IV U 152/15

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-07-23
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaubezpieczenie społeczne rolnikówniezdolność do pracytermin ubezpieczeniaKRUSprawo ubezpieczenioweśmierć ubezpieczonego

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie B. R. od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu, ponieważ zmarły nie spełniał warunków do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, gdyż zgon nastąpił ponad 18 miesięcy po ustaniu ubezpieczenia.

B. R. odwołała się od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu, argumentując trudną sytuacją finansową i krzywdą społeczną. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że zmarły nie spełniał warunków do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ jego zgon nastąpił ponad 18 miesięcy po ustaniu ubezpieczenia, co jest warunkiem koniecznym do przyznania renty rodzinnej.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie B. R. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która odmówiła przyznania prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Zmarły B. R. (2) zmarł 3 listopada 2014 r., a jego ostatni okres ubezpieczenia w KRUS ustał 30 czerwca 2011 r. Decyzja odmawiająca renty opierała się na art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wskazując, że zgon nastąpił po upływie 18 miesięcy od daty ustania ubezpieczenia, co uniemożliwia przyznanie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, a tym samym renty rodzinnej. B. R. (1), jako przedstawicielka ustawowa trojga małoletnich dzieci, wniosła o zmianę decyzji, powołując się na trudną sytuację finansową i niesprawiedliwość decyzji. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za niezasadne. Podkreślono, że zgodnie z przepisami ustawy, aby renta rodzinna przysługiwała, zmarły ubezpieczony musiał w chwili śmierci spełniać warunki do uzyskania emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Kluczowym warunkiem, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, jest powstanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania okresów ubezpieczenia. W tej sprawie zgon nastąpił ponad 3 lata po ustaniu ubezpieczenia, a wnioskodawczyni przyznała, że składki nie były opłacane od pięciu lat z powodu braku środków. Sąd stwierdził, że wszystkie warunki muszą być spełnione łącznie (kumulatywnie), a ponieważ warunek dotyczący terminu powstania niezdolności do pracy nie został spełniony, prawo do renty rodzinnej nie przysługuje. Sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477(14) § 1 k.p.c., odrzucając argumenty o zasadach współżycia społecznego jako nie mające zastosowania w formalnych przepisach ubezpieczeniowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do renty rodzinnej nie przysługuje w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, renta rodzinna przysługuje, gdy zmarły spełniał warunki do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Warunkiem koniecznym do uzyskania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3, jest powstanie niezdolności do pracy nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania okresu ubezpieczenia. W przypadku, gdy zgon nastąpił po tym terminie, warunek ten nie jest spełniony, a tym samym nie powstaje prawo do renty rodzinnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
B. R. (1)osoba_fizycznaodwołująca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy
B. R. (2)osoba_fizycznazmarły ubezpieczony
M. R.osoba_fizycznadziecko zmarłego
A. R.osoba_fizycznadziecko zmarłego
L. R.osoba_fizycznadziecko zmarłego

Przepisy (5)

Główne

u.s.u.r. art. 29 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.

u.s.u.r. art. 21 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który m.in. jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym oraz całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania okresów ubezpieczenia.

Pomocnicze

u.s.u.r. art. 21 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa warunki dotyczące powstania niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

u.s.u.r. art. 21 § 8

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa warunki dotyczące powstania niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

k.p.c. art. 477 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgon ubezpieczonego nastąpił po upływie 18 miesięcy od daty ustania ubezpieczenia. Zmarły nie spełniał warunków do uzyskania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Przepisy ubezpieczeniowe są formalne i ścisłe, nie podlegają interpretacji przez pryzmat zasad współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa rodziny. Decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca ze społecznego punktu widzenia. Organ rentowy nie kierował się doświadczeniem życiowym.

Godne uwagi sformułowania

zgon nastąpił po upływie 18 miesięcy od daty ustania ubezpieczenia wszystkie warunki wskazane w art. 21 ust. 1 powołanej ustawy muszą wystąpić kumulatywnie (łącznie) renta rodzinna stanowi więc pochodną renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy zmarłego przepisy ubezpieczeniowe są na tyle formalne i ścisłe, że nie można tutaj kierować się zasadami słuszności

Skład orzekający

Jacek Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznawania renty rodzinnej po rolniku, w szczególności znaczenie terminu powstania niezdolności do pracy w stosunku do daty ustania ubezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego systemu ubezpieczeń społecznych rolników. Interpretacja przepisów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu rent rodzinnych, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów formalnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla specjalistów z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych.

Czy śmierć rolnika po latach od zakończenia ubezpieczenia pozbawia rodzinę renty? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 152/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant stażysta Renata Olędzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015r. w S. odwołania B. R. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 grudnia 2014 r. Nr (...) w sprawie B. R. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 152/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 grudnia 2014 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Nr (...) na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 5 i ust. 8 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odmówił B. R. (1) prawa do renty rodzinnej, wskazując, że w dniu śmierci tj. 03.11.2014 r. zmarły B. R. (2) nie spełniał warunków do przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ zgon nastąpił po upływie 18 miesięcy od daty ustania ubezpieczenia, tj. 30.06.2011 r. Odwołanie od ww. decyzji złożyła B. R. (1) , będąca przedstawicielem ustawowym trojga dzieci M. R. , A. R. i L. R. , wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do renty rodzinnej. W uzasadnieniu wskazano, że z przedłożonych organowi rentowemu dokumentów wynika, iż zmarły mąż wnioskodawczyni spełniał warunki do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni powołała się na swoją złą sytuację finansową, podnosząc, że zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca ze społecznego punku widzenia, bowiem organ rentowy przy jej wydawaniu nie kierował się doświadczeniem życiowym w odniesieniu do sprawy. Nadto B. R. (1) wyjaśniła, że jest matką trójki dzieci: 17-letniego M. , 5-letniej A. i 3-letniej L. , a po śmierci męża musi samodzielnie ponosić koszty utrzymania rodziny (odwołanie, k. 1-2 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 4-4v a.s.). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: B. R. (2) zmarł w dniu 3 listopada 2014 r. W chwili śmierci miał 51 lat (odpis skrócony aktu zgonu, k. 20 a.r.). W dniu 15 grudnia 2014 r. B. R. (1) złożyła wniosek o ustalenie prawa do renty rodzinnej po zmarłym B. R. (2) , ojcu małoletnich dzieci M. R. , A. R. i L. R. (wniosek, k. 1-2v a.r.). Ostatni okres ubezpieczenia B. R. (2) ustał w dniu 30 czerwca 2011 roku (okoliczność bezsporna). Decyzją z dnia 30 grudnia 2014 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 5 i ust. 8 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odmówił B. R. (1) prawa do renty rodzinnej, wskazując, że w dniu śmierci tj. 03.11.2014 r. zmarły B. R. (2) nie spełniał warunków do przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, bowiem zgon nastąpił po upływie 18 miesięcy od daty ustania ubezpieczenia, tj. 30 czerwca 2011 r. (decyzja z 30.12.2014 r., k. 32-32v a.r.). Zdaniem Sądu Okręgowego odwołanie od zaskarżonej decyzji nie jest zasadne. Decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 grudnia 2014 r. jest prawidłowa, a organ rentowy dokonał oceny sytuacji wnioskodawczyni pod kątem ustawowych przesłanek do uzyskania prawa do renty rodzinnej. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2015 r., poz. 704 j.t.) renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, przy czym przyjmuje się, że zmarły był całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 5 i ust. 8 renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: 1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 5 lat, przypadającemu w okresie ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 30 lat; 2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym; 3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania okresów ubezpieczenia. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną było, że B. R. (2) w chwili śmierci nie miał ustalonego prawa do emerytury albo renty rolniczej z ubezpieczenia, jak również nie spełniał warunków do uzyskania emerytury rolniczej. Nadto zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił ustalić, że zmarły B. R. (2) w dacie zgonu nie spełniał także warunków do uzyskania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawczyni B. R. (1) nie kwestionowała okoliczności, że rolnicze ubezpieczenie jej zmarłego męża upłynęło z dniem 30 czerwca 2011 roku (protokół rozprawy z dnia 23 lipca 2015 r., k. 8), zaś śmierć jej męża nastąpiła w dniu 3 listopada 2014 r., czyli ponad 3 lata od momentu ustania ostatniego okresu ubezpieczenia. Nadto na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. B. R. (1) wyjaśniła, że składki nie było opłacane od pięciu lat, bowiem nie miała środków do ich uiszczania (k. 8 a.s.). Co za tym idzie, zmarły B. R. (2) w chwili śmierci nie spełniał warunku uzyskania prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników , ponieważ zgon (całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym) nastąpił po upływie 18 miesięcy od daty ustania ostatniego okresu ubezpieczenia. Nie ma przy tym znaczenia spełnienie pozostałych przesłanek do uzyskania prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, gdyż wszystkie warunki wskazane w art. 21 ust. 1 powołanej ustawy muszą wystąpić kumulatywnie (łącznie). Powyższe przekłada się również na prawo do renty rodzinnej. Należy mieć bowiem na uwadze, że stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy renta rodzinna jest uzależniona od tego, czy zmarły członek rodziny spełniał warunki wymagane do nabycia prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Renta rodzinna stanowi więc pochodną renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy zmarłego. Skoro zatem zmarły B. R. (2) w chwili śmierci nie spełniał chociażby jednego z warunków do uzyskania prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, to również członkom rodziny zmarłego nie przysługuje renta rodzinna. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania zasady współżycia społecznego, na które powoływała się wnioskodawczyni B. R. (1) . Nie ulega wątpliwości, że sytuacja materialna i finansowa rodziny zmarłego jest trudna. Niemniej jednak, przepisy ubezpieczeniowe są na tyle formalne i ścisłe, że nie można tutaj kierować się zasadami słuszności. Przy ocenie prawa do renty rodzinnej nie ma znaczenia wiek oraz liczba posiadanych dzieci, bowiem przepis zawarty w art. 29 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników bezwzględnie wskazuje, że warunki rentowe muszą zostać spełnione dla osoby zmarłej, by współmałżonek czy też dzieci mogły uzyskać prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż odwołanie B. R. (1) nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. podlegało oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI