IV U 282/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Świdnicy uchylił decyzję ZUS nakazującą zwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego, uznając brak złej woli po stronie ubezpieczonej.
Powódka E. G. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot ponad 23 tys. zł nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego. Twierdziła, że nie została poinformowana o kolizji prawa do emerytury z prawem do świadczenia rehabilitacyjnego i że pracownik ZUS doradził jej, jak wypełnić wniosek. Sąd Rejonowy w Świdnicy uwzględnił odwołanie, uznając, że powódka nie działała świadomie w złej wierze, a błędne przekonanie o braku prawa do emerytury wynikało z niejasnych informacji i zawiłego pouczenia.
Powódka E. G. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W., która nakazywała jej zwrot kwoty 23.675,64 zł z tytułu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego. Powódka argumentowała, że kwota ta jest dla niej niewyobrażalna w stosunku do wysokości pobieranej emerytury i że nie wystąpiłaby o świadczenie rehabilitacyjne, gdyby wiedziała o kolizji tych uprawnień. Podkreśliła, że nikt w ZUS nie poinformował jej o tej sytuacji, a przeliczenie emerytury nie było dla niej tożsame z prawem do jej pobierania, zwłaszcza że nadal pracowała. Sąd Rejonowy w Świdnicy, po analizie zebranego materiału dowodowego, ustalił, że powódka faktycznie pobierała świadczenie rehabilitacyjne w okresie od 7 maja 2018 r. do 1 maja 2019 r., a prawo do emerytury zostało jej ustalone od 1 grudnia 2018 r., lecz zawieszone z powodu trwającego zatrudnienia. Sąd uznał, że powódka, wypełniając wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, działała w zaufaniu do informacji udzielonych przez pracownika ZUS, który doradził jej zaznaczenie, że nie ma ustalonego prawa do emerytury, ponieważ jej nie pobierała. Zapis na decyzji emerytalnej, wskazujący na zawieszenie świadczenia z powodu zatrudnienia, dodatkowo utwierdzał ją w przekonaniu, że nie przysługuje jej prawo do emerytury. Sąd powołał się na ugruntowany pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym dla ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, czyli jego zła wiara. W ocenie sądu, powódka nie wprowadziła świadomie organu w błąd, a jej błędne przekonanie wynikało z niejasnych informacji i zawiłości przepisów. Dlatego też sąd zmienił częściowo zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego, jeśli nie można jej przypisać złej wiary lub świadomego wprowadzenia organu w błąd.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie działała świadomie w złej wierze. Błędne przekonanie o braku prawa do emerytury wynikało z niejasnych informacji udzielonych przez pracownika ZUS oraz zawiłego pouczenia, a także z faktu, że prawo do emerytury było zawieszone z powodu trwającego zatrudnienia. Kluczowe jest subiektywne przekonanie ubezpieczonego o braku prawa do świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmienia częściowo zaskarżoną decyzję
Strona wygrywająca
E. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 18 § ust. 7
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury.
ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych art. 84 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa przesłanki obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji.
kpc art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych art. 84 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za kwoty nienależnie pobrane uważa się świadczenia przyznane lub wypłacone w wyniku świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak świadomości powódki co do kolizji uprawnień. Niejasne informacje udzielone przez pracownika ZUS. Zawieszenie prawa do emerytury z powodu zatrudnienia, co mogło wprowadzać w błąd. Ugruntowany pogląd orzecznictwa o konieczności wykazania złej wiary ubezpieczonego.
Odrzucone argumenty
Powódka pobrała świadczenie rehabilitacyjne mimo ustalonego prawa do emerytury. Powódka nie wskazała w złożonym oświadczeniu na posiadanie prawa do emerytury. Zgodnie z art. 18 ust. 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych, świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury.
Godne uwagi sformułowania
nie budzi zdaniem sądu wątpliwości, iż osoba o przeciętnym, nieprawniczym wykształceniu utożsamia prawo do emerytury z jego rzeczywistą wypłatą decydujące znacznie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze
Skład orzekający
Magdalena Piątkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, ocena dobrej/złej wiary ubezpieczonego, wpływ informacji udzielanych przez ZUS na ocenę sytuacji prawnej ubezpieczonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji świadczenia rehabilitacyjnego z emeryturą, gdzie prawo do emerytury było ustalone, ale zawieszone. Interpretacja może być odmienna w przypadkach braku jakichkolwiek informacji o prawie do emerytury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest jasne informowanie przez instytucje takie jak ZUS i jak subiektywne przekonanie ubezpieczonego o swoich prawach może wpłynąć na ocenę jego odpowiedzialności.
“ZUS chciał zwrotu 23 tys. zł, ale sąd stanął po stronie emerytki. Kluczowa była dobra wiara.”
Dane finansowe
WPS: 23 675,64 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 282/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2019 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Magdalena Piątkowska Protokolant : Karolina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 roku w Ś. sprawy z odwołania E. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) o zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego zmienia częściowo zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) w ten sposób, iż ustala brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego opisanego w zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Powódka E. G. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia18 czerwca 2019r. nakazującej jej zwrot kwoty 23.675,64 zł. z tytułu nienależnie, zdaniem organu rentowego, pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres wskazany w decyzji. Powódka wskazała, iż jest to dla niej niewyobrażalna kwota w stosunku do wysokości pobieranej emerytury, o którą nie wystąpiłaby, gdyby miała świadomość, że utraci prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Kiedy udała się do ZUS nikt nie informował jej o kolizji tych dwóch uprawnień. Przeliczenie emerytury nie było dla powódki tożsame z prawem do emerytury, szczególnie, iż była jeszcze pracownikiem. Na rozprawie w dniu 16.10.2019r. powódka dodatkowo wniosła o nie obciążanie jej kosztami zastępstwa procesowego w razie oddalenia odwołania. W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów procesu w kwocie 3.600 zł. w uzasadnieniu wskazano, iż w okresie objętym decyzją powódka pobrała świadczenie rehabilitacyjne, mimo ustalonego prawa do emerytury, czego nie wskazała w złożonym oświadczeniu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka E. G. była zatrudniona w Wojewódzkim Szpitalu (...) w J. . Stosunek pracy ustał wobec przejścia powódki na emeryturę w dniu 7 maja 2019r. W okresie od 7 maja 2018r. do 1 maja 2019r. powódka pobierała świadczenie rehabilitacyjne. Jeszcze w trakcie pobierania zasiłku chorobowego powódka udała się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem ustalenia kapitału początkowego dla celów emerytalnych. Poinformowano ja wówczas, iż może wystąpić o wyliczenie wysokości emerytury, a kiedy powódka wskazała, iż nadal pozostaje w zatrudnieniu, uzyskała informacje, iż rozpocznie pobierać emeryturę dopiero po ustaniu zatrudnienia, kiedy złoży świadectwo pracy. Prawo do emerytury ustalono powódce od dnia 1 grudnia 2018r, zawieszono z uwagi na trwające zatrudnienie. Wypełniając wniosek o świadczenie rehabilitacyjne powódka również korzystała z pomocy pracownika ZUS, który polecił jej zaznaczyć, iż nie ma ustalonego prawa do emerytury, gdy powódka na pytanie pracownika oświadczyła, iż jej nie pobiera. W takim przekonaniu- iż nie przysługuje jej prawo do emerytury - powódkę utrzymywał także zapis na decyzji w sprawie emerytury, gdzie wskazano wytłuszczeniem, iż podlega ona zawieszeniu z uwagi na zatrudnienie. Dowód: akta ZUS (w załączeniu ) zeznania powódki e protokółk15 Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Odwołanie podlegało uwzględnieniu w zakresie ustalenia braku obowiązku zwrotu pobranego świadczenia. Zgodnie z art. 18 ust.7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury (…) Skoro powódka takie uprawnienie miała ustalone, to niewątpliwie wypłacone jej świadczenie było nienależne. Aby jednak ustalić obowiązek zwrotu takiego nienależnie pobranego świadczenia na podstawie art. 84 ust1. ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych muszą zaistnieć przesłanki art. 84.2 , zgodnie z którym za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Na podstawie zebranych w sprawie dowodów nie można przyjąć, aby powódka świadomie wprowadziła organ w błąd na skutek okoliczności wskazanych w art. 84 ust2 pkt2 powołanej ustawy. W orzecznictwie sądowym, dotyczącym problematyki zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, ugruntowany jest pogląd o możliwości domagania się przez organ rentowy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tylko wówczas, gdy ubezpieczonemu można przypisać złą wolę, przy czym dla ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, decydujące znacznie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze. W niniejszej sprawie powódka składając wniosek o świadczenie rehabilitacyjne udzieliła -według jej rozumienia pytania i za radą pracownika ZUS -odpowiedzi prawdziwej. Nie budzi zdaniem sądu wątpliwości, iż osoba o przeciętnym, nieprawniczym wykształceniu utożsamia prawo do emerytury z jego rzeczywistą wypłatą, a kwestia ta stała się- wobec wątpliwości także po stronie profesjonalistów, przedmiotem sprawy zakończonej wyrokiem SN z dnia 24.08.2010r. Zdaniem sądu prowadzi to do wniosku, iż świadczenie nie podlega obowiązkowi zwrotu. Na marginesie wskazać jedynie można, iż oświadczenie powódki zawarte we wniosku o świadczenie rehabilitacyjne było możliwe do zweryfikowania przez organ rentowy albowiem ten właśnie organ ustalił powódce prawo do emerytury. Mając zatem na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 477 14 §2 kpc zmienił częściowo ( w zakresie zobowiązania do zwrotu należności ) zaskarżoną decyzję jak w sentencji.( art. 477 14 §1 kpc )
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI