyjnych przepisów, możliwość wznowienia postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja terminów procesowych w kontekście naruszenia prawa.
Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (kobiety urodzone w określonym roku, które przed 1.01.2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 ustawy emerytalnej) oraz konkretnego przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest uchylenie decyzji przyznającej emeryturę, jeśli od jej doręczenia upłynęło pięć lat, a została wydana z naruszeniem prawa z powodu zastosowania niekonstytucyjnego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest uchylenie lub zmiana decyzji, jeśli organ rentowy nie udowodni upływu pięciu lat od doręczenia decyzji, a także gdy zastosowany przepis został uznany za niekonstytucyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy nie udowodnił upływu 5 lat od doręczenia decyzji, a pięcioletni termin na uchylenie decyzji wydanej z naruszeniem prawa z powodu niekonstytucyjności przepisu jest zbyt krótki i niekorzystny dla ubezpieczonych. W związku z wyrokiem TK stwierdzającym niekonstytucyjność przepisu, sąd zmienił decyzję ustalającą wysokość emerytury.
Czy przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r. jest zgodny z Konstytucją RP w zakresie pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o kwotę pobranej wcześniej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w określonym roku, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z art. 2 Konstytucji RP w odniesieniu do określonej grupy kobiet, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania przez ZUS i późniejszej zmiany decyzji przez sąd.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis nakazujący pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranej przez ubezpieczoną emerytury przyznanej uprzednio na podstawie art. 46 ustawy emerytalnej. Został uznany za niekonstytucyjny.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji przez sąd.
Pomocnicze
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji z powodu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat.
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku, gdy uchylenie decyzji nie jest możliwe z powodu upływu 5 lat, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
ustawa emerytalna art. 46
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku wydania decyzji z naruszeniem prawa z powodu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego wynosi jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału.
k.p.a. art. 149 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ rentowy wznowił postępowanie w sprawie decyzji z 16 kwietnia 2013r. o przyznaniu emerytury.
k.p.c. art. 408
Kodeks postępowania cywilnego
Termin dziesięciu lat od uprawomocnienia się wyroku na żądanie wznowienia postępowania (z pewnymi wyjątkami).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie udowodnił upływu 5 lat od doręczenia decyzji z 16 kwietnia 2013 r. • Przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej został uznany za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. • Pięcioletni termin na uchylenie decyzji wydanej z naruszeniem prawa z powodu niekonstytucyjności przepisu jest zbyt krótki i niekorzystny dla ubezpieczonych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na upływie 5 lat od doręczenia decyzji, uniemożliwiającej jej uchylenie.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy nie wskazał w jaki sposób ustalił, że od doręczenia ubezpieczonej decyzji z 16 kwietnia 2013r. upłynęło pięć lat. • nieudowodnione jest twierdzenie organu rentowego, iż od doręczenia ubezpieczonej decyzji z 16 kwietnia 2013r. upłynęło pięć lat. • granica pięciu lat - przewidziana w art.146§1 kpa - od doręczenia decyzji, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania oparta na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, jest dwa razy krótsza od przewidzianej w art.408 kpc.
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości emerytury w przypadku zastosowania niekonstytucyjnych przepisów, możliwość wznowienia postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja terminów procesowych w kontekście naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (kobiety urodzone w określonym roku, które przed 1.01.2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 ustawy emerytalnej) oraz konkretnego przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na indywidualne sprawy obywateli, nawet po upływie wielu lat, oraz jak sądy interpretują przepisy proceduralne w kontekście ochrony praw jednostki.
“Sąd przyznał wyższą emeryturę, mimo upływu lat i decyzji ZUS – kluczowy wyrok TK!”
Dane finansowe
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.