IV U 200/15

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2015-04-16
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
KRUSZUSemerytura rolniczarenta rodzinnazwrot świadczeńkwota bruttokwota nettopodatek dochodowyskładka zdrowotna

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji KRUS wstrzymującej wypłatę emerytury rolniczej i nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia, uznając prawidłowość wyliczenia kwoty zwrotu brutto.

M. J. odwołała się od decyzji KRUS, która wstrzymała jej wypłatę emerytury rolniczej z powodu nabycia prawa do korzystniejszej renty rodzinnej z ZUS i nakazała zwrot nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 2220,64 zł. Odwołująca twierdziła, że kwota zwrotu jest zawyżona. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że organ rentowy prawidłowo ustalił kwotę zwrotu brutto, uwzględniając podatek dochodowy i składkę zdrowotną, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał odwołanie M. J. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która wstrzymała wypłatę emerytury rolniczej od 1 lutego 2015 roku z powodu nabycia od 1 grudnia 2014 roku prawa do korzystniejszej renty rodzinnej z ZUS. KRUS zobowiązał również M. J. do zwrotu kwoty 2220,64 zł tytułem nienależnie pobranej emerytury rolniczej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym za okres od 1 grudnia 2014 roku do 31 stycznia 2015 roku. M. J. wniosła odwołanie, podnosząc, że kwota zwrotu jest zawyżona o 254 zł, ponieważ w grudniu 2014 i styczniu 2015 roku otrzymała świadczenie w łącznej wysokości 1966,64 zł. Sąd ustalił, że miesięczna kwota emerytury rolniczej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosiła 1110,32 zł brutto, co po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy (46 zł) i składki zdrowotnej (81 zł) dawało kwotę netto 983,32 zł. Sąd, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. wyrok z dnia 17 kwietnia 2009 roku, sygn. akt I UK 333/08), uznał, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia obejmuje kwotę brutto, czyli kwotę świadczenia faktycznie wypłaconego, powiększoną o podatek dochodowy i składkę zdrowotną odprowadzone przez organ rentowy. W związku z tym, kwota 1110,32 zł brutto miesięcznie stanowi świadczenie podlegające zwrotowi. Łącznie za dwa miesiące (grudzień 2014 i styczeń 2015) kwota ta wynosi 2220,64 zł, co zostało prawidłowo ustalone przez KRUS. W konsekwencji, Sąd oddalił odwołanie M. J.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kwota nienależnie pobranego świadczenia podlegająca zwrotowi obejmuje kwotę brutto, czyli kwotę świadczenia faktycznie wypłaconego osobie pobierającej świadczenie, powiększoną o kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych odprowadzoną przez organ rentowy oraz o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone stanowisko judykatury, w tym wyrok Sądu Najwyższego, zgodnie z którym celem przepisu o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest ochrona funduszu ubezpieczeń społecznych. Zwrot powinien obejmować kwotę, o jaką fundusz został uszczuplony, co oznacza uwzględnienie kwot podatku i składki zdrowotnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaodwołująca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowa w N.instytucjaorgan rentowy
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.u.s.r. art. 33 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Odwołującej przysługiwało prawo do jednego świadczenia, ponieważ nabyła prawo do korzystniejszej renty rodzinnej z ZUS.

u.e.i.r. art. 138 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

u.s.u.s. art. 84 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 52 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a do przyznawania i wypłaty świadczeń stosuje się odpowiednio przepisy regulujące świadczenia pracownicze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie kwoty zwrotu świadczenia w wysokości brutto, uwzględniającej podatek dochodowy i składkę zdrowotną, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem. Nabycie prawa do korzystniejszego świadczenia z ZUS (renta rodzinna) skutkuje obowiązkiem wyboru jednego świadczenia i zwrotem nadpłaty z KRUS.

Odrzucone argumenty

Kwota zwrotu nienależnie pobranego świadczenia jest zawyżona o 254 zł (obliczenia oparte na kwocie netto).

Godne uwagi sformułowania

zwrot nienależnie pobranego świadczenia powinien obejmować wysokość kwoty, o jaką Fundusz ten został uszczuplony nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi obejmuje zatem kwotę brutto, czyli kwotę świadczenia faktycznie wypłaconego osobie pobierającej świadczenie, zwiększoną o kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych odprowadzaną przez organ rentowy na rzecz organu podatkowego oraz o składkę na ubezpieczenie zdrowotne, jeżeli została potrącona.

Skład orzekający

Ewa Czernecka-Kozak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nienależnie pobranego świadczenia podlegającego zwrotowi (kwota brutto vs netto) w kontekście ubezpieczeń społecznych rolników i powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu prawa do emerytury rolniczej i renty rodzinnej oraz zasad zwrotu świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych ze względu na precyzyjne omówienie zasad zwrotu świadczeń i rozróżnienie kwoty brutto od netto, co jest częstym problemem praktycznym.

Emerytura czy renta? Kiedy i ile musisz zwrócić, gdy pobierasz dwa świadczenia.

Dane finansowe

WPS: 2220,64 PLN

zwrot nienależnie pobranego świadczenia: 2220,64 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 200/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Czernecka-Kozak Protokolant: Małgorzata Olesiak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 roku w Nowym Sączu na rozprawie odwołania M. J. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 stycznia 2015 roku znak: (...) w sprawie M. J. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowa w N. o zwrot nienależnego świadczenia oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 200/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 roku Decyzją z dnia 30 stycznia 2015 roku, znak (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowa w N. wstrzymał M. J. od dnia 1 lutego 2015 roku wypłatę emerytury rolniczej z powodu nabycia od dnia 1 grudnia 2014 roku prawa do renty rodzinnej z ZUS znak: (...) , które to świadczenie jest korzystniejsze. Organ rentowy zobowiązał równocześnie M. J. do zwrotu kwoty 2220,64 zł tytułem nienależnie pobranej emerytury rolniczej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym za okres od 1 grudnia 2014 roku do 31 stycznia 2015 roku. Od powyższej decyzji odwołała się M. J. podnosząc, iż zarówno w grudniu 2014 roku jak i w styczniu 2015 roku otrzymała emeryturę w wysokości po 983,32 zł, tj. łącznie 1966,64 zł. Wobec tego ustalona przez KRUS w zaskarżonej decyzji kwota do zwrotu jest zawyżona o 254 zł. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji. Bezspornym w niniejszej sprawie było, że M. J. ma przyznaną emeryturę rolniczą od dnia 24 kwietnia 2007 roku, nadto pobiera dodatek pielęgnacyjny. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wysokość emerytury rolniczej przysługującej M. J. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym była zarówno w grudniu 2014 roku jak i w styczniu 2015 roku taka sama i wynosiła w każdym z tych miesięcy 1110,32 brutto (tj. emerytura brutto 903,56 zł oraz dodatek pielęgnacyjny 206,76 zł). Po odprowadzeniu przez KRUS zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 46 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 81 zł do wypłaty w w/w miesiącach przysługiwała kwota 983,32 zł. Decyzją z dnia 23 stycznia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. przyznał M. J. rentę rodzinną od dnia 1 grudnia 2014 roku, której wysokość brutto wynosi 1833,35 zł. dowód: decyzja ZUS z 23 stycznia 2015 r. k. 111 akt KRUS, wydruk z systemu k. 114 akt KRUS, przekaz pocztowy za 12/2014 i 01/2015 k. 3 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy organ rentowy prawidłowo ustalił wysokość kwoty podlegającej zwrotowi przez M. J. z tytułu nienależne pobranych świadczeń. Stosownie do treści art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013r., poz. 1403 z zm.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , a ponadto do przyznawania świadczeń z ubezpieczenia i do ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy regulujące przyznawanie i wypłatę odpowiednich świadczeń przysługujących pracownikom i członkom ich rodzin. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r., poz. 1440 z zm.) osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu, natomiast w myśl ust. 2 pkt 1 powołanego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Analogiczną treść ma art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013r., poz. 1442 z zm.) zgodnie z którym, za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania. W niniejszej sprawie nie było sporne, iż M. J. pobierała emeryturę rolniczą wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Nadto decyzją z dnia 23 stycznia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. przyznał odwołującej rentę rodzinną od dnia 1 grudnia 2014 roku i świadczenie to okazało się korzystniejsze od świadczenia pobieranego z KRUS. Stosownie zatem do art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013r., poz. 1403 z zm.) odwołującej przysługiwało prawo do jednego świadczenia. M. J. w odwołaniu od zaskarżonej decyzji nie kwestionowała okoliczności, iż KRUS wstrzymał jej wypłatę emerytury rolniczej od dnia 1grudnia 2014 roku wobec nabycia prawa do korzystniejszego świadczenia z ZUS oraz tego, iż została zobowiązana do zwrotu świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników wypłaconego za grudzień 2014 roku i styczeń 2015 roku. Odwołująca podnosiła jedynie, że organ rentowy błędnie ustalił wysokość kwoty do zwrotu, zawyżając ją o 254 zł. Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. Organ rentowy prawidłowo ustalił kwotę świadczenia podlegającą zwrotowi. Wskazać należy, iż odwołująca dokonała obliczeń pobranych świadczeń biorąc pod uwagę wyłącznie kwotę netto (tj. kwotę faktycznie pobranych przez nią świadczeń) bez uwzględnienia potrąconej przez organ rentowy zaliczki na podatek dochodowy (46 zł miesięcznie) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (81 zł miesięcznie). Natomiast z utrwalonego w tym zakresie stanowiska judykatury wynika, że nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi obejmuje kwotę brutto, czyli kwotę świadczenia faktycznie wypłaconego danej osobie, zwiększoną o kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych odprowadzoną przez organ rentowy na rzecz organu podatkowego oraz o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne. Takie stanowisko zajął między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2009 roku sygn. akt I UK 333/08 wskazując, że przy wykładni art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych należy uwzględnić tę okoliczność, że celem powołanego przepisu jest ochrona Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dlatego zwrot nienależnie pobranego świadczenia powinien obejmować wysokość kwoty, o jaką Fundusz ten został uszczuplony. Sąd Najwyższy stwierdził, że nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi obejmuje zatem kwotę brutto, czyli kwotę świadczenia faktycznie wypłaconego osobie pobierającej świadczenie, zwiększoną o kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych odprowadzaną przez organ rentowy na rzecz organu podatkowego oraz o składkę na ubezpieczenie zdrowotne, jeżeli została potrącona. Sąd Najwyższy wskazał również, iż zwrot na rzecz organu rentowego nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego w kwocie brutto powoduje, że po stronie ubezpieczonego powstaje możliwość ubiegania się o zwrot "nadpłaconego" podatku dochodowego od osób fizycznych, z którym to żądaniem ubezpieczony może wystąpić do organu podatkowego. W niniejszej sprawie – jak wynika z ustalonego stanu faktycznego – świadczenie pobierane przez odwołującą zarówno w grudniu 2014 roku jak i w styczniu 2015 roku wynosiło 1110,32 zł brutto (tj. emerytura rolnicza brutto 903,56 zł oraz 206,76 zł dodatku pielęgnacyjnego), a zatem - w świetle powyższych rozważań - ta kwota stanowi świadczenie podlegające zwrotowi za każdy ze spornych miesięcy. Łącznie za dwa miesiące kwota ta wynosi 2220,64 zł (1110,32 zł x 2), co prawidłowo stwierdził organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd - na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oraz powołanych wyżej przepisów - oddalił odwołanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI