IV U 1616/16

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2017-01-27
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
umowa zlecenieubezpieczenia społeczneZUSzwolnienie lekarskieciążaprawomocnośćpodleganie ubezpieczeniom

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że osoba wykonująca umowę zlecenia podlega ubezpieczeniom społecznym, mimo że nie świadczyła pracy z powodu zwolnienia lekarskiego.

Decyzją ZUS A. D. nie podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, ponieważ nie świadczyła pracy i nie otrzymała wynagrodzenia. A. D. odwołała się, wskazując, że podpisała umowę zlecenia na okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r., ale nie mogła jej zrealizować z powodu przedłużającego się zwolnienia lekarskiego związanego z ciążą. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, stwierdzając, że sama umowa zlecenia, nawet jeśli nie była realizowana z powodu stanu zdrowia, stanowi tytuł do ubezpieczeń społecznych.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę A. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na umowę zlecenia. ZUS decyzją z 21 lipca 2016 r. stwierdził, że A. D. nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., ponieważ nie świadczyła pracy i nie otrzymała wynagrodzenia. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że A. D. podlegała ubezpieczeniom społecznym. Ubezpieczona była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, ale od 16 listopada 2015 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu ciąży. W związku z problemami finansowymi poprzedniego pracodawcy, podpisała nową umowę zlecenia z firmą (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa na okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., na wykonywanie tych samych prac. Choć nie mogła zrealizować umowy z powodu przedłużającej się niezdolności do pracy, sąd uznał, że sama ważność umowy zlecenia jest wystarczającym tytułem do podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd podkreślił, że argumentacja ZUS o nieważności umowy z powodu braku realizacji obowiązków jest uproszczona i nie znajduje podstaw prawnych, zwłaszcza że pozorność umowy wymaga wspólnego zamiaru stron obejścia prawa, a w tym przypadku obie strony zamierzały realizować umowę. Ponadto, brak możliwości świadczenia pracy z powodu stanu zdrowia nie powinien skutkować utratą ochrony ubezpieczeniowej, gdyż właśnie temu służy ubezpieczenie chorobowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ważna umowa zlecenia stanowi tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli nie została zrealizowana z powodu niezdolności do pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama umowa zlecenia, zawarta zgodnie z prawem, jest wystarczającym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Argumentacja ZUS o nieważności umowy z powodu braku realizacji obowiązków jest niezasadna, zwłaszcza gdy brak realizacji wynika z przyczyn zdrowotnych, które są objęte ochroną ubezpieczeniową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

A. D.

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznaodwołująca
(...) Sp. z o.o. Spółka komandytowaspółkazainteresowany
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

Ustawa o SysUbSpołU art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowego obejmuje osoby wykonujące umowę zlecenia.

Ustawa o SysUbSpołU art. 13 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby wykonujące umowę zlecenia podlegają ubezpieczeniu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Pomocnicze

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Reguluje umowę zlecenia.

k.c. art. 58 § § 1 i § 2

Kodeks cywilny

Określa przypadki nieważności czynności prawnej (sprzeczność z ustawą, zasadami współżycia społecznego, obejście ustawy).

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Określa nieważność czynności prawnej z powodu pozorności.

k.c. art. 84

Kodeks cywilny

Określa nieważność czynności prawnej z powodu błędu.

k.c. art. 387

Kodeks cywilny

Określa nieważność czynności prawnej z powodu pierwotnej niemożliwości świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ważność umowy zlecenia jako tytułu do ubezpieczeń społecznych, nawet przy braku realizacji z powodu stanu zdrowia. Brak podstaw do uznania umowy zlecenia za pozorną w sytuacji, gdy strony miały zamiar jej realizację. Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje ryzyko niemożności zarobkowania z powodu stanu chorobowego.

Odrzucone argumenty

Brak podlegania ubezpieczeniom społecznym z powodu braku świadczenia pracy i wynagrodzenia. Nieważność umowy zlecenia z powodu braku realizacji jej postanowień.

Godne uwagi sformułowania

podleganie ubezpieczeniu wynika „ z prawdziwego zatrudnienia a nie z samego faktu zawarcia umowy zlecenia „ argumentacja organu rentowego jest uproszczona i niezrozumiała „upadek „ , „zakwestionowanie „ tytułu ubezpieczenia skutkuje brakiem podlegania ubezpieczeniu ochrona osób ubezpieczonych z tytułu umowy zlecenia rozciąga się zgodnie z art.. 13 ust 2 ustawy o SysUbSpołU nie od „ daty podjęcia pracy „ ale „ od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania „

Skład orzekający

Rafał Jerka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowa zlecenia stanowi tytuł do ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli nie była realizowana z powodu zwolnienia lekarskiego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy brak realizacji umowy wynika z przyczyn zdrowotnych, a strony miały zamiar jej wykonania w momencie zawarcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet jeśli umowa nie jest realizowana z powodu problemów zdrowotnych, może nadal stanowić podstawę do ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla zleceniobiorców.

Umowa zlecenie ważna nawet bez pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy ZUS musi uznać ubezpieczenie.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 1616/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Rafał Jerka Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Krajewska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy A. D. przy udziale zainteresowanego (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na umowę zlecenia na skutek odwołania A. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 21 lipca 2016 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, że A. D. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. /-/SSO R. Jerka IV U 1616/16 UZASADNIENIE Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 21 lipca 2016 r. nr (...) stwierdził, iż wnioskodawczyni A. D. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia w Firmie (...) sp. z.o.o. s.k. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016. W uzasadnieniu wskazano, iż skoro ubezpieczona nie świadczyła pracy na rzecz zainteresowanego w spornym okresie i nie otrzymała w związku z tym żadnego wynagrodzenia to nie mogła z tego tytułu podlegać ubezpieczeniu. W ocenie organu podleganie ubezpieczeniu wynika „ z prawdziwego zatrudnienia a nie z samego faktu zawarcia umowy zlecenia „ W odwołaniu od tejże decyzji ubezpieczona A. D. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie iż w spornym okresie podlegała ubezpieczeniu. W uzasadnieniu wskazała, iż w okresie od 1.04.2015 r. do 31.12.2015 r. zatrudniona była na podstawie umowy zlecenia z Agencją Pracy (...) zgodnie z którą wykonywała czynności w Firmie (...) w O. na stanowisku konsultanta d.s. obsługi klienta. Od dnia 16.11.2015 r. wymieniona przebywała na zwolnieniu lekarskim związanym z przebiegiem ciąży. W związku z problemami finansowymi pracodawcy ( upadłość ) wszyscy zleceniobiorcy otrzymali propozycje podpisania nowych umów zleceń z innymi podmiotem firmą (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa na wykonywanie tożsamych prac. Na ten krok zdecydowała się ubezpieczona podpisując w dniu 22.12.2015 r. umowę zlecenia na okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. Umowy tej nie zrealizowała z uwagi na przedłużającą się niezdolność do pracy. Zakwestionowana umowa zlecenia była ważna w związku z tym nie ma podstaw do ustalenia iż nie podlega bezpieczeniu. Płatnik składek w odpowiedzi na odwołanie zajął tożsame stanowisko jak organ rentowy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona A. D. w okresie od 1.04.2015 r. do 31.12.2015 r. zatrudniona była na podstawie umowy zlecenia z Agencją Pracy (...) zgodnie z którą wykonywała czynności w Firmie (...) w O. na stanowisku konsultanta d.s. obsługi klienta. Od dnia 16.11.2015 r. wymieniona przebywała na zwolnieniu lekarskim związanym z przebiegiem ciąży. W związku z problemami finansowymi Agencji Pracy (...) ( upadłość ) wszyscy zleceniobiorcy otrzymali propozycje podpisania nowych umów zleceń z innymi podmiotem firmą (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa na wykonywanie tożsamych prac. W dniu 22.12.2015 r. ubezpieczona podpisała z nową firmą umowę zlecenia na okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. W dniu jej podpisania oraz w dalszych okresach A. D. liczyła, iż będzie świadczyła pracę zleconą jej w ramach zawartej umowy zlecenia lecz stan jej zdrowia potwierdzony kolejnymi co miesięcznymi wizytami lekarskimi uniemożliwił jej realizację tegoż obowiązku. ( dowód: dokumenty k. 8 – 13, zeznania świadka K. S. k. 49v – 50, zeznania ubezpieczonej k. 49, 50 ) akta ZUS ) Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej w ocenie Sądu Okręgowego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o SysUbSpołU obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowych obejmuje m.in. osoby wykonujące umowę zlecenia ( art. 750 k.c ). Dodatkowo w myśl art.. 13 ust 2 tejże ustawy osoby takie podlegają temu ubezpieczeniu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy . Z regulacji tej wynika, iż tytuł ubezpieczenia ( np. umowa zlecenia ) determinuje fakt podleganiu ubezpieczeniu społecznemu. Innymi słowy „upadek „ , „zakwestionowanie „ tytułu ubezpieczenia skutkuje brakiem podlegania ubezpieczeniu. W niniejszej sprawie argumentacja organu rentowego jest uproszczona i niezrozumiała a sprowadza się do tezy, iż tytuł ubezpieczenia jest nieważny ( ? ) z uwagi na brak realizacji przez ubezpieczoną obowiązków wynikających z zawartej umowy zlecenia. Dodatkowo organ rentowy nie wskazuje też podstawy prawnej w oparciu o którą twierdzi iż źródła umowa jest nieważna ( pozorność ? , pierwotna niemożliwość świadczenia ?, niezgodność z prawem ? ) W tej kwestii przypomnieć należy, iż zawarta umowa cywilno – prawna ( umowa zlecenia ) może zostać uznana za nieważną w ściśle oznaczonych wypadkach np. w sytuacji stwierdzenia jej sprzeczności z ustawą, zasadami współżycia społecznego bądź ustalenia, iż zmierza ona do obejście ustawy ( art. 58 § 1 i § 2 k.c. por. też wyrok SN z dnia 27 czerwca 2013 r. I UK 10/13 ). Do tego samego skutku prowadzi ustalenie jej pozorności ( art. 83 § 1 k.c. ), bądź stwierdzenie innych wad oświadczenia woli ( art. 84 k.c. i następne ). Nadto stwierdzenie pierwotnej niemożności świadczenia ( art. 387 k.c. ) też skutkuje nieważnością. Ze względu na zawartą w zaskarżonej decyzji argumentację wydaje się, iż organ rentowy wiąże nieważność umowy zlecenia instytucją pozorności ( art. 83 § 1 k.c. ) Należy przypomnieć, iż sam stwierdzenie braku wypełniania przez jedną ze stron treści jej obowiązków wynikającej z zawartej umowy w powiązaniu z innymi okolicznościami może świadczyć o pozorności zawartej umowy ( art. 83 § 1 k.c. ). Z tym że trzeba pamiętać, iż pozorność umowy wzajemnej w rozumieniu art. 83 § 1 k.c. występuje wówczas, gdy strony umowy, składając oświadczenia woli, nie zamierzają osiągnąć skutków, jakie prawo wiąże z wykonywaniem tej umowy, a więc w sytuacji, gdy przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość , że osoba określona w umowie zlecenia , jako zleceniobiorca nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana, jako zleceniodawca nie będzie korzystać z jej pracy. W realiach niniejszej sprawy zwrócić należy uwagę iż w dniu podpisania umowy zlecenia w dniu 22.12.2015 r. zarówno ubezpieczona A. D. jak i zleceniodawca zamierzały realizować obowiązki wynikającej z umowy zlecenia ( A. D. miała zamiar świadczyć pracę a (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa zapewniać front robót oraz wypłacać jej wynagrodzenie ). Dodatkowo jak wynika z nie kwestionowanych zeznań ubezpieczonej w dniu podpisania umowy liczyła ona na to że będzie mogła podjąć ona podjąć pracę i nie mogła wówczas przewidzieć iż stan jej związany z zagrożoną ciążą będzie skutkował tym, iż zawartej umowy w ogóle nie zrealizuje. Sam fakt, iż A. D. w spornym okresie otrzymywała zwolnienia lekarskie w przedziale miesięcznym dowodzi, iż w dniu podpisania umowy nie mogła posiadać wiedzy o tym, iż nie będzie miała możliwości realizacji umowy w całym okresie na jaki została zawarta. Nadto należy podkreślić, gdyby sam fakt braku realizacji umowy ( zlecenia, pracy, nakładczej itp. ) z uwagi na przeszkody związane ze stanem zdrowia wykonawcy miałyby skutkować nieważnością tytułu ubezpieczenia ( umowy zlecenia, umowy o pracę, umowę o pracę nakładczą itp. ) to pod znakiem zapytania stałby cel i sensowność utrzymania instytucji ubezpieczenia ( dobrowolnego bądź obowiązkowego ) chorobowego. Przecież właśnie ubezpieczenie chorobowe „ chroni „ wykonawcę ( pracownika, zleceniobiorcę ) przed ryzykiem niemożności zarobkowania ( utraty dochodu ) ze względu na stan chorobowy, czego niniejsza sprawa jest klasycznym przykładem. Zwrócić należy też uwagę na to, iż ochrona osób ubezpieczonych z tytułu umowy zlecenia rozciąga się zgodnie z art.. 13 ust 2 ustawy o SysUbSpołU nie od „ daty podjęcia pracy „ ale „ od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania „ co tylko potwierdza prawidłowość przyjętego poglądu. Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o powołane regulacje zmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że A. D. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. /-/ SSO Rafał Jerka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI