IV U 150/18

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2018-09-25
SAOSubezpieczenia społecznerenty rolniczeŚredniaokręgowy
renta rolniczaubezpieczenie społeczneKRUSdzierżawazaprzestanie działalności rolniczejzawieszenie świadczeniaprawo pracy i ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy zmienił decyzję Prezesa KRUS, przyznając K. B. prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej za okres od grudnia 2017 r. do kwietnia 2018 r., uznając, że rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego.

K. B. odwołał się od decyzji Prezesa KRUS wstrzymującej wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej. Powodem wstrzymania było rozwiązanie umowy dzierżawy, które organ rentowy uznał za zawinione przez ubezpieczonego. Sąd ustalił, że umowa dzierżawy została rozwiązana z powodu chęci dzierżawcy P. P. (1) uzyskania emerytury rolniczej, co wymagało zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Sąd uznał, że rozwiązanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od K. B. i zastosował przepis o rocznym okresie ochronnym, przyznając mu prawo do wypłaty świadczenia.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie K. B. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 4 stycznia 2018 r., która wstrzymała wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej od 1 grudnia 2017 r. Ubezpieczony K. B. nabył prawo do stałej renty rolniczej w 2011 r. W 2012 r. wydzierżawił swoje gospodarstwo rolne małżonkom P., co skutkowało podjęciem wypłaty 100% części uzupełniającej renty. W listopadzie 2017 r. umowa dzierżawy została rozwiązana, ponieważ dzierżawca, P. P. (1), starał się o emeryturę rolniczą i musiał zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Organ rentowy wstrzymał wypłatę świadczenia, uznając, że rozwiązanie umowy nastąpiło za obopólnym porozumieniem stron i że K. B. nadal prowadzi działalność rolniczą. Sąd uznał odwołanie za uzasadnione, stwierdzając, że organ rentowy błędnie zinterpretował przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd podkreślił, że rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło z przyczyn niezależnych od K. B., a konkretnie z powodu konieczności spełnienia warunków do nabycia emerytury przez dzierżawcę. Zastosowanie znalazł art. 28 ust. 9 ustawy, który przewiduje roczny okres ochronny, gdy dzierżawa ustaje z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego. Ponadto, sąd ustalił, że K. B. faktycznie nie prowadził działalności rolniczej po rozwiązaniu umowy, a w maju 2018 r. przekazał gospodarstwo dzieciom. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając K. B. prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej za okres od 1 grudnia 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. Postępowanie w części dotyczącej okresu od 1 maja 2018 r. zostało umorzone, ponieważ organ rentowy wznowił wypłatę świadczenia od tej daty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego, takich jak konieczność zaprzestania działalności rolniczej przez dzierżawcę w celu uzyskania emerytury, nie skutkuje zawieszeniem wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej dla wydzierżawiającego, zwłaszcza gdy zastosowanie znajduje przepis o rocznym okresie ochronnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy błędnie zinterpretował przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Kluczowe było ustalenie, że rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło z przyczyn niezależnych od K. B., a konkretnie z powodu chęci dzierżawcy uzyskania emerytury rolniczej. W takich okolicznościach zastosowanie ma art. 28 ust. 9 ustawy, który chroni wydzierżawiającego przed zawieszeniem świadczenia przez okres jednego roku. Dodatkowo, sąd stwierdził, że K. B. faktycznie nie prowadził działalności rolniczej po rozwiązaniu umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji i przyznanie świadczenia częściowo, umorzenie postępowania częściowo

Strona wygrywająca

K. B.

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaubezpieczony/odwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy/pozwany

Przepisy (6)

Główne

u.u.s.r. art. 28 § ust. 3 i 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Organ rentowy błędnie zinterpretował te przepisy, uznając, że ubezpieczony prowadził działalność rolniczą i nie zaprzestał jej prowadzenia.

u.u.s.r. art. 28 § ust. 9

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sąd zastosował ten przepis, uznając, że dzierżawa ustała z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego (K. B.), co uzasadniało nie wstrzymywanie wypłaty renty przez okres jednego roku.

Pomocnicze

u.p.r. art. 1

Ustawa o podatku rolnym

Przywołana dla definicji gospodarstwa rolnego, ale sąd podkreślił, że nie przesądza ona o faktycznym prowadzeniu działalności.

u.p.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku rolnym

Przywołana dla definicji gospodarstwa rolnego.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji.

k.p.c. art. 477 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do umorzenia postępowania w części.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego (K. B.), tj. z powodu konieczności zaprzestania działalności rolniczej przez dzierżawcę w celu uzyskania emerytury. Zastosowanie przepisu art. 28 ust. 9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przewidującego roczny okres ochronny. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej przez K. B. po rozwiązaniu umowy dzierżawy. Interpretacja pojęcia 'zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej' jako stanu faktycznego, a nie tylko tytułu prawnego do gruntu.

Odrzucone argumenty

Rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło za obopólnym porozumieniem stron. Ubezpieczony K. B. nadal prowadził działalność rolniczą.

Godne uwagi sformułowania

organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 28 ust.4 i 9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników o tym, czy emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą i pracuje w gospodarstwie rolnym dzierżawa ustała z przyczyn niezależnych od K. B.

Skład orzekający

Elżbieta Wojtczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania renty rolniczej w przypadku dzierżawy, zwłaszcza gdy rozwiązanie umowy następuje z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z uzyskiwaniem emerytury rolniczej przez dzierżawcę i zastosowania art. 28 ust. 9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i rolniczych, ponieważ dotyczy praktycznej interpretacji przepisów o zawieszaniu świadczeń w złożonej sytuacji dzierżawy.

Czy rozwiązanie umowy dzierżawy z winy dzierżawcy pozbawi Cię renty? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 150/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2018r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018r. w S. odwołania K. B. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 4 stycznia 2018 r. Nr (...) w sprawie K. B. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość renty rolniczej I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemu K. B. przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 01 grudnia 2017r. do dnia 30 kwietnia 2018r.; II. umarza postępowanie w części dotyczącej prawa do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 01 maja 2018r. Sygn. akt: IV U 150/18 UZASADNIENIE Decyzją z 4 stycznia 2018 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art.28 ust.3 i 4 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wstrzymał ubezpieczonemu K. B. wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 grudnia 2017 r. Odwołanie od w/w decyzji złożył K. B. wnosząc o jej zmianę i wznowienie wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że 22.11.2017 r. uległa rozwiązaniu umowa dzierżawy między ubezpieczonym i P. P. (1) , gdyż P. P. (1) starał się o emeryturę rolniczą i musiał zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego, co spowodowało rozwiązanie umowy dzierżawy. Wskazano również, że rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego (odwołanie k. 1). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazano, że do ubezpieczonego nie ma zastosowania przepis art. 28 ust. 9 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , gdyż do rozwiązania umowy dzierżawy doszło za obopólnym porozumieniem stron (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony K. B. na podstawie decyzji z dnia 01.03.2011 r. nabył prawo od dnia 01.02.2011 r. do stałej renty rolniczej (decyzja k.59-60 akt rentowych). Dnia 11 kwietnia 2012 r. złożył do organu rentowego umowę dzierżawy z dnia 15 marca 2012 r. Umową dzierżawy K. B. wydzierżawił P. i B. małż. P. gospodarstwo rolne o powierzchni 2,90 ha składające się z działek o nr ewid. 702, 704 i części działki (...) (umowa dzierżawy k. 64). Decyzją z dnia 17 kwietnia 2012 r. organ rentowy podjął wypłatę ubezpieczonemu 100% części uzupełniającej renty rolniczej w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej (decyzja k. 70 akt rentowych). Dnia 21 grudnia 2017 r. K. B. powiadomił organ rentowy o rozwiązaniu umowy dzierżawy z dnia 15 marca 2012 r. Rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło z dniem 30 listopada 2017 r. z powodu zaprzestania działalności rolniczej przez dzierżawcę P. P. (1) (rozwiązanie umowy dzierżawy k. 71 akt rentowych). P. P. (1) chciał przejść na emeryturę rolniczą i w związku z tym do 31 grudnia 2017 r. musiał spełnić wszystkie warunki do jej nabycia. Jednym z warunków do nabycia emerytury rolniczej jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Aby ten warunek został spełniony P. P. (1) i jego żona musieli rozwiązać z K. B. umowę dzierżawy z dnia 15 marca 2012 r. Gdyby P. P. (4) nie chciał nabyć prawa do emerytury rolniczej to wówczas umowa dzierżawy nie zostałaby rozwiązana (zeznania ubezpieczonego k. 14v). Decyzją z 4 stycznia 2018 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wstrzymał ubezpieczonemu K. B. wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 grudnia 2017 r. Dnia 29 maja 2018 r. umową darowizny K. i H. małż. B. przekazali gospodarstwo rolne dzieciom (umowa darowizny z dn. 29.05.2018 r. – akta rentowe). Decyzją z dnia 5 lipca 2018 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał K. B. prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 maja 2018 r. (decyzja k. 22-23 akt rentowych za wnioskiem z dn. 29.05.2018 r.). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie obdarzonego przez Sąd wiarygodnością. Sąd w całości obdarzył wiarygodnością dowód z zeznań ubezpieczonego K. B. . Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego K. B. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art.28 ust.1 w/w ustawy wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8 , jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie z ustępem 4 powyższego przepisu uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w przypadku podjęcia działalności rolniczej na gruntach uprzednio wydzierżawionych co najmniej na 10 lat, jeżeli dzierżawa ustała wcześniej z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego wypłata nie ulega zawieszeniu przez okres jednego roku. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 28 ust.4 i 9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i doszedł do niewłaściwych wniosków, że ubezpieczony od 1 grudnia 2017 r. prowadził działalność rolniczą oraz, że nie ma do niego zastosowania przepis art. 28 ust. 9 w/w ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1 , o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. W ocenie Sądu wskazany przepis nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, jakim jest powierzchnia gruntów rolnych których jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem, kiedy należy uznać, że emeryt nie prowadzi już działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż emeryt lub jego małżonek jest właścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt ten nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą i pracuje w gospodarstwie rolnym. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (vide: uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389), a także Sąd Apelacyjny w Lublinie, który w wyroku z 1 sierpnia 2012r. w sprawie III AUa 615/12 (LEX nr 1216343) wskazał, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art.6 pkt 3 ustawy z 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art.28 ust.1 i 3 w związku z ust.4. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że mimo, iż umowa dzierżawy zawarta z P. i B. małż. P. została rozwiązana to do jej rozwiązania doszło z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego K. B. . Z treści rozwiązania umowy dzierżawy i z zeznań ubezpieczonego wynika bezspornie, że do rozwiązania umowy dzierżawy z dnia 15.03.2012 r. doszło z powodów leżących po stronie dzierżawcy, gdyż ten chciał uzyskać wcześniejsza emeryturę rolniczą i do 31.12.2017 r. musiał spełnić wszystkie warunki do jej nabycia, w tym do tej daty musiał zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej wiązało się rozwiązaniem umowy dzierżawy zawartej z ubezpieczonym. Gdyby nie powyższy powód ubezpieczony nie rozwiązywałby umowy dzierżawy z dzierżawcą, gdyż grunty rolne były przez niego utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zatem należało uznać, że dzierżawa ustała z przyczyn niezależnych od K. B. i wypłata części uzupełniającej renty rolniczej nie powinna zostać wstrzymana od 1 grudnia 2017 r., gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy ma zastosowanie przepis art. 28 ust. 9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Nadto należy również wskazać, że z zeznań ubezpieczonego wynika również, iż mimo rozwiązania umowy dzierżawy nie rozpoczął prowadzenia działalności rolniczej od 1 grudnia 2017 r., gdyż jest to gospodarstwo sadownicze i żadne czynności nie były wykonywane przez niego po 1 grudnia 2017 r. a już w maju 2018 r. przekazał gospodarstwo rolne dzieciom. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należało, że organ rentowy niezasadnie wstrzymał ubezpieczonemu wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. i dlatego na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w punkcie I sentencji wyroku. Natomiast na podstawie art. 477 13 § 1 kpc umorzył postępowanie w zakresie wypłaty części uzupełniającej tego świadczenia od dnia 1 maja 2018 r., gdyż od tej daty organ rentowy wznowił ubezpieczonemu wypłatę części uzupełniającej świadczenia na podstawie decyzji z dnia 5 lipca 2018 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI