IV U 161/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał prawo do zasiłku chorobowego osobie współpracującej przy prowadzeniu działalności gospodarczej, która była zgłoszona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i nie została wyrejestrowana, mimo pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Powódka, E. D., odwołała się od decyzji ZUS odmawiających jej prawa do zasiłku chorobowego. Twierdziła, że od 2013 roku stale współprowadzi działalność gospodarczą i podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. ZUS argumentował, że powódka nie złożyła wniosku o ponowne objęcie ubezpieczeniem po okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Sąd uznał, że powódka podlegała ubezpieczeniu chorobowemu, ponieważ nie została wyrejestrowana ani przez płatnika, ani przez ZUS, a samo pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie powoduje ustania ubezpieczenia z tytułu współpracy przy działalności gospodarczej.
Sprawa dotyczyła odwołania E. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiających jej prawa do zasiłku chorobowego za okresy od stycznia do czerwca 2016 roku. Powódka od 2013 roku stale współprowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą i była objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. W okresie od listopada 2014 do listopada 2015 roku pobierała zasiłek macierzyński. Po zakończeniu tego okresu ponownie stała się niezdolna do pracy z powodu ciąży i przebywała na zwolnieniach lekarskich. ZUS odmówił wypłaty zasiłku chorobowego, argumentując, że powódka po ustaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego nie złożyła wniosku o ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, a samo opłacanie składek nie wystarcza do utrzymania ochrony ubezpieczeniowej. Sąd Rejonowy w Świdnicy uznał odwołanie powódki za zasadne. Sąd podkreślił, że powódka od początku prowadzenia działalności była zgłoszona do ubezpieczeń, w tym dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, i nigdy nie została z tych ubezpieczeń wyrejestrowana, ani przez płatnika składek, ani przez organ rentowy. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują obowiązku wyrejestrowania się z ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej lub współpracy przy jej prowadzeniu w sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń, a pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie powoduje automatycznego ustania ubezpieczenia z innego tytułu. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że decyzja o odmowie prawa do zasiłku chorobowego powinna być poprzedzona wydaniem decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniom, czego ZUS nie uczynił. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżone decyzje ZUS, przyznając powódce prawo do zasiłku chorobowego za sporne okresy, oraz zasądził od ZUS na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba współpracująca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej, która była zgłoszona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i nie została wyrejestrowana, podlega temu ubezpieczeniu również po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego, jeśli nadal jest niezdolna do pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują obowiązku wyrejestrowania się z ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej lub współpracy przy jej prowadzeniu w sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie powoduje automatycznego ustania ubezpieczenia z innego tytułu, a brak wyrejestrowania przez płatnika lub ZUS oznacza ciągłość ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonych decyzji
Strona wygrywająca
E. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.s.u.s. art. 9 § 1 pkt 1c
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące, spełniające warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, mogą dobrowolnie być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym także z pozostałych tytułów.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4 i 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa okresy podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu dla osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób współpracujących.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych, stanowiących podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka od początku prowadzenia działalności była zgłoszona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i nie została wyrejestrowana. Pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie powoduje ustania ubezpieczenia chorobowego z tytułu współpracy przy działalności gospodarczej. ZUS nie wydał decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniom przed odmową prawa do zasiłku chorobowego.
Odrzucone argumenty
Powódka po ustaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego nie złożyła wniosku o ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Samo opłacanie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie powoduje dalszego trwania ochrony.
Godne uwagi sformułowania
samo opłacanie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po ustaniu z mocy prawa dobrowolnego tytułu ubezpieczenia nie powoduje dalszego trwania ochrony ubezpieczeniowej z wygasłego stosunku ubezpieczenia społecznego Decyzjami z dnia 18 lutego 2016 roku, z dnia 8 marca 2016 roku, z dnia 16 maja 2016 roku i z dnia 17 czerwca 2016 roku pozwany odmówił powódce prawa do zasiłku chorobowego Decyzje pozwanego o odmowie prawa do zasiłku chorobowego za poszczególne okresy, winno poprzedzać wydanie decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniom
Skład orzekający
Magdalena Piątkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie prawa do zasiłku chorobowego dla osób współpracujących przy działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście zbiegu tytułów do ubezpieczeń i okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby współpracującej przy działalności gospodarczej i podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prowadzących własną działalność gospodarczą, ponieważ wyjaśnia kwestię ciągłości ubezpieczenia chorobowego w specyficznych okolicznościach.
“Czy pobieranie zasiłku macierzyńskiego pozbawia Cię prawa do zasiłku chorobowego? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 161/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Magdalena Piątkowska Protokolant : Katarzyna Zych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania E. D. przy udziale (...) P. D. w Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 18 lutego 2016r.,znak: (...) z dnia 8 marca 2016r.,znak: (...) z dnia 16 maja 2016r.,znak: (...) z dnia 17 czerwca 2016r., znak: (...) o zasiłek chorobowy I zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 18 lutego 2016r., znak: (...) z dnia 8 marca 2016r. ,znak: (...) , z dnia 16 maja 2016r.,znak: (...) , z dnia 17 czerwca 2016r., znak: (...) w ten sposób, iż przyznaje powódce E. D. prawo do zasiłku chorobowego i jego wypłaty za okresy objęte zaskarżonymi decyzjami; II zasądza od strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. na rzecz powódki E. D. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powódka E. D. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 18 lutego 2016 roku, z dnia 8 marca 2016 roku, z dnia 16 maja 2016 roku oraz z dnia 17 czerwca 2016 roku odmawiających jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 27 stycznia do 25 lutego 2016 roku, od 26 lutego do 22 marca 2016 roku, od 6 maja do 4 czerwca 2016 roku i od 5 czerwca do końca nieprzerwanej niezdolności do pracy. W uzasadnieniu powódka podniosła, że od dnia 1 lutego 2013 roku w sposób ciągły współprowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i z mocy prawa posiada tytuł do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Od tego dnia nie podejmowała żadnych czynności mogących świadczyć, iż jej wola dotycząca podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu uległa zmianie, a przyjęcie przez pozwanego, że od dnia 11 listopada 2014 roku nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu jest sprzeczne z prawem materialnym i nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach natury faktycznej. Powódka wniosła o zmianę zaskarżonych decyzji i przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za okresy objęte decyzjami. Strona pozwana wniosła o oddalenie odwołania podnosząc, że powódka po dniu 9 listopada 2015 roku nie złożyła wniosku o ponowne objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, natomiast samo opłacanie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po ustaniu z mocy prawa dobrowolnego tytułu ubezpieczenia nie powoduje dalszego trwania ochrony ubezpieczeniowej z wygasłego stosunku ubezpieczenia społecznego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka E. D. od dnia 1 lutego 2013 roku podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej (...) P. D. (2) jako osoba współpracująca. Od momentu założenia działalności gospodarczej nie była ona zawieszona. W związku z urodzeniem dziecka powódka w okresie od dnia 11 listopada 2014 roku do dnia 9 listopada 2015 roku pobierała zasiłek macierzyński. Po zakończonym okresie zasiłkowym powódka ponownie stała się niezdolna do pracy z powodu kolejnej ciąży. W okresach: od 27 stycznia do 22 marca 2016 roku, od 6 maja do 4 czerwca 2016 roku oraz od 5 czerwca do 18 czerwca 2016 roku powódka przebywała na zwolnieniach lekarskich. Kolejne zwolnienie powódka uzyskała od dnia 19 czerwca do 24 czerwca 2016 roku. W ww. okresach do chwili obecnej płatnik składek nie dokonywał wyrejestrowania powódki z ubezpieczeń. Pozwany nie wprowadził i nie korygował bezpośrednio na koncie powódki okresów podlegania ubezpieczeniom z tytułu współpracy przy prowadzeniu działalności (...) P. D. (2) . Powódka nie otrzymała też od pozwanego jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej wyrejestrowania jej z ubezpieczeń. Dowód: - akta ZUS - załączeniu; - zeznania P. D. (2) ze sprawy sygn. akt (...) k. 71v. Decyzjami z dnia 18 lutego 2016 roku, z dnia 8 marca 2016 roku, z dnia 16 maja 2016 roku i z dnia 17 czerwca 2016 roku pozwany odmówił powódce prawa do zasiłku chorobowego za następujące okresy: od 27 stycznia do 25 lutego 2016 roku, od 26 lutego do 22 marca 2016 roku, od 6 maja do 4 czerwca 2016 roku i od 5 czerwca do końca nieprzerwanej niezdolności do pracy. Dowód: - akta ZUS – w załączeniu. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie powódki zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1c. ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Mogą one jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów. Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej oraz osoby współpracujące - od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia do dnia zakończenia tej współpracy (art. 13 pkt 4 i 5 powyżej cytowanej ustawy). Powyższa regulacja wskazuje na objęcie z mocy prawa w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. Zmiana tytułu ubezpieczenia ulega zmianie wyłącznie w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, bądź zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Po upływie tego okresu osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ponownie zostaje objęta tym tytułem ubezpieczenia, gdyż zmiana tytułu ubezpieczenia ma charakter czasowy. Ponadto art. 13 cytowanej ustawy wskazuje wyłącznie jeden okres niepodlegania ubezpieczeniom społecznym, a mianowicie zawieszenie działalności, w którym to czasie osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą traci tytuł tego ubezpieczenia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że powódka w spornych okresach, tj. od 27 stycznia do 22 marca 2016 roku, od 6 maja do 4 czerwca 2016 roku, od 5 czerwca do 18 czerwca 2016 roku oraz od 19 czerwca do 24 czerwca 2016 roku była niezdolna do pracy. Niezaprzeczanym jest również to, że powódka od dnia 1 lutego 2013 roku została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, wypadkowego, zdrowotnego oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą i od tamtego czasu do chwili obecnej nie została wyrejestrowana z ubezpieczeń. Także organ rentowy nie dokonał wyrejestrowania powódki z ubezpieczeń we wskazanym okresie, a zatem od dnia 1 lutego 2013 roku powódka podlega ciągle dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1c. ustawy systemowej – o czym była już mowa powyżej - osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące, mogą dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów i jak słusznie wskazuje powódka, żaden przepis ustawy systemowej nie przewiduje obowiązku wyrejestrowania się z ubezpieczeń społecznych z tytułu pozarolniczej działalności lub współpracy przy jej prowadzeniu w sytuacji gdy dochodzi do zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Przyjęcie zaś koncepcji, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą z chwilą rozpoczęcia pobierania zasiłku macierzyńskiego zobowiązana jest do wyrejestrowania się z ubezpieczeń z tego tytułu, doprowadziłoby do założenia, że każda osoba rozpoczynająca pobieranie zasiłku macierzyńskiego rezygnuje z prowadzenia przedmiotowej działalności, przy czym w niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Ponadto zauważyć należy, że decyzje pozwanego o odmowie prawa do zasiłku chorobowego za poszczególne okresy, winno poprzedzać wydanie decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniom (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5.10.2011r., sygn. akt II UK 35/11), a czego pozwany zaniechał w niniejszej sprawie. Wskazać nadto należy, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Należy również zauważyć, że pozwany jako organ administracji publicznej ustalający prawo do świadczeń i wypłacający te świadczenia zobowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Powódce odmówiono natomiast prawa do zasiłku chorobowego bez uprzedniego wyłączenia jej z ubezpieczeń społecznych, przy czym podkreślić jeszcze raz należy, że ani płatnik składek ani organ rentowy nie dokonał takiego wyrejestrowania powódki. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, iż powódce nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego za okresy objęte zaskarżonymi decyzjami i tym samym, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone decyzje. Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego (punkt II wyroku) znajduje oparcie w art. 98 k.p.c w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z dnia 5 listopada 2015r. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI