V U 307/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego, uznając, że nie wykorzystywał zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem, mimo nieobecności podczas kontroli ZUS z powodu stanu zdrowia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 września do 20 października 2022 roku, twierdząc, że nieobecność podczas kontroli i wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem. Ubezpieczony odwołał się, wskazując na problemy zdrowotne (zaburzenia afektywne dwubiegunowe, depresja) wpływające na jego zdolność do kontrolowania spraw osobistych i nieobecność pod wskazanym adresem. Sąd uwzględnił odwołanie, przyznając prawo do zasiłku, uznając, że stan zdrowia ubezpieczonego uniemożliwił mu prawidłowe usprawiedliwienie nieobecności podczas kontroli ZUS.
Decyzją z 20 października 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu J. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 września do 20 października 2022 roku. Powodem odmowy była nieobecność ubezpieczonego podczas kontroli przeprowadzonej w miejscu zamieszkania oraz podejrzenie wykorzystywania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem. ZUS pozostawił w skrzynce pocztowej pismo zobowiązujące do usprawiedliwienia nieobecności w terminie 7 dni, czego ubezpieczony nie uczynił. Ubezpieczony wniósł odwołanie, argumentując, że jego stan zdrowia psychicznego (zaburzenia afektywne dwubiegunowe, depresja) uniemożliwił mu należyte dbanie o sprawy osobiste, w tym kontrolowanie skrzynki pocztowej, oraz że przebywał pod innym adresem niż wskazany do kontroli. Sąd Rejonowy w Rybniku, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję. Ustalono, że ubezpieczony faktycznie przebywał pod innym adresem z powodu ciężkiego stanu psychicznego, a nawet nowy adres zamieszkania nie miał nadanego numeru przez dłuższy czas. Sąd uznał, że niezdolność do pracy była związana ze schorzeniami psychicznymi, a ubezpieczony wykonywał zalecenia lekarza. Kontrola ZUS pod wskazanym adresem była nieskuteczna z powodu nieobecności ubezpieczonego, która wynikała z jego stanu zdrowia. Sąd podkreślił, że ubezpieczony nie wykorzystywał zwolnienia lekarskiego w sposób nieprawidłowy i przyznał mu prawo do zasiłku chorobowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczony nie traci prawa do zasiłku chorobowego, jeśli jego nieobecność podczas kontroli ZUS wynikała z jego stanu zdrowia psychicznego, który uniemożliwił mu prawidłowe dbanie o sprawy osobiste i usprawiedliwienie nieobecności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan zdrowia psychicznego ubezpieczonego, w tym ciężka depresja i przyjmowane leki, sprawiły, że nie mógł on kontrolować swoich spraw i przebywał pod innym adresem. Kontrola ZUS była nieskuteczna z przyczyn niezawinionych przez ubezpieczonego, a jego nieobecność nie była wykorzystaniem zwolnienia niezgodnie z jego celem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
J. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
| (...) sp. z o.o. | spółka | płatnik składek/zainteresowany |
Przepisy (4)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 6 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
ustawa zasiłkowa art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 59 § 6
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Sądy meriti oceniają, czy ubezpieczony uniemożliwił z przyczyn zawinionych przeprowadzenie badań kontrolnych w wyznaczonym przez organ ubezpieczeń społecznych terminie.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmieniając lub uchylając decyzję organu rentowego, orzeka o podstawie do wydania tej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan zdrowia psychicznego ubezpieczonego uniemożliwił mu prawidłowe dbanie o sprawy osobiste i usprawiedliwienie nieobecności podczas kontroli ZUS. Nieobecność podczas kontroli ZUS wynikała z przebywania pod innym adresem, który nie miał nadanego numeru, co utrudniało ustalenie faktycznego miejsca pobytu. Ubezpieczony nie wykorzystywał zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony nie usprawiedliwił swojej nieobecności podczas kontroli ZUS. Ubezpieczony wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem.
Godne uwagi sformułowania
choroby z którymi się zmaga, sprawiły, że nie kontrolował on w należyty sposób własnych spraw stan zdrowia ubezpieczonego, w tym jego niezdolność od pracy, została zweryfikowana przez lekarza orzecznika ZUS, który nie zakwestionował powyższego stanu kontrola organu pod adresem przy ul.(...) była nieskuteczna albowiem ubezpieczony z uwagi na swój stan zdrowia nie przebywał wówczas pod tym adresem niezdolność do pracy w spornym okresie była związana ze schorzeniami natury psychicznej
Skład orzekający
Wiesław Jakubiec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego w przypadku nieobecności podczas kontroli ZUS z powodu problemów zdrowotnych, zwłaszcza psychicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej ze stanem zdrowia psychicznego i problemami z ustaleniem miejsca pobytu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak stan zdrowia psychicznego może wpływać na zdolność do spełniania obowiązków wobec instytucji takich jak ZUS i jak sąd może uwzględnić te okoliczności.
“Czy problemy ze zdrowiem psychicznym usprawiedliwiają nieobecność podczas kontroli ZUS? Sąd odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 307/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 22 lutego 2023 roku Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Wiesław Jakubiec Sędziowie/Ławnicy: -/- Protokolant : sekretarz sądowy Izabela Niedobecka-Kępa po rozpoznaniu 22 lutego 2023 roku w Rybniku na rozprawie sprawy J. K. przy udziale zainteresowanego ./. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 20 października 2022 roku sygn. (...) , nr sprawy (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu J. K. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 19 września 2022 roku do 20 października 2022 roku z tytułu zatrudnienia u płatnika (...) sp. z o.o. w R. . Sygn. akt V U 307/22 UZASADNIENIE Decyzją z 20 października 2022 roku, znak (...) , nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu J. K. prawa do zasiłku chorobowego od 19 września 2022 roku do 20 października 2022 roku z ubezpieczenia chorobowego z tytułu zatrudnienia u płatnika (...) SP. Z O.O. z siedzibą w R. . W uzasadnieniu ZUS wskazał, że przeprowadził kontrolę w miejscu zamieszkania ubezpieczonego ul. (...) , (...)-(...) R. , w wyniku której nie zastał ubezpieczonego w domu. Dodał, że w skrzynce pocztowej ubezpieczonego ZUS pozostawił pismo o przeprowadzonej kontroli i zobowiązał do usprawiedliwienia swojej nieobecności w terminie 7 dni. Podniósł, że zaświadczenie lekarskie za okres od 19 września 2022 roku do 20 października 2022 roku wykorzystał ubezpieczony niezgodnie z jego przeznaczeniem . Od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie zaskarżając decyzję w całości oraz wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że nie wykorzystywał zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Podniósł, że wyjaśnił osobiście podczas wizyty w Oddziale ZUS braku przebywania pod adresem ul. (...) , (...)-(...) R. . Dodał, że choroby z którymi się zmaga, sprawiły, że nie kontrolował on w należyty sposób własnych spraw, w tym skrzynki pocztowej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując wcześniejsze twierdzenia oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie z 24 stycznia 2023 roku, ubezpieczony dodał, że miejscem jego zamieszkania jest R. , ul. (...) , a nie R. ul. (...) . Sąd ustalił co następuje: Ubezpieczony J. K. był zatrudniony u płatnika (...) sp. z o.o. w R. i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu chorobowemu. W okresie od 19 września 2022 roku do 20 października 2022 roku ubezpieczony przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, epizodami hipomanii, zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania spowodowanymi używania alkoholu. Choroby te zostały zdiagnozowane w sierpniu 2022 roku. Okres od września do października 2022 roku był dla ubezpieczonego szczególnie ciężki, był w bardzo złym stanie psychicznym, miał ciężką depresję i przyjmował leki, które nie powodowały poprawy, lecz spowodowały, że ubezpieczony cały czas leżał i nie myślał o niczym. Ubezpieczony w tym okresie pobierał świadczenia rehabilitacyjne. W spornym okresie ubezpieczony posiadał miejsce zameldowania w R. przy ul. (...) , ale przebywał w R. przy ul. (...) . Stan choroby ubezpieczonego, w tym myśli samobójcze i „niepokojące pomysły” wywoływał obawy u żony ubezpieczonego ( I. K. ), która skłoniła ubezpieczonego (bardzo przywiązanego od dzieciństw do mieszkania przy ul. (...) ) aby przebywał w domu pod adresem przy ul. (...) , zmuszona była nawet chować przez ubezpieczonym klucze do mieszkania przy ul. (...) . Numer domu przy ul. (...) został nadany urzędowo dopiero 20 października 2022 roku. Żona ubezpieczanego, sprawdzała skrzynkę pocztową pod adresem przy ul. (...) , zwykle co 2 tygodnie. Nikt w tym czasie nie mieszkał na stale pod tym adresem. W związku z brakiem numeru domu przy ul. (...) i istniejącym poważnym stanem chorobowym (w tym przywiązaniem do starego adresu) ubezpieczony nie podawał podczas wizyt lekarskich nowego adresu. W związku z wyżej wskazaną niezdolnością do pracy ZUS Oddział w R. 21 września 2022 roku przeprowadził kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy przez ubezpieczonego pod adresem ul. (...) , (...)-(...) R. . W wyniku przeprowadzonej kontroli pracownik ZUS ustalił, że ubezpieczonego nie było w domu i związku z tym pozostawił ubezpieczonemu w skrzynce pocztowej pismo informujące o przeprowadzonej kontroli i zobowiązujące do usprawiedliwienia swojej nieobecności w terminie 7 dni. Ubezpieczony nie usprawiedliwił swojej nieobecności albowiem nikt w tym czasie nie odbierał poczty pod ww. adresem Decyzją z 20 października 2022 roku, znak (...) , nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego od 19 września 2022 roku do 20 października 2022 roku z ubezpieczenia chorobowego z tytułu zatrudnienia u płatnika (...) sp. z o.o. w R. . Dowód: akta ZUS: potwierdzenie przeprowadzonej kontroli z 21.09.2022 r., decyzja ZUS z 20.10.2022 r., protokół z 20.10.2022 r., potwierdzenie przeprowadzonej kontroli z 27.10.2022 r., pismo z 02.11.2022 r., notatka o świadczeniobiorcy historia wizyt k. 6-7, zeznania świadka I. K. k. 25v, przesłuchanie ubezpieczonego J. K. k. 25v-26 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci w/w dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały, a także w oparciu o dowód z zeznań świadka I. K. i przesłuchania ubezpieczonego, który wraz z pozostałymi dowodami tworzył spójny i logiczny obraz przedstawiający stan faktyczny sprawy. Sąd pominął dowód z opinii biegłego psychiatry z uwagi, iż sprawa została w całości rozpoznana w oparciu o zebraną dokumentację oraz zeznania świadka i przesłuchanie ubezpieczonego, nie wymagała więc wiadomości specjalnych, ponadto przedłużyłoby to jedynie postępowanie. Sąd zważył co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017r. poz. 1368 ze zm.) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Jednakże, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Bezspornym faktem jest, że organ rentowy ma prawo kontrolować zasadność wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy co wynika z art. 59 ww. ustawy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko Sądu Najwyższego zgodnie, z którym w granicach dyspozycji art. 59 ust. 6 ustawy zasiłkowej sądy meriti oceniają tylko to, czy ubezpieczony uniemożliwił z przyczyn zawinionych przeprowadzenie badań kontrolnych w wyznaczonym przez organ ubezpieczeń społecznych w sposób prowadzący do wydania decyzji o utracie ważności zaświadczenia lekarskiego i usprawiedliwiający wydanie decyzji o braku prawa do zasiłku lub decyzji o zwrocie pobranych nienależnie z winy ubezpieczonego, w tym wskutek uniemożliwienia badań kontrolnych i utraty prawa do zasiłku od dnia następującego po dniu wyznaczonych badań (postanowienie SN z 7.03.2019r. III UZP 1/18). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż ubezpieczony nie utracił prawa do zasiłku chorobowego za okres wskazany w zaskarżonej decyzji. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, niezdolność ubezpieczonego do pracy w spornym okresie była związana ze schorzeniami natury psychicznej. Ubezpieczony w spornym okresie wykonywał zalecenia lekarza psychiatry, w tym zażywał leki i wypoczywał w sposób zalecany przez specjalistę. Na uwagę Sądu zasługuje fakt, że stan zdrowia ubezpieczonego, w tym jego niezdolność od pracy, została zweryfikowana przez lekarza orzecznika ZUS, który nie zakwestionował powyższego stanu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że kontrola organu pod adresem przy ul.(...) była nieskuteczna albowiem ubezpieczony z uwagi na swój stan zdrowia nie przebywał wówczas pod tym adresem, tylko w domu przy ul. (...) . Jak się okazało z tym nowym adresem też był problem, gdyż dom nie miał przez dłuższy czas nadanego przez Urząd numeru. Z tego m.in. powodu ubezpieczony nie mógł podać nigdzie nowego adresu swojego przebywania, bo gdy nawet (po wydaniu zaskarżonej decyzji) przy kolejnej wizycie u lekarza starał się zaktualizować swoje dane i podał adres przy ul. (...) , to okazało się poźniej, że nie udało mu się określić właściwego przyszłego numeru domu (9D) i kolejna przeprowadzona kontrola ZUS pod tym wskazanym adresem znów okazała się nieskuteczna ale co istotne organ nie wyciągał już negatywnych konsekwencji wobec ubezpieczonego. Na marginesie należy zaznaczyć, że choroby występujące u ubezpieczonego sprawiały, że nie kontrolował on w należyty sposób własnych spraw. W świetle powyższego uznać należy, iż ubezpieczony nie wykorzystywał zwolnienia lekarskiego w sposób nieprawidłowy. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie przytoczonych przepisów i art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu J. K. prawo do zasiłku chorobowego od 19 września 2022 roku do 20 października 2022 roku z ubezpieczenia chorobowego z tytułu zatrudnienia u płatnika (...) sp. z o.o. w R. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI