IV U 2361/12

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2013-03-07
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia rolnikówŚredniaokręgowy
KRUSubezpieczenie społecznerolnikskładkigospodarstwo rolnemałżonek rolnikapowierzchnia gospodarstwadodatkowa składka

Sąd zmienił decyzję KRUS, ustalając brak obowiązku opłacania dodatkowej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe dla B. P. za okres, w którym nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża.

B. P. odwołała się od decyzji KRUS nakładającej obowiązek opłacania dodatkowej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża w spornym okresie, gdyż mieszkała i zajmowała się domem w innej miejscowości. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, ustalił, że B. P. faktycznie nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża do momentu wspólnego nabycia go na własność. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając brak obowiązku opłacania dodatkowej składki za wskazany okres.

Sprawa dotyczyła odwołania B. P. od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) w O., która nakładała na nią obowiązek opłacania dodatkowej miesięcznej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w okresie od 1 października 2009 r. do 30 czerwca 2012 r. KRUS uzasadniała to tym, że gospodarstwo rolne męża wnioskodawczyni przekraczało 50 ha przeliczeniowych, co zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników rodzi obowiązek opłacania dodatkowej składki. B. P. podniosła, że w spornym okresie nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio z nim związanym, ponieważ mieszkała i zajmowała się domem w innej miejscowości, oddalonej o 45 km. Dopiero od 31 maja 2012 r., po wspólnym nabyciu gospodarstwa rolnego z mężem, zaczęła w nim pracować. Sąd Okręgowy w Elblągu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przesłuchaniu świadków, ustalił stan faktyczny. Z zebranego materiału dowodowego wynikało, że wnioskodawczyni do momentu wspólnego nabycia gospodarstwa rolnego na własność (31.05.2012 r.) nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża ani nie uczestniczyła w jego prowadzeniu. Dopiero od tej daty wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo i w nim pracuje. W związku z tym sąd uznał, że obowiązek opłacania dodatkowej składki nie istniał za okres od 1 października 2009 r. do 30 maja 2012 r. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w tej części, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, małżonek rolnika nie podlega obowiązkowi opłacania dodatkowej składki, jeśli nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio z nim związanym.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że wnioskodawczyni do momentu wspólnego nabycia gospodarstwa rolnego na własność nie pracowała w gospodarstwie męża ani nie uczestniczyła w jego prowadzeniu, zajmując się domem w innej miejscowości. Dopiero od momentu nabycia gospodarstwa zaczęła w nim pracować. Zastosowano przepis art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który stanowi, że przepisy dotyczące ubezpieczenia rolnika stosuje się także do małżonka, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji w części i oddalenie odwołania w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

B. P.

Strony

NazwaTypRola
B. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w O.instytucjapozwana
J. P.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (5)

Główne

u.u.s.r. art. 17 § ust. 1 i 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Rolnik, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 50 ha przeliczeniowych, opłaca dodatkową składkę miesięczną, której wysokość zależy od wielkości gospodarstwa.

u.u.s.r. art. 5

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 38 § pkt 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że jeżeli własność lub dzierżawa gruntów przysługuje kilku osobom lub jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku osobach – każda z tych osób uczestniczy w prowadzeniu działalności rolniczej.

u.u.s.r. art. 4 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Obowiązek opłacenia składki powstaje od dnia, w którym powstało ubezpieczenie, a ustaje od dnia, w którym ustało ubezpieczenie.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zmiany lub oddalenia odwołania od decyzji organów rentowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio z nim związanym w spornym okresie. Wnioskodawczyni mieszkała i zajmowała się domem w innej miejscowości, oddalonej od gospodarstwa rolnego męża.

Odrzucone argumenty

Gospodarstwo rolne męża przekraczało 50 ha przeliczeniowych, co rodziło obowiązek opłacania dodatkowej składki. Domniemanie uczestnictwa w działalności rolniczej z uwagi na współwłasność/współdzierżawę gruntów.

Godne uwagi sformułowania

nie pracowała w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem

Skład orzekający

Grażyna Borzestowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku opłacania dodatkowych składek na ubezpieczenie społeczne rolników przez małżonków rolników, w szczególności w kontekście faktycznego braku pracy w gospodarstwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małżonka rolnika, który nie angażuje się bezpośrednio w pracę w gospodarstwie rolnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i rolnym, ponieważ precyzuje warunki podlegania dodatkowym składkom przez małżonków rolników.

Czy musisz płacić wyższe składki KRUS, jeśli nie pracujesz w gospodarstwie męża?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt IV U 2361/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym Przewodniczący: SSO Grażyna Borzestowska Protokolant: st. sekr. sądowy Łukasz Szramke po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania B. P. od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w O. z udziałem zainteresowanego J. P. z dnia 17/07/2012r znak: (...) (...)- (...) o wysokość składek I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że nie istniał obowiązek opłacania dodatkowej składki miesięcznej na ubezpieczenie emerytalno - rentowe za B. P. w okresie od 01 października 2009r do 30 maja 2012r, II. oddala odwołanie w pozostałym zakresie. Sygn.akt IV U 2361/12 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni B. P. wniosła odwołanie od decyzji pozwanej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w O. z dnia 17.07.2012r. stwierdzającej obowiązek opłacania dodatkowej składki miesięcznej na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w okresie od 1.10.2009r. do 30.06.2012r. w wysokości 36% emerytury podstawowej. W uzasadnieniu odwołania podniosła , że grunty rolne wraz z gospodarstwem rolnym zakupione w dniu 25.11.2009r. stanowią odrębny majątek współmałżonka. Powołując się na art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników , w ocenie wnioskodawczyni, nie zachodzą przesłanki objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem, gdyż w okresie od 25.11.2009r. do 31.05.2012r. nie pracowała w gospodarstwie współmałżonka ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem znajdującym się przy ul. (...) w P. , oddalonym o 45 km od miejscowości J. gm. G. . Podniosła, iż w w/w okresie przebywała i pracowała w gospodarstwie domowym znajdującym się w miejscowości J. , które nie jest bezpośrednio związane w gospodarstwem rolnym oraz domowym w miejscowości P. . Pozwana w odpowiedzi na odwołanie wniosła o oddalenie odwołania podnosząc, iż od 1.10.2009r. zgodnie z art. 17 ust.4 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników , rolnik którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 50 ha przeliczeniowych, opłaca dodatkową składkę miesięczną. Pozwana wskazała, że przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu w myśl art. 38 pkt 3 cyt. ustawy domniemywa się, że jeżeli własność lub dzierżawa gruntów przysługuje kilku osobom lub jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku osobach – każda z tych osób uczestniczy w prowadzeniu działalności rolniczej. Ponieważ art. 17 ustawy rolniczej nie reguluje zasad ustalania składki dodatkowej w stosunku do małżonka rolnika, zatem pozowana stosuje w tym względzie ogólne zasady wynikające z przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Zgodnie zaś z art. 5 tejże ustawy, przepisy dotyczące ubezpieczenia rolnika stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem. Po ustaleniu , że Państwo P. prowadzą działalność rolniczą na gruntach rolnych o powierzchni 171,67 ha przeliczeniowych, w myśl przepisu art. 17 ust . 4 ustawy rolniczej pozwana wymierzyła dodatkową składkę na ubezpieczenie emerytalno-rentowe . Sąd ustalił, co następuje: W dniu 23.09.1994r. mąż wnioskodawczyni J. P. zawarł z K. K. umowę spółki prawa cywilnego. Celem spółki było prowadzenie działalności gospodarczej na wydzierżawionej nieruchomości rolnej. Od 1.10.1999r. zainteresowany J. P. jest zatrudniony w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa w E. . / dowód: umowa spółki k. 43-44, zaświadczenie z dnia 15.12.2005r. w aktach KRUS/. W dniu 28.10.1994r. doszło do zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości rolnej pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa a J. P. i K. K. . Przedmiotem dzierżawy była nieruchomość rolna położona w gminie L. o ogólnej powierzchni 452,3010 ha. / dowód: umowa dzierżawy k. 19-22 akt KRUS/. W dniu 25.11.2009r. J. P. i K. K. nabyli na własność od Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomość, w udziałach po ½, którą wcześniej od Agencji dzierżawili. / dowód: umowa sprzedaży k. 17-22/. W dniu 31.05.2012r. wnioskodawczyni wraz z mężem nabyli od Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomości, którą wcześniej zainteresowany dzierżawił. / dowód: umowa sprzedaży k. 30-34 akt KRUS/ W dniu 14.06.2012r. wnioskodawczyni wystąpiła do pozwanej z wnioskiem o ponowne przeliczenie składki ubezpieczeniowej w związku ze zwiększeniem areału. / dowód: wniosek k. 28 akt KRUS/. Zainteresowany posiadał: 1. w okresie od 1.01.2009r. do 31.08.2011r. jako współdzierżawca gospodarstwo rolne o pow. 132,1340 ha przeliczeniowych , co stanowiło 177,9638 ha przeliczeniowych, 2. w okresie od 1.09.2011r. do 31.01.2012r. jako współdzierżawca gospodarstwo rolne o pow. 116,1314 ha, co stanowiło 158,3973 ha przeliczeniowych, 3. okresie od 1.02.2012r. jako jedyny dzierżawca gospodarstwo rolne o pow. 116,1314 ha, co stanowiło 158,3973 ha przeliczeniowych, 4. Dnia 31.05.2012r. część w/w gruntów o pow.103,8185 ha fizycznych ( 142,2953 ha przeliczeniowych została wykupiona na własność. Na dzień dzisiejszy zainteresowany posiada gospodarstwo rolne o pow. 116,1314 ha fizycznych, co stanowi 158,3973 ha przeliczeniowych. / dowód: informacja Urzędu Miejskiego N. k. 37 akt KRUS/. Wnioskodawczyni do momentu nabycia gospodarstwa , tj. do 31.05.2012r. nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża. Od momentu nabycia gospodarstwa, tj. od 31.05.2012r. wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzi to gospodarstwo i w nim pracuje. / dowód: zeznania świadków A. A. k. 38, A. K. k. 37-38, K. K. k. 46-47/. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawczyni zasługiwało w części na uwzględnienie. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeni]u społecznym rolników ( tekst jednolity Dz. N. z 2008r. Nr 50, poz, 291) składka miesięczna za każdego ubezpieczonego wynosi 10 % emerytury podstawowej. Na mocy ust. 4 rolnik, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 50 ha przeliczeniowych, opłaca dodatkową składkę miesięczną w wysokości: 1)12 % emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych do 100 ha przeliczeniowych; 2)24 % emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 100 ha przeliczeniowych do 150 ha przeliczeniowych; 3)36 % emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 150 ha przeliczeniowych do 300 ha przeliczeniowych; 4)48 % emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 300 ha przeliczeniowych. Zgodnie z art. 5 przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Stosownie do art. 38 pkt 3 przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że jeżeli własność lub dzierżawa gruntów, o których mowa w pkt 1, przysługuje kilku osobom lub jeżeli obowiązek podatkowy, o którym mowa w pkt 2, ciąży na kilku osobach - każda z tych osób uczestniczy w prowadzeniu działalności rolniczej. Stosownie o art. 4 ust.2 obowiązek opłacenia składki powstaje od dnia, w którym powstało ubezpieczenie, a ustaje od dnia, w którym ustało ubezpieczenie. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności z zeznań świadka K. K. wnioskodawczyni nie pracowała w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości P. , które prowadził w ramach spółki cywilnej z J. P. . W gospodarstwie tym J. P. i K. K. zatrudniali pracowników. Było to typowe gospodarstwo rolne, gdzie był uprawiany rzepak i pszenica. Świadek zeznał, iż ponieważ gospodarstwo to jest położone w odległości około 50 km od miejsca jego zamieszkania, tj. od E. , to praktycznie przez cały czas przebywał w tym gospodarstwie, tam zamieszkiwał i w gospodarstwie tym pracował fizycznie. J. P. wówczas pracował w Agencji Nieruchomości Rolnych , przyjeżdżał do gospodarstwa i w nim również pracował. Z zeznań świadka A. K. wynika, że do wiosny 2012r. wnioskodawczyni zamieszkiwała w J. i nie pracowała w gospodarstwie rolnym męża. Dopiero od wiosny 2012r. , z tego co się orientuje, wraz z mężem wnioskodawczyni przeniosła się do P. . Wnioskodawczyni zamieszkując w J. zajmowała się jedynie domem. Świadek A. A. , która pracuje w sklepie w J. zeznała , że do wiosny ubiegłego roku wnioskodawczyni bardzo często przychodziła do sklepu, nigdy nie wspominała, żeby pracowała na ziemi. Z zeznań świadka wynika, że od wiosny 2012r. rzadziej widuje Państwa P. w J. . W świetle zebranego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni do momentu nabycia wraz z mężem gospodarstwa rolnego na własność, tj. do 31.05.2012r. nie pracowała w gospodarstwie rolnym w P. , jak również nie uczestniczyła w prowadzeniu tego gospodarstwa. Dopiero od momentu nabycia gospodarstwa , tj. od 31.05.2012r. wraz z mężem prowadzi to gospodarstwo i w nim pracuje. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 477 14 § 2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w części i ustalił, że nie istniał obowiązek opłacania dodatkowej składki miesięcznej na ubezpieczenie emerytalno- rentowe za wnioskodawczynię w okresie od 1 października 2009r. do 30 maja 2012r. ( punkt I wyroku). W pozostałym zakresie na mocy art. 477 14 § 1 kpc odwołanie zostało oddalone ( pkt II wyroku).