IV U 1599/15

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2016-02-29
SAOSubezpieczenia społecznefundusz alimentacyjnyŚredniaokręgowy
fundusz alimentacyjnyumorzenie długuniezdolność do pracychoroba nowotworowaświadczenia rodzinneZUSalimentysytuacja materialnasytuacja zdrowotna

Sąd Okręgowy umorzył należności z funduszu alimentacyjnego wobec osoby całkowicie niezdolnej do pracy i samodzielnej egzystencji z powodu zaawansowanej choroby nowotworowej.

Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę A. Ż. odwołującego się od decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. A. Ż. znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji zdrowotnej, zdiagnozowano u niego raka płuca w stadium IV z przerzutami, co skutkuje całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji. Mimo posiadania mieszkania i samochodu, jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, utrzymuje się z zasiłków. Sąd uznał, że ze względu na stan zdrowia i wiek, brak aktywności zawodowej oraz trudną sytuację finansową, nie ma możliwości skutecznego zaspokojenia należności, dlatego umorzył zadłużenie.

Sąd Okręgowy w Elblągu, Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznał sprawę z odwołania A. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która odmówiła umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów działalności funduszu, w łącznej kwocie 23.026,90 zł. A. Ż. wniósł odwołanie, podnosząc swoją ciężką sytuację zdrowotną i materialno-bytową, wskazując, że został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, argumentując, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i jest właścicielem nieruchomości, a tym samym nie zachodzą szczególnie uzasadnione przesłanki do umorzenia należności. Sąd ustalił, że ZUS wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci A. Ż., a zadłużenie wynosiło 23.026,90 zł. Wnioskodawca, 55-letni bezrobotny, został uznany przez komisję lekarską za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji od 21 lipca 2015 r. do 21 lipca 2017 r. z powodu raka płuca w stadium IV z przerzutami. Mimo to, ZUS odmówił mu prawa do renty z powodu niespełnienia wymogów stażowych, a także odmówił przyznania renty w drodze wyjątku. A. Ż. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe w jednopokojowym mieszkaniu, otrzymuje dodatek mieszkaniowy, energetyczny i zasiłek stały. Posiada samochód z 1994 roku. Sąd, analizując przepis art. 68 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznał, że umorzenie należności jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną. W ocenie Sądu, stan zdrowia wnioskodawcy (zaawansowana choroba nowotworowa, konieczność leczenia, osłabienie organizmu) oraz jego wiek (55 lat), brak aktywności zawodowej od 20 lat, a także trudna sytuacja materialna (utrzymanie z zasiłków niższych niż minimum socjalne, sporadyczne wsparcie od znajomych) wskazują na brak możliwości skutecznego zaspokojenia należności w jakimkolwiek czasie. Sąd uznał, że posiadane mieszkanie nie jest znaczącej wartości i nie można go łatwo zbyć, a samochód jest niezbędny do dojazdów na leczenie. Wobec powyższego, Sąd uznał odwołanie za zasadne i zmienił zaskarżoną decyzję, umarzając należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której prowadzona jest egzekucja alimentów, likwidator może umorzyć należności likwidowanego funduszu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stan zdrowia wnioskodawcy (zaawansowana choroba nowotworowa, całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji), wiek, brak aktywności zawodowej od 20 lat oraz trudna sytuacja materialna (utrzymanie z zasiłków) wskazują na brak możliwości skutecznego zaspokojenia należności w jakimkolwiek czasie, co stanowi szczególnie uzasadniony przypadek do umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji i umorzenie należności

Strona wygrywająca

A. Ż.

Strony

NazwaTypRola
A. Ż.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.ś.r. art. 68 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

W szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów, lub osoby zobowiązanej do zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu, likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności należności likwidowanego funduszu.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 63 § 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 63 § 4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

u.e.r. FUS art. 57 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 57 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 58

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ciężka sytuacja zdrowotna wnioskodawcy (rak płuca IV stopnia z przerzutami, całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji). Brak możliwości skutecznego zaspokojenia należności w jakimkolwiek czasie z uwagi na stan zdrowia, wiek, brak aktywności zawodowej i trudną sytuację materialną. Wnioskodawca korzysta z pomocy społecznej i wsparcia znajomych, co świadczy o jego nieporadności życiowej i braku środków do życia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS o posiadaniu przez wnioskodawcę nieruchomości i prowadzeniu samodzielnego gospodarstwa domowego jako przesłanka do odmowy umorzenia.

Godne uwagi sformułowania

brak jest możliwości skutecznego zaspokojenia kwoty wskazanej w decyzji w jakimkolwiek czasie nieporadności skarżącego, który wykazał się całkowitą nieumiejętnością znalezienia pracy i zapewnienia sobie w ten sposób podstawowych środków do życia nie będzie w stanie uiścić świadczeń, do których jest zobowiązany

Skład orzekający

Alicja Romanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza w kontekście ciężkiej choroby i niezdolności do pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i wymaga oceny indywidualnych okoliczności przez sąd lub organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje ludzki wymiar prawa alimentacyjnego i funduszu alimentacyjnego, gdzie sąd bierze pod uwagę skrajnie trudną sytuację zdrowotną i materialną dłużnika, umarzając należności.

Choroba nowotworowa jako podstawa do umorzenia długu alimentacyjnego – wyrok sądu.

Dane finansowe

WPS: 23 026,9 PLN

umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego i opłat: 23 020,9 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt IV U 1599/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lutego 2016r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym Przewodniczący: SSO Alicja Romanowska Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Grądzik po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania A. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 15.10.2015r. numer (...) znak: (...) o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że umarza A. Ż. należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz 5 % opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu w łącznej kwocie 23.020,90 (dwadzieścia trzy tysiące dwadzieścia złotych i dziewięćdziesiąt groszy). Sygn. akt IVU1599/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 października 2015r. nr (...) znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił wnioskodawcy A. Ż. umorzenia należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu ali­mentacyjnego oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością fun­duszu w łącznej kwocie 23.026,90 zł. Wnioskodawca A. Ż. nie zgodził się z powyższą decyzją wno­sząc odwołanie, w którym podniósł, że znajduje się w ciężkiej sytuacji zdrowotnej i materialno- bytowej, organ rentowy uznał go za całkowicie niezdolnego do pracy i niezdolnego do samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Od­dział w O. wniósł o jego oddalenie. Pozwany powołał przepisy ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), podnosząc, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, z pomocy finansowej opieki społecznej jest właścicielem nieruchomości. W ocenie pozwanego nie zachodzą szczególnie uzasadnione przesłanki uzasadniające umorzenie należności. Sąd ustalił i zważył co następuje: Poza sporem było, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. dokonywał wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletnich dzieci wnioskodawcy P. i N. Ż. , do których alimentacji zobo­wiązany był skarżący A. Ż. . Zadłużenie z tego tytułu na dzień 15.10.2015r wynosiło 23.026,90 zł.. W dniu 3 września 2015r. do pozwanego wpłynął wniosek skarżącego o umo­rzenie zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego, (dowód: wniosek - akta ZUS) Zaskarżoną decyzją z dnia 15.10.2015r. pozwany Zakład (...) ­łecznych Oddział w O. , powołując się na przepis art. 68 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. i 2255 z późn. zm.) odmówił skarżącemu umorzenia należności likwidowanego fundu­szu alimentacyjnego, (dowód: decyzja k-47 akt ZUS ) Z zeznań skarżącego wynikało, że ma on obecnie 55 lat, jest osobą bezrobot­ną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddziała w E. , na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej z dnia 5.11.2015r., która rozpoznała raka drobnokomórkowego płuca prawego stopnia IV z przerzutami do wątroby, węzłów chłonnych nadobojczy-kowych lewych, gałki ocznej w trakcie chemioterapii, przewlekłe WZW typu C,ZZA w okresie abstynencji, zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, przebytą dyskoidektomię L5-S1 w 2003r, uznała skarżącego za całkowicie niezdolnego do pracy i niezdolnego do samodzielnej egzystencji od 21 lipca 2015r do 21 lipca 2017r.Organ rentowy, decyzją z dnia 7.12.2015r (...) odmówił ubezpie­czonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 57 ust 1 i 3 i 58 ustawy z 17.12.1989r o emeryturach i rentach z FUS. /wnioskodawca legitymował się okresem ubezpieczeniowym w wymiarze 15 lat 6 miesięcy i 11 dni, zarówno w okresie 10-lecia przed powstaniem niezdolności do pracy i złożeniem wniosku o rentę nie udowodnił żadnego okresu ubezpieczeniowe­go, a ustalona niezdolność powstała po upływie 18 -tu miesięcy od ustania ostat­niego okresu ubezpieczeniowego./ Decyzją z dnia 20.01.2016r po rozpoznaniu wniosku A. Ż. odmówił przyznania mu prawa do renty w drodze wyjątku. Skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe, jest właścicielem jednopoko­jowego mieszkania o pow.35,31 m 2 położonego w miejscowości Ł. , pobiera do­datek mieszkaniowy w kwocie 92,30 zł i dodatek energetyczny w kwocie 11.09zł miesięcznie i zasiłek stały w wysokości 234,21 zł. Posiada samochód V. (...) rok produkcji 1994 Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach ro­dzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz.2255) w szczególnie uzasadnionych przypad­kach związanych z sytuacją zdrowotna lub rodzinna osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów, lub osoby zobowiązanej do zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu, likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub od­roczyć termin płatności należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu. 2 W świetle wyżej cytowanego w części art. 68 ustawy o świadczeniach rodzin­nych wynika, że ustawodawca wymienił trzy możliwości, o które może się starać dłużnik likwidowanego fa, a to : • rozłożenie należności na raty, • odroczenie płatności należności, • umorzenie należności. Zastosowanie wszystkich tych dobrodziejstw ustawodawca uzależnił od oce­ny, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek związany z sytuacją zdrowotną lub rodzinną dłużnika. Nie budzi wątpliwości Sądu, że „szczególny charakter" sytuacji uzasadniającej zastosowanie każdego z wymienionych dobrodziejstw może być i z reguły będzie odmienny. Wynika to z oczywistej gradacji skali dobrodziejstwa od naj­bliżej idącego w postaci rozłożenia na raty, aż po najdalej idący w postaci umorzenia należności. Nie budzi też wątpliwości, że z pierwszą sytuacją możemy mieć do czy­nienia wówczas, gdy sytuacja finansowa /mająca podłoże w tych szczególnych oko­licznościach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną dłużnika/ wprawdzie nie pozwala na spłatę całej należności jednorazowo - dobrowolnie czy w drodze przymu­su egzekucyjnego - lecz jest na tyle stabilna, że gwarantuje spłatę należności rozło­żonej na raty. W drugim z wymienionych przypadków szczególne okoliczności uza­sadniają ocenę, że spłata ani też wyegzekwowanie należności nie będzie możliwe przez pewien czas. W ostatniej sytuacji warunkiem najdalej idącego dobrodziejstwa może być wyłącznie ustalenie, że z uwagi na szczególne okoliczności brak jest moż­liwości skutecznego zaspokojenia w jakimkolwiek czasie. Zdaniem Sądu analiza sytuacji rodzinnej i zdrowotnej wnioskodawcy daje podstawę do stwierdzenia, że brak jest możliwości skutecznego zaspokojenia kwoty wskazanej w decyzji w jakimkolwiek czasie. Wnioskodawca, , urodził się (...) , a więc do osiągnięcia powszechne­go wieku emerytalnego pozostało mu jeszcze 12 lat. Ale w tym miejscu należy zau­ważyć, że wnioskodawca od 20 lat nie pracuje, co świadczy o znacznym braku ak­tywności zawodowej i zdaniem Sądu nie rokuje pozytywnie na przyszłość. Biorąc pod uwagę dotychczasowy tryb życia skarżącego i brak aktywności zawodowej przez tak długi okres czasu /20 lat/. Sąd wyraża przekonanie, że wnioskodawca nie podejmie już pracy zawodowej. Przez okres pozostawania bez pracy skarżący korzystał z za­siłków pomocy społecznej. Powyższe, w ocenie Sądu świadczy o nieporadności skarżącego, który wykazał się całkowitą nieumiejętnością znalezienia pracy i zapew- 3 nienia sobie w ten sposób podstawowych środków do życia. Wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do sa­modzielnej egzystencji z uwagi na zaawansowaną, wielonarządową chorobę nowo­tworową /drobnokomórkowy rak płuca stopnia IV z przerzutami do wątroby, węzłów chłonnych, gałki ocznej/. Aktualnie odbywa leczenie chemioterapią i radioterapią. Samo leczenie jest uciążliwe, ubezpieczony wymaga z całą pewnością pomocy in­nych osób, a leczenie wymaga dodatkowych nakładów finansowych. Po okresie in­tensywnego leczenia, jego organizm będzie zapewne znacznie osłabiony. Będzie on wymagał dodatkowych środków na rehabilitację, leki i suplementy oraz odpowiednią dietę. Z całą pewnością nie będzie mógł wykonywać ciężkich prac fizycznych, do wykonywania których ma kwalifikacje. Mając powyższe na uwadze, jak i obecną sytuację na rynku pracy, która nie daje wielu możliwości zarobkowych osobom o małej aktywności zawodowej i braku doświadczenia zawodowego, a także o ograniczonej wydolności organizmu uznać należało, że możliwości zatrudnienia są bardzo znikome. Ubezpieczony jest właścicielem mieszkania i tym samym ma zaspokojone po­trzeby mieszkaniowe. Wielkość lokalu, miejsce jego położenia wskazują, że wartość tego lokalu nie jest znaczna. Brak jest podstaw, do przyjęcia , aby ubezpieczony mógł w chwili obecnej zbyć to mieszkanie lub zamienić na mniejsze, aby uzyskać środki na spłatę zadłużenia na rzecz Fundusz Alimentacyjnego. Wnioskodawca utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej, ale kwoty te wypłacane są w wysoko­ści niższej niż minimum socjalne. Sporadycznie wspierają go finansowo znajomi z AA. Uzyskane od nich środki ubezpieczony przeznacza na leczenie i konsumpcję. Przed zachorowaniem ubezpieczony spłacał dobrowolnie zaległości z tytułu alimen­tów w kwocie 50 zł miesięcznie. W ocenie Sadu w aktualnej sytuacji zdrowotnej ubezpieczonego wpłata w nawet tej symbolicznej kwocie nie jest możliwa. Samo­chód, którego właścicielem jest ubezpieczony przedstawia niewielką wartość /rocznik 1994/,a nadto z uwagi na konieczność leczenia w poradni specjalistycznej w E. należy uznać, że jest to w chwili obecnej niezbędny środek transportu ubezpieczone­go. Biorąc pod uwagę y wiek skarżącego, a przede wszystkim stan zdrowia , można oczywiście uznać, iż ma on znacznie ograniczoną możliwość zarobkowania. 4 Mając na uwadze sytuację finansową wnioskodawcy - brak majątku pozwala­jącego na zbycie i uregulowanie należności, a przede wszystkim sytuację zdrowotną - całkowita niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji, wiek -55 lat, brak aktywności zawodowej od 20 lat, oraz fakt, że w bieżącej egzystencji korzy­sta z pomocy osób trzecich - powyższe implikuje twierdzenie, że wnioskodawca nie będzie w stanie uiścić świadczeń, do których jest zobowiązany. Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał odwołanie za zasadne i na pod­stawie art. 477 14 §2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i umorzył należności likwido­wanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimenta­cyjnego oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji. 5

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI