IV U 248/14

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2014-10-23
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaubezpieczenia społeczneZUSustawa emerytalnaSąd Najwyższyorzecznictwowiek emerytalnyświadczenia

Sąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury obliczonej na nowych zasadach, mimo wcześniejszego przyznania emerytury wcześniejszej, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego.

Ubezpieczony A. K. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej przyznania emerytury na podstawie art. 55 w zw. z art. 26 ustawy emerytalnej, mimo posiadania już emerytury wcześniejszej. Sąd Okręgowy, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że wcześniejsze przyznanie emerytury nie stanowi przeszkody do obliczenia świadczenia na nowych zasadach, jeśli spełnione są warunki określone w przepisach. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonemu emeryturę obliczoną na korzystniejszych warunkach.

Sprawa dotyczyła odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania emerytury obliczonej na podstawie art. 55 w związku z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy argumentował, że skoro ubezpieczonemu przyznano już emeryturę wcześniejszą w 2008 roku, nie przysługuje mu emerytura na podstawie wskazanych przepisów. A. K. podniósł, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (II UZP 4/13), że ma prawo do obliczenia emerytury na nowych zasadach, niezależnie od wcześniejszego wniosku. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, po analizie stanu faktycznego (ubezpieczony ukończył wiek emerytalny w 2012 roku, kontynuował zatrudnienie do 2014 roku i złożył wniosek o emeryturę w wieku powszechnym w styczniu 2014 roku), uznał odwołanie za zasadne. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym emerytura w niższym i w powszechnym wieku emerytalnym to odrębne świadczenia, a pobieranie emerytury wcześniejszej nie wyklucza prawa do ubiegania się o emeryturę obliczoną na nowych zasadach po osiągnięciu wieku powszechnego, jeśli spełnione są warunki określone w art. 55 ustawy. Sąd podkreślił, że przepis ten nie zawiera zastrzeżenia o konieczności złożenia pierwszego wniosku o emeryturę. W związku z tym, że obliczona na nowych zasadach emerytura była wyższa od dotychczasowej, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając A. K. emeryturę od 1 stycznia 2014 roku na korzystniejszych warunkach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wcześniejsze przyznanie emerytury nie stanowi przeszkody do obliczenia świadczenia na nowych zasadach, jeśli spełnione są warunki określone w art. 55 ustawy, a świadczenie obliczone według nowych zasad jest wyższe.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym emerytura w niższym i w powszechnym wieku emerytalnym to odrębne świadczenia. Przepis art. 55 ustawy nie zawiera zastrzeżenia, że wniosek o emeryturę w powszechnym wieku musi być pierwszym wnioskiem o świadczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

A. K.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 55 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczony spełniający warunki do emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem po 31 grudnia 2008 roku, może mieć obliczoną emeryturę na podstawie art. 26, jeżeli jest ona wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53.

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis określający zasady obliczania emerytury.

ustawa emerytalna art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 roku (wiek emerytalny, okres składkowy i nieskładkowy).

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 53

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis określający zasady obliczania emerytury, z którym porównywana jest emerytura obliczona na podstawie art. 26.

ustawa emerytalna art. 21 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wskazuje, że na emeryturę można przechodzić kilka razy.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do obliczenia emerytury na nowych zasadach (art. 55 w zw. z art. 26 ustawy emerytalnej) pomimo posiadania emerytury wcześniejszej. Emerytura w niższym i w powszechnym wieku emerytalnym to odrębne świadczenia. Brak zastrzeżenia w art. 55 ustawy o konieczności złożenia pierwszego wniosku o emeryturę. Wyższość emerytury obliczonej na nowych zasadach nad dotychczasową.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że przyznanie emerytury wcześniejszej wyklucza możliwość przyznania emerytury na podstawie art. 55 ustawy.

Godne uwagi sformułowania

emerytura w niższym i w powszechnym wieku emerytalnym to odrębne rodzaje emerytur na emeryturę można przechodzić kilka razy nie może być kwestionowana możliwość kilkakrotnego przechodzenia na emeryturę

Skład orzekający

Ewa Czernecka-Kozak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ubezpieczeni, którzy pobierają emeryturę wcześniejszą, a po osiągnięciu wieku powszechnego chcą skorzystać z korzystniejszego sposobu jej obliczenia na podstawie art. 55 ustawy emerytalnej."

Ograniczenia: Dotyczy osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 roku, które spełniają warunki do emerytury na podstawie art. 27, kontynuowały ubezpieczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego i złożyły wniosek po 31 grudnia 2008 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu emerytur i sposobu ich obliczania, a także interpretacji przepisów przez Sąd Najwyższy.

Emerytura wcześniejsza nie blokuje prawa do wyższego świadczenia na nowych zasadach!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 248/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Czernecka-Kozak Protokolant: Małgorzata Olesiak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 roku w Nowym Sączu na rozprawie odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. z dnia 24 stycznia 2014 roku znak: (...) w sprawie A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. o wysokość emerytury zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu się A. K. od dnia 1 stycznia 2014 roku emeryturę obliczoną na podstawie art. 55 w zw. z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Sygn. akt IV U 248/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 23 października 2014 roku Decyzją z dnia 24 stycznia 2014 roku, znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. odmówił A. K. przyznania emerytury. Organ rentowy – powołując się na art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2013r. , Nr 153, poz. 1227 ze zm.) - wskazał, że decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 roku przyznano A. K. emeryturę od dnia 1 sierpnia 2008 roku, a zatem nie przysługuje mu emerytura na postawie w/w przepisu. Od powyższej decyzji odwołał się A. K. wnosząc o przyznanie emerytury na podstawie art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Odwołujący - powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 roku (II UZP 4/13) - wskazał, że ma prawo do obliczenia emerytury na nowych zasadach niezależnie od tego, że złożył wniosek o emeryturę wcześniejszą. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. wniósł o jego oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ rentowy wskazał, że powołana przez odwołującego się uchwała Sądu Najwyższego zapadła w indywidualnej sprawie i nie ma mocy powszechnie obowiązującej. Bezspornym w sprawie było, że A. K. , ur. (...) , powszechny wiek emerytalny ukończył w dniu 17 maja 2012 roku. Po tej dacie kontynuował ubezpieczenie do dnia 15 stycznia 2014 roku w związku z zatrudnieniem w Urzędzie (...) w L. . Decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 roku – po rozpoznaniu wniosku z 7 sierpnia 2008 roku - przyznano odwołującemu się emeryturę wcześniejszą od 1 sierpnia 2008 roku. Z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia w Urzędzie (...) w L. – wypłata świadczenia została zawieszona. W dniu 16 stycznia 2014 roku A. K. złożył wniosek o przyznanie emerytury w wieku powszechnym wnosząc o wyliczenie świadczenia według najkorzystniejszego wariantu. Odwołujący się udowodnił 47 lat, 1 miesiąc i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 28 stycznia 2014 roku, znak: (...) ZUS przeliczył A. K. emeryturę i ustalił jej wysokość od 1 marca 2013 roku na 4369,36 zł brutto, a od 1 lutego 2014 roku na 4375,89 zł brutto. dowód: decyzja ZUS, k. 91 akt organu rentowego. Emerytura A. K. wyliczona zgodnie z art. 55 w związku z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynosiłaby od dnia 1 stycznia 2014 roku (tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie) 5262,14 zł brutto, a po waloryzacji od dnia 1 marca 2014 roku 5346,33 zł brutto. dowód: pismo ZUS k. 25, decyzja o ustaleniu kapitału początkowego k. 12-13 akt organu rentowego dot. kapitału początkowego. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Wysokość świadczenia odwołującego się na podstawie art. 55 w zw. z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Sąd ustalił w oparciu o bezsporne wyliczenia organu rentowego. Pozostałe okoliczności sprawy uznał Sąd za bezsporne, bowiem nie były one kwestionowane przez strony. Również dokumenty przedstawione na stwierdzenie powyższych okoliczności zostały ocenione jako w pełni miarodajne i wiarygodne. Ich autentyczność i moc dowodowa nie została zakwestionowana przez żadną ze stron. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była ocena czy odwołującemu się A. K. przysługuje prawo do emerytury obliczonej na podstawie art. 55 w zw. z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Zgodnie z art. 55 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1440). ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 roku, może być obliczona emerytura na podstawie art. 26 , jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53 . Stosownie do art. 27 ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek emerytalny określony w ust. 2 albo 3; 2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z art. 27 ust 3 cyt. ustawy wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie do 31 grudnia 1947 roku wynosi co najmniej 60 lat. W niniejszej sprawie nie było sporne, iż A. K. , który osiągnął powszechny wiek emerytalny w dniu (...) , posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 47 lat, 1 miesiąc i 13 dni. Odwołujący się spełnia zatem warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27 powołanej wyżej ustawy. Bezsporne było również, że A. K. kontynuował ubezpieczenie po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (pozostawał w zatrudnieniu w Urzędzie (...) L. do 15 stycznia 2014 roku) i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury w wieku powszechnym w dniu 16 stycznia 2014 roku. W ocenie organu rentowego brak jest podstaw do przyznania odwołującemu emerytury na podstawie art. 55 ustawy, ponieważ decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 roku została mu przyznana wcześniejsza emerytura od 1 sierpnia 2008 roku. Według organu rentowego okoliczność, iż A. K. ma już ustalone prawo do wcześniejszej emerytury stanowi przeszkodę do ponownego przyznania świadczenia po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. W ocenie Sądu powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa sądów wynika, że emerytura w niższym i w powszechnym wieku emerytalnym to odrębne rodzaje emerytur. Między innymi w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 roku (I UK 82/06 - niepublikowany) wyrażono pogląd, że nie ma przeszkód prawnych, aby ubezpieczony pobierający emeryturę przyznaną mu w niższym wieku emerytalnym dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - art. 32 ustawy emerytalnej, domagał się przyznania emerytury przysługującej w tzw. powszechnym wieku emerytalnym na podstawie art. 27 tej ustawy, ponieważ ze względu na odmienne przesłanki nabycia prawa do obu tych świadczeń organ ubezpieczeń społecznych powinien wydać decyzje w oparciu o różne podstawy prawne przysługujących ubezpieczonemu świadczeń emerytalnych, a następnie wypłacać świadczenie wyższe lub wybrane przez ubezpieczonego - art. 95 ust. 1 ustawy. Należy zatem stwierdzić – biorąc pod uwagę powyższe, jak również treść art. 21 ust. 2 ustawy emerytalnej - że na emeryturę można przechodzić kilka razy. W sytuacji zatem gdy dopuszczalne jest kilkakrotne przechodzenie na emeryturę, byłoby niezbędne zaznaczenie w art. 55 ustawy o emeryturach i rentach, że wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym możliwe byłoby tylko wówczas gdyby był to pierwszy wniosek o emeryturę (nabycie statusu emeryta). Takiego zastrzeżenia nie można jednak z treści tego przepisu wywnioskować, co oznacza, że ubezpieczony urodzony przed dniem 1 stycznia 1949 roku, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę dopiero po dniu 31 grudnia 2008 roku, może złożyć wniosek o wyliczenie tego świadczenia niezależnie od tego, czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 roku (II UZP 4/13). W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd Najwyższy podkreślił, że skoro nie może być kwestionowana możliwość kilkakrotnego przechodzenia na emeryturę, a w treści art. 55 ustawy brak zastrzeżenia, że wniosek o przejście na emeryturę w powszechnym wieku przez osoby objęte art. 27 ma być pierwszym wnioskiem o przejście na emeryturę (o nabycie statusu emeryta), przepis ten (art. 55 ustawy emerytalnej) należy rozumieć jako przyznający prawo do złożenia wniosku o wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym jeżeli ubezpieczenie było kontynuowane po osiągnięciu wieku 60/65 lat, a wniosek został złożony po dniu 31 grudnia 2008 roku niezależnie od faktu przejścia przez te osoby na emeryturę wcześniejszą lub w niższym wieku emerytalnym. Identyczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniach z dnia 10 lipca 2013 roku (II UK 424/12), z dnia 4 września 2013 roku (II UK 23/13), z dnia 7 listopada 2013 roku (II UK 143/13), z dnia 19 marca 2014 roku (I UK 345/13). Sąd Najwyższy jednoznacznie przyjął że emeryt pobierający emeryturę przyznaną i obliczoną na podstawie dotychczasowych zasad nie może być pozbawiony prawa do ustalenia emerytury korzystniejszej w wyższej wysokości obliczonej według nowych zasad na podstawie art. 26 w związku z art. 55 tej ustawy, jeżeli spełniając warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27 kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz z wnioskiem o przyznanie emerytury na podstawie art. 27 ustawy wystąpił po raz pierwszy po 31 grudnia 2008 roku. W niniejszej sprawie - w ocenie Sądu - odwołujący się spełnił warunki do przyznania świadczenia obliczonego na podstawie art. 55 w zw. z art. 26 ustawy. Osiągnął bowiem powszechny wiek emerytalny, posiada wymagany okres składkowy i nieskładkowy, kontynuował ubezpieczenie po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, złożył wniosek o emeryturę z powszechnego wieku emerytalnego po dniu 31 grudnia 2008 roku, a świadczenie obliczone na podstawie art. 26 ustawy jest wyższe od obliczonego zgodnie z art. 53 (od dnia 1 stycznia 2014 roku emerytura obliczona na podstawie art. 26 wynosiłaby 5262,14 zł brutto a po waloryzacji od 1 marca 2014 roku 5346,33 zł brutto, zaś świadczenie wyliczone na podstawie art. 53 od 1lutego 2014 roku wynosi 4375,89 zł brutto). Ponadto - jak wskazano wyżej – okoliczność, iż odwołujący się miał przyznane prawo do wcześniejszej emerytury nie stanowi przeszkody do obliczenia świadczenia według nowych zasad. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd - na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. oraz powołanych powyżej przepisów - zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu się A. K. od dnia 1 stycznia 2014 roku (tj. od miesiąca złożenia wniosku) emeryturę obliczoną na podstawie art. 55 w związku z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI