IV U 172/21Oddalenie odwołania o rente rolnicza i dodatek sieroty
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań Z. M. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie przyznania dodatku dla sieroty zupełnej oraz renty rodzinnej rolniczej. Wnioskodawca domagał się przyznania tych świadczeń od daty śmierci ojca (15.09.2015 r.), argumentując chorobą i samotnością, które uniemożliwiły wcześniejsze wystąpienie o świadczenia. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołania. W odniesieniu do dodatku dla sieroty zupełnej, sąd uznał, że prawo do niego powstało dopiero po śmierci matki wnioskodawcy (08.11.2020 r.), ponieważ dopiero wtedy wnioskodawca stał się sierotą zupełnym. W kwestii renty rodzinnej rolniczej, sąd powołał się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że świadczenia wypłaca się od dnia powstania prawa, nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Sąd podkreślił, że wnioskodawca jest osobą dorosłą, posiadającą rentę socjalną, a okres od śmierci ojca do złożenia wniosku (ponad 5 lat) jest zbyt długi, aby zastosować przepisy o wypłacie świadczeń wstecz, zwłaszcza w kontekście zapobiegania kapitalizacji świadczeń. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym przepisy ubezpieczeń społecznych podlegają ścisłej wykładni i nie stosuje się do nich art. 5 KC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących renty rodzinnej rolniczej, dodatku dla sieroty zupełnej oraz zasad przyznawania świadczeń wstecz w systemie ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy, ale zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów ubezpieczeniowych.
Zagadnienia prawne (3)
Od kiedy przysługuje dodatek dla sieroty zupełnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dodatek dla sieroty zupełnej przysługuje od dnia, w którym wnioskodawca stał się sierotą zupełnym, tj. po śmierci obojga rodziców.
Uzasadnienie
Wnioskodawca stał się sierotą zupełnym dopiero po śmierci matki w 2020 r., a nie od daty śmierci ojca w 2015 r.
Czy renta rodzinna rolnicza może być przyznana wstecz od daty śmierci ubezpieczonego, jeśli wniosek został złożony po upływie kilku lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, renta rodzinna rolnicza nie może być przyznana wstecz od daty śmierci ubezpieczonego, jeśli wniosek został złożony po upływie kilku lat, a wnioskodawca jest osobą dorosłą posiadającą inne świadczenia.
Uzasadnienie
Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych podlegają ścisłej wykładni. Wypłata świadczeń następuje od dnia powstania prawa, nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Długi okres od śmierci ubezpieczonego do złożenia wniosku (ponad 5 lat) uniemożliwia wsteczne przyznanie świadczenia, zwłaszcza gdy wnioskodawca jest osobą dorosłą i posiada rentę socjalną.
Czy w sprawach ubezpieczeń społecznych można stosować przepisy o nadużyciu prawa podmiotowego (art. 5 KC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawach ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów o nadużyciu prawa podmiotowego (art. 5 KC) ani zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Przepisy z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepisów prawa publicznego i podlegają ścisłej wykładni językowej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
| Skarb Państwa (Sąd Okręgowy w Rzeszowie) | organ_państwowy | koszty zastępstwa procesowego |
| K. K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (11)
Główne
u.s.s.r. art. 30 § 1-2, 4a
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Określa wysokość renty rodzinnej.
u.s.s.r. art. 31
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Określa dodatek dla sieroty zupełnej.
u.e.i.r.f.u.s. art. 68 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do renty rodzinnej przez dzieci.
u.e.i.r.f.u.s. art. 76 § 1-2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa wysokość dodatku dla sieroty zupełnej.
u.e.i.r.f.u.s. art. 100 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia warunków.
u.e.i.r.f.u.s. art. 129 § 1-2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady wypłaty świadczeń, w tym możliwość wypłaty wstecznej w szczególnych okolicznościach.
Pomocnicze
u.e.i.r.f.u.s. art. 116 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wniosek o świadczenie jest żądaniem realizacji prawa.
ustawa covidowa art. 31zy (9) § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dotyczy możliwości przyznania świadczeń od daty spełnienia warunków w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania w sprawach ubezpieczeń społecznych.
KPC art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania.
Dz.U. z 2019 r., poz. 68 art. § 3-4, § 15 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do dodatku dla sieroty zupełnej powstaje po śmierci obojga rodziców. • Wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania renty rodzinnej wstecz od daty śmierci ojca z uwagi na przepisy prawa i długi okres od zdarzenia do złożenia wniosku. • Przepisy ubezpieczeń społecznych podlegają ścisłej wykładni i nie stosuje się do nich art. 5 KC.
Odrzucone argumenty
Przyznanie dodatku dla sieroty zupełnej od daty śmierci ojca. • Przyznanie renty rodzinnej od daty śmierci ojca. • Argumentacja oparta na chorobie i samotności jako przyczynie opóźnienia w złożeniu wniosku.
Godne uwagi sformułowania
wnioskodawca został sierotą pełnym w dniu 8 listopada 2020 r. (śmierć matki), nie mógł nabyć wcześniej prawa do dodatku dla sieroty zupełnej. • nie można skutecznie żądać wypłaty świadczenia za okres po nabyciu do niego prawa, a przed wystąpieniem z wnioskiem i doprowadzać do wstecznego wypłacania świadczeń, a co ma również zapobiegać powstawaniu zjawiska kapitalizacji świadczeń. • przepisy regulujące system zabezpieczenia społecznego - ze względu na swoją istotę i konstrukcję - podlegają wykładni ścisłej.
Skład orzekający
Beata Bury
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących renty rodzinnej rolniczej, dodatku dla sieroty zupełnej oraz zasad przyznawania świadczeń wstecz w systemie ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy, ale zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów dotyczących terminów i warunków nabywania praw do świadczeń, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Kiedy można domagać się renty rodzinnej wstecz? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 221,4 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.