IV U 1805/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołania od decyzji KRUS stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników z powodu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom z umowy zlecenia.
Sprawa dotyczyła odwołań od decyzji KRUS stwierdzających ustanie ubezpieczenia społecznego rolników dla Pana J. F. w okresach od 2004 do 2012 roku. Odwołania wniosła D. F., argumentując naruszenie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd połączył sprawy i ustalił, że J. F., będąc rolnikiem, jednocześnie wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia z Urzędem Miejskim, co zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych skutkowało obowiązkiem podlegania powszechnym ubezpieczeniom społecznym, mającym pierwszeństwo przed ubezpieczeniem rolników. W związku z tym, Sąd oddalił odwołania.
Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę z odwołań D. F. od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) stwierdzających ustanie ubezpieczenia społecznego rolników dla Pana J. F. w okresach od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2011 r. oraz od 16 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Odwołująca podnosiła, że decyzje naruszają przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i wezwał do udziału w charakterze zainteresowanych J. F. oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). J. F. wniósł o uwzględnienie odwołania, natomiast ZUS nie zajął stanowiska. KRUS wniósł o oddalenie odwołań, argumentując, że J. F. od 1 listopada 2003 r. pozostawał w zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia z Urzędem Miejskim w Z., co skutkowało podleganiem powszechnemu ubezpieczeniu społecznemu i wyłączało możliwość podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Sąd ustalił, że D. F. jest właścicielką i dzierżawcą gospodarstwa rolnego, a J. F. był zgłoszony do ubezpieczenia rolników. Jednakże, w okresie od 1 listopada 2003 r. J. F. zawarł z Urzędem Miejskim w Z. szereg umów zlecenia, które obejmowały okresy objęte zaskarżonymi decyzjami. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Sąd podkreślił, że przymus ubezpieczenia z tych tytułów dotyczy również osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, a żaden przepis nie wyłącza rolnika z tego obowiązku ani nie zezwala na wybór rodzaju ubezpieczenia. Podkreślono pierwszeństwo powszechnych ubezpieczeń społecznych wynikających z umowy zlecenia nad ubezpieczeniem rolników. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające tę zasadę. Sąd uznał, że zawarcie umowy zlecenia stworzyło nowy tytuł do ubezpieczenia, który miał pierwszeństwo przed ubezpieczeniem rolników. Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą braku wiedzy urzędników o skutkach umów, wskazując, że Gmina działała jako strona umowy cywilnoprawnej, a nie organ administracji, i nie ciążył na niej obowiązek pouczania o skutkach ubezpieczeniowych. Ponadto, rolnik jest zobowiązany do informowania KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu, czego skarżąca ani zainteresowany nie uczynili. Wobec powyższego, Sąd uznał decyzje KRUS za prawidłowe i oddalił odwołania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników, która zawiera umowę zlecenia, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom powszechnym wynikającym z tej umowy, które mają pierwszeństwo przed ubezpieczeniem rolników.
Uzasadnienie
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nakłada obowiązek ubezpieczenia na osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia. Przepisy te mają pierwszeństwo przed przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników, a żaden przepis nie wyłącza rolnika z tego obowiązku ani nie zezwala na wybór rodzaju ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołań
Strona wygrywająca
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. F. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w O. | instytucja | organ wydający decyzję |
| J. F. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. | instytucja | zainteresowany |
| Urząd Miejski w Z. | organ_państwowy | zleceniodawca |
Przepisy (12)
Główne
u.u.s.r. art. 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Rolnik, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 h przeliczeniowego lub dział specjalny, podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeżeli nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
u.u.s.r. art. 7 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Rolnik, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 h przeliczeniowego lub dział specjalny, podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeżeli nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
u.u.s.r. art. 16 § ust. 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Rolnik, który podlega obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu zawarcia umowy zlecenia, nie jest objęty z mocy ustawy rolniczymi ubezpieczeniami.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Ubezpieczenie społeczne rolników regulują odrębne przepisy, jednakże pod warunkiem, że nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie umowy systemowej, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem pierwszeństwa przymusu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w oparciu przepisy ustawy systemowej.
Pomocnicze
u.u.s.r. art. 36 § ust.1 opkt.1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.u.s.r. art. 3a § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.u.s.r. art. 5a
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Możliwość pozostawania w rolniczym ubezpieczeniu społecznym dotyczy wyłącznie rolnika podejmującego pozarolniczą działalność gospodarczą.
u.u.s.r. art. 37
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Rolnik jest zobowiązany w terminie 14 dni poinformować kasę o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 14 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podleganie obowiązkowi ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia ma pierwszeństwo przed ubezpieczeniem społecznym rolników. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nakłada obowiązek ubezpieczenia na osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia. Rolnik ma obowiązek informowania KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 36 ust.1 opkt.1 oraz art. 3a ust. 1 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Urząd Miejski powinien był wiedzieć o skutkach ubezpieczeniowych zawieranych umów zlecenia.
Godne uwagi sformułowania
przymus ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w oparciu przepisy ustawy systemowej. pierwszeństwo przymusu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w oparciu przepisy ustawy systemowej. Gmina w przedmiotowych umowach nie działała jako organ władzy publicznej w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego lecz była drugą stroną umowy i nie ciążył na niej obowiązek pouczania J. F. o jego uprawnieniach i obowiązkach, bowiem kodeks cywilny , do którego przedmiotowe umowy odsyłają (§ 5 ), takiego obowiązku nie nakłada.
Skład orzekający
Alicja Romanowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pierwszeństwa powszechnych ubezpieczeń społecznych nad ubezpieczeniem rolników w przypadku zawarcia umowy zlecenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika wykonującego pracę na podstawie umowy zlecenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i rolników, ponieważ wyjaśnia złożone kwestie pierwszeństwa różnych tytułów do ubezpieczenia.
“Rolnik a umowa zlecenia: które ubezpieczenie ma pierwszeństwo?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 1805/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Alicja Romanowska Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Iwanowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania D. F. od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w O. z dnia 29/03/2012 r. znak: PT/04- (...)- (...) z dnia 17.05.2012 r. znak: PT/04- (...)- (...) z udziałem zainteresowanych J. F. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. o objęcie ubezpieczeniem społecznym oddala odwołania. Sygn.akt. IV U 1805/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29.03.2012 r. znak: (...) , której adresatem była Pani D. F. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego, tj. wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego i emerytalno-rentowego Pana J. F. od 1.01.2004 do 31.12.2011. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. F. podnosząc, iż narusza ona art. 36 ust.1 opkt.1 oraz art. 3a ust. 1 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników . Decyzją z dnia 17.05.2012 r. znak: (...) , której adresatem była Pani D. F. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego, tj. wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego i emerytalno-rentowego Pana J. F. od 16.01.2012. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. F. podnosząc, iż narusza ona art. 3a ust. 1 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników . Zgodnie z art. 219 k.p.c. Sąd zarządził połączenie spraw wywołanych wniesieniem obu odwołań do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 477 11 k.p.c. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego J. F. i Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. . Zainteresowany J. F. wniósł o uwzględnienie odwołania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. nie zajął stanowiska w sprawie. Pozwany wniósł o oddalenie odwołań podnosząc, iż J. F. od 1.11.2003 pozostawał w zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia zawartej z Urzędem Miejskim w Z. i dlatego jako osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu powszechnemu nie może podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników w tym okresie. Sąd ustalił i zważył, co następuje: D. F. jako właścicielka gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,89 h., położonego w U. , gmina Z. , a także dzierżawca gospodarstwa rolnego położonego w U. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. /dowód: bezsporne, nadto akt notarialny i umowa dzierżawy, akta KRUS/ J. F. jako małżonek rolnika zgłoszony był do ubezpieczenia społecznego rolników od 1 czerwca 1994 r. do 30 września 1997 r. oraz od 1 listopada 2003 r. J. F. jest strażakiem Ochotniczej Straży Pożarnej. W okresie od 1 listopada 2003 r. J. F. zawarł z Urzędem Miejskim w Z. umowę zlecenia obejmującą okresy: - 01.11.2003 r. do 31.12.2003 r. - 01.01.2004 r. do 31.12.2004 r. - 01.01.2005 r. do 31.12.2005 r. - 01.01.2006 r. do 31.12.2006 r. - 01.01.2007 r. do 31.12.2007 r. - 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. - 01.01.2009 r. do 31.12.2009 r. - 01.01.2010 r. do 31.12.2010 r. - 01.01.2011 r. do 31.12.2011 r. - 16.01.2012 r. do 31.12.2012 r. / dowód: okoliczność bezsporna, nadto pismo Urzędu Miejskiego w Z. k: 118 akt KRUS i umowy zlecenia k: 100, 112 akt KRUS / Na podstawie umowy zlecenia J. F. zobowiązał się do utrzymania w stałej gotowości sprzętu pożarniczego , wykonywania ciągłej konserwacji w/w sprzętu i samochodu bojowego, rzetelnego rozliczanie się z kart pracy samochodu i motopomp, zabezpieczenia przed dewastacją i kradzieżą mienia, a także brania czynnego udziału w akcjach ratowniczych i ćwiczeniach. Z tytułu umowy zlecenia zainteresowany otrzymywał wynagrodzenie miesięczne w wysokości 230 zł brutto. Zgodnie z art. 7 i 16 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników , ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu w ustawie podlegają rolnicy, których gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 h przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie maja ustalonego prawa do emerytury lub renty, albo nie mają ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 13/10/1998r o systemie ubezpieczeń społecznych osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Przymus ubezpieczenia z tych tytułów dotyczy również osoby która podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, bowiem, żaden przepis nie wyłącza rolnika z obowiązku ubezpieczenia w związku z zwarciem umowy o charakterze cywilnoprawnym ani nie zezwala na wybór w takim przypadku rodzaju ubezpieczenia (powszechne bądź rolnicze). Możliwość pozostawania w rolniczym ubezpieczenia społecznym dotyczy wyłącznie rolnika podejmującego pozarolniczą działalność gospodarczą ( art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ), która jest innym tytułem do podlegania ubezpieczeniu społecznemu niż umowy zlecenia czy agencyjne, co wynika wprost a art. 6 ust. 1 ustawy o SUS. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy systemowej, ubezpieczenie społeczne rolników regulują odrębne przepisy, jednakże pod warunkiem że nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie umowy systemowej, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem pierwszeństwa przymusu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w oparciu przepisy ustawy systemowej. Z treści powoływanego wyżej art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika jednoznacznie, że rolnik który podlega obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu zawarcia umowy zlecenia nie jest obejmowany z mocy ustawy rolniczymi ubezpieczeniami. W tym miejscu warto powołać się na wyrok SN z 16/10/2007r sygn. IUK 123/07 w którym Sąd Najwyższy potwierdził, że przymus ubezpieczeń emerytalnego i rentowego na podstawie umów zlecenia i agencyjnej dotyczy również z mocy ustawy osoby podlegającej ubezpieczeniu społecznemu rolników. Sąd w całej rozciągłości podziela rozważania i stanowisko Sądu Najwyższego prezentowane w wyżej cytowanym wyroku. Podobne stanowisko prezentowane jest w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26/01/2011r IUK 229/10. Reasumując wskazać należy, że w momencie zawarcia umowy zlecenia, w przypadku J. F. powstał nowy tytuł do ubezpieczenia wynikający z ustawy o SUS, który miał pierwszeństwo przed ubezpieczeniem społecznym rolników. Dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia zarzut skarżącego, że urzędnicy zawierający z nim umowę zlecenia powinni wiedzieć jakie skutki wywołają zawierane przez niego umowy. Gmina w przedmiotowych umowach nie działała jako organ władzy publicznej w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego lecz była drugą stroną umowy i nie ciążył na niej obowiązek pouczania J. F. o jego uprawnieniach i obowiązkach, bowiem kodeks cywilny , do którego przedmiotowe umowy odsyłają (§ 5 ), takiego obowiązku nie nakłada. Faktem jest, iż na Gminie, jako płatniku, ciążył obowiązek uiszczenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne, jednakże nawet nie wywiązanie się z tego obowiązku w żaden sposób nie może rzutować na podleganie ubezpieczeniu. W tym miejscu warto również zwrócić uwagę iż zgodnie z art. 37 ustawy o ubezpieczeniu społecznemu rolników , rolnik zobowiązany jest w terminie 14 dni poinformować kasę o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności. Skarżąca ani zainteresowany nie wykonali powyższego obowiązku. W tym stawnie rzeczy w ocenie Sądu decyzje KRUS należy uznać za prawidłową co zgodnie za art. 477 14 §1 kpc skutkowało oddaleniem odwołań.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI