IV U 206/22

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2022-05-25
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweŚredniaokręgowy
świadczenie wyrównawczeopieka nad dzieckiemwcześniejsza emeryturaubezpieczenia społeczneZUSopieka faktycznaopieka prawnaniepełnoletnośćubezwłasnowolnienie

Sąd Okręgowy przyznał prawo do świadczenia wyrównawczego ojcu sprawującemu stałą, faktyczną opiekę nad niepełnoletnią córką, mimo że opiekunem prawnym był jej matka.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił G. K. prawa do świadczenia wyrównawczego, argumentując brak sprawowania osobistej i stałej opieki nad córką, ponieważ opiekunem prawnym była jej matka. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając świadczenie, uznając, że rodzice wspólnie sprawują codzienną, faktyczną opiekę nad niepełnoletnią córką, a tytuł opiekuna prawnego nie jest warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia.

G. K. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił mu prawa do świadczenia wyrównawczego dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. ZUS argumentował, że G. K. nie sprawuje osobistej i stałej opieki, ponieważ opiekunem prawnym jego całkowicie ubezwłasnowolnionej córki A. K. jest jej matka. Pełnomocnik G. K. wniósł o zmianę decyzji, podkreślając, że oboje rodzice od urodzenia córki sprawują nad nią opiekę, a ojciec faktycznie opiekuje się nią na co dzień, wykonując niezbędne czynności. Sąd Okręgowy w Sieradzu, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań żony G. K., ustalił, że małżonkowie wspólnie i równomiernie rozkładają obowiązki opiekuńcze nad córką, która z nimi mieszka. Sąd uznał, że dla przyznania świadczenia wyrównawczego kluczowa jest stała, faktyczna opieka, a nie formalny tytuł opiekuna prawnego. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał G. K. prawo do świadczenia wyrównawczego od 1 stycznia 2022 roku, zasądzając również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ojciec sprawujący stałą, faktyczną opiekę nad córką jest uprawniony do świadczenia wyrównawczego, nawet jeśli nie jest jej opiekunem prawnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowa dla przyznania świadczenia jest stała, codzienna, faktyczna opieka nad dzieckiem, a nie formalny tytuł opiekuna prawnego. Rodzice wspólnie sprawują opiekę, a ojciec aktywnie uczestniczy w codziennych czynnościach związanych z opieką nad córką.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji i przyznanie świadczenia

Strona wygrywająca

G. K.

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy
A. K.osoba_fizycznadziecko
M. K.osoba_fizycznaświadek/matka

Przepisy (6)

Główne

u.ś.w. art. 2 § 1

Ustawa o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki

r.R.M.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki

Pomocnicze

u.ś.rodz. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Określa wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, z którym porównuje się świadczenie wyrównawcze.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

r.M.S. art. 9

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rodzice sprawują stałą, faktyczną opiekę nad córką od jej urodzenia. Ojciec aktywnie uczestniczy w codziennych czynnościach opiekuńczych. Tytuł opiekuna prawnego nie jest warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia wyrównawczego.

Odrzucone argumenty

ZUS argumentował, że wnioskodawca nie sprawuje osobistej i stałej opieki, ponieważ nie jest opiekunem prawnym dziecka.

Godne uwagi sformułowania

Przez „stałą opiekę” należy rozumieć opiekę wykonywaną nieustannie, w sposób ciągły, przez cały czas, tzw. opiekę codzienną. Do sprawowania faktycznej opieki nad córką zbędny jest tytuł opiekuna prawnego.

Skład orzekający

Sławomir Górny

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia stałej, faktycznej opieki nad dzieckiem w kontekście świadczeń wyrównawczych, gdzie formalny tytuł opiekuna prawnego nie jest decydujący."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o świadczeniu wyrównawczym i sytuacji, gdy opiekunem prawnym jest inny rodzic.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że sąd może przyznać świadczenie na podstawie faktycznej opieki, nawet jeśli formalne kryteria (jak tytuł opiekuna prawnego) nie są w pełni spełnione, co jest istotne dla wielu rodzin.

Czy ojciec może dostać świadczenie za opiekę nad dzieckiem, jeśli nie jest jego prawnym opiekunem? Sąd odpowiada!

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 206/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2022 roku w Sieradzu odwołania G. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z dnia 16 marca 2022 r. Nr (...) w sprawie G. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o świadczenie wyrównawcze 1. Zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje G. K. prawo do świadczenia wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2022 roku. 2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. na rzecz G. K. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 206/22 UZASADNIENIE Decyzją z 16.03.202r., ZUS odmówił G. K. prawa do świadczenia wyrównawczego. W ocenie ZUS materiał dowodowy nie wskazuje na fakt sprawowania przez wnioskodawcę osobistej i stałej opieki nad córką A. K. , z tytułu opieki nad którą nabył prawo do wcześniejszej emerytury. Z akt wynika, że opiekunem prawnym A. K. jest inna osoba, niż osoba uprawniona do emerytury. Nie podzielając powyższej decyzji pełnomocnik strony ustanowiony w sprawie złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia wyrównawczego i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Argumentował, że rodzice niepełnosprawnej A. K. od jej urodzenia sprawowali nad nią opiekę; odwołujący przez cały czas sprawuje faktyczną opiekę nad córką, matka w imieniu córki sprawuje opiekę prawną przed sądami i urzędami, gdyż bardziej od męża się orientuje. Wnosił o przesłuchanie w charakterze świadka M. K. . Podnosił, że z ostrożności procesowej wystąpił do Sądu Rodzinnego o zmianę opiekuna prawnego z matki dziecka na jego osobę i w związku z tym, wnosił o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rodzinnym. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o jego oddalenie. Oponował co do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia się postępowania przed Sądem Rodzinnym. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Od 11.05.1991r., G. K. nabył uprawnienia do wcześniejszej emerytury z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem - córką A. K. - wymagającym stałej opieki. A. K. jest całkowicie ubezwłasnowolniona. Opiekunem prawnym 2010r., ustanowionym przez Sąd Rejonowy w Sieradzu dla całkowicie ubezwłasnowolnionej A. K. , ur. (...) jest M. K. , zam. O. (...) (...)-(...) B. M. K. oraz G. K. , jako rodzice cały czas na co dzień wspólnie razem opiekują się córką, która z nimi mieszka. Córka chodzi, sygnalizuje potrzeby fizjologiczne, ale potrzebna jest jej pomoc w ubieraniu, przygotowaniu posiłku. Przykładowo, jeśli chodzi o sprawy cywilno-prawne, jak M. K. musi gdzieś wyjechać, to mąż przygotowuje posiłki córce, pomaga w utrzymaniu higieny osobistej. G. K. nigdzie nie pracuje. G. K. jeździ po zakupy, bo M. K. nie ma prawa jazdy. Małżonkowie nigdy nie byli w separacji, nigdy nie było między nimi sporu na temat różnych spraw dotyczących córki. W ciągu dnia małżonkowie równomiernie rozkładają obowiązki w opiece nad córką. M. K. jest także na emeryturze, nie pracuje (zeznania świadka M. K. – na nagraniu CD – 00:04:36 – 00:15:43 k. 15/akta sprawy; (zaświadczenie Sądu Rejonowego w Sieradzu z 7.07.2010r., sygn. akt III RNs 90/10 k. 8/akta ZUS). W dniu 1.01.2022r., G. K. złożył w ZUS wniosek o świadczenie wyrównawcze dla osoby uprawnionej do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki (wniosek/akta ZUS). Decyzją z 16.03.202r., ZUS odmówił G. K. prawa do świadczenia wyrównawczego. W ocenie ZUS materiał dowodowy nie wskazuje na fakt sprawowania przez wnioskodawcę osobistej i stałej opieki nad córką A. K. , z tytułu opieki nad którą nabył prawo do wcześniejszej emerytury. Z akt wynika, że opiekunem prawnym A. K. jest inna osoba, niż osoba uprawniona do emerytury (decyzja/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Fakty związane ze sprawowaniem opieki nad córką A. K. , Sąd ustalił na podstawie zeznań świadka – M. K. –żony G. K. , którym dał wiarę. Z zeznań tych wynika, że małżonkowie wspólnie opiekują się córką, równomiernie rozkładają obowiązki dotyczące faktycznej opieki nad córką. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. l ustawy z 29 października 2021r. o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. 2021.2314), świadczenie wyrównawcze przysługuje osobie uprawnionej do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. poz. 149), zwanej dalej „wcześniejszą emeryturą", w kwocie niższej niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. l ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981, 2105 i 2270), pod warunkiem że w dalszym ciągu sprawuje opiekę nad dzieckiem, z tytułu opieki nad którym nabyła prawo do wcześniejszej emerytury". Przez stałą opiekę i pielęgnację lub pomoc w czynnościach samoobsługowych nie można przyjąć sprawowania opieki tylko przez część roku lub niektóre dni roku. Przez „stałą opiekę" należy rozumieć opiekę wykonywaną nieustannie, w sposób ciągły, przez cały czas, tzw. opiekę codzienną. Przedmiotem sporu była ocena, czy wnioskodawcy – ojcu całkowicie ubezwłasnowolnionej córki A. K. , przysługuje prawo do świadczenia wyrównawczego. Postępowanie dowodowe wykazało, że zaskarżona decyzja jest błędna. Zdaniem Sądu argumentacja ZUS, że odwołujący nie jest uprawniony do przedmiotowego świadczenia, bowiem nie jest opiekunem prawnym córki nie zasługuje na aprobatę. Jak wynika z zeznań świadka - M. K. , żony wnioskodawcy, małżonkowie wspólnie opiekują się córką, równomiernie rozkładają w ciągu dnia obowiązki dotyczące opieki nad córką. Małżonkowie nigdy nie byli w separacji, nigdy nie było między nimi sporu na temat różnych spraw dotyczących córki. Co ważne, stałą, faktyczną opiekę nad córką A. skarżący sprawuje nieprzerwanie co najmniej od chwili nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki. Do sprawowania faktycznej opieki nad córką zbędny jest tytuł opiekuna prawnego, którym z usprawiedliwionych przyczyn od 2010 roku jest jedynie matka A. K. , żona skarżącego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 477 14 §2 k.p.c. , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał G. K. prawo do świadczenia wyrównawczego od dnia 1.01.2022r. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z §9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.265 j.t. ze zm.). Z: odpis wyroku z odpisem uzasadnienia doręczyć pełnomocnikowi ZUS z pouczeniem o apelacji i wypożyczyć akta rentowe na 14 dni.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI