IV U 148/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu zmienił decyzję ZUS, ustalając wyższy kapitał początkowy dla ubezpieczonej M. D. na podstawie korzystniejszego wskaźnika wynagrodzenia.
Ubezpieczona M. D. odwołała się od decyzji ZUS dotyczących ustalenia kapitału początkowego, kwestionując sposób obliczenia i nieuwzględnienie niektórych okresów. Sąd Okręgowy, opierając się na opinii biegłego, ustalił korzystniejszy dla ubezpieczonej kapitał początkowy w wysokości 88.475,97 zł i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na 60,41%. Postępowanie dotyczące wcześniejszej decyzji ZUS zostało umorzone.
Sprawa dotyczyła odwołania M. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w sprawie ustalenia kapitału początkowego. ZUS początkowo ustalił kapitał na 84.454,81 zł, nie uwzględniając okresów urlopu bezpłatnego i przyjmując najniższe wynagrodzenia w niektórych latach. Po wydaniu kolejnej decyzji z korektą, ubezpieczona wniosła o zmianę decyzji i uwzględnienie okresów pracy oraz przyjęcie kwoty minimalnego wynagrodzenia za rok 1983 do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego (wwpw). Sąd Okręgowy w Sieradzu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, ustalił, że najkorzystniejszy wwpw kapitału początkowego z okresu do 31.12.1998r. wynosi 60,41% (lata 1980-1989). Na tej podstawie sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS z 23 marca 2022 roku, ustalając kapitał początkowy dla M. D. na dzień 1 stycznia 1999 roku w wysokości 88.475,97 zł i wwpw na 60,41%. Postępowanie wywołane wcześniejszą decyzją ZUS z 14 lutego 2022 roku zostało umorzone z uwagi na jej uchylenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Należy uwzględnić wszystkie udokumentowane okresy składkowe i nieskładkowe, a także przyjąć najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego, oparty na rzeczywistych wynagrodzeniach, a nie na najniższych krajowych, jeśli są one niekorzystne dla ubezpieczonego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, który wykazał, że przyjęcie najkorzystniejszego wskaźnika wynagrodzenia z lat 1980-1989 (60,41%) prowadzi do wyższej kwoty kapitału początkowego niż przyjęty przez ZUS wskaźnik (55,10%). Sąd uznał, że wynagrodzenia z lat 1980-1983 były wyższe od najniższych wynagrodzeń, które ZUS błędnie przyjął.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
M. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 173 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r., którzy przed wejściem w życie ustawy opłacali składki, ustala się kapitał początkowy.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 173 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kapitał początkowy stanowi równowartość obliczonej kwoty według zasad z art. 174, pomnożonej przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla osób w wieku 62 lat.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy okresy składkowe, nieskładkowe (z ograniczeniami).
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach z art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed 1.01.1999r.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie, gdy uchylono decyzję, od której wniesiono odwołanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyjęcie najkorzystniejszego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego z lat 1980-1989 (60,41%) zamiast wskaźnika przyjętego przez ZUS (55,10%). Uwzględnienie rzeczywistych wynagrodzeń z lat 1980-1983, które były wyższe od najniższych wynagrodzeń krajowych.
Odrzucone argumenty
Nieuwzględnienie przez ZUS okresów urlopu bezpłatnego. Przyjęcie przez ZUS najniższych wynagrodzeń w j.g.u. za lata 1980-1983.
Godne uwagi sformułowania
ustala się kapitał początkowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego najkorzystniejszy wariant opinie biegłego, którą Sąd podzielił
Skład orzekający
Sławomir Górny
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego przez ZUS, prawidłowość obliczeń wskaźnika wysokości podstawy wymiaru, uwzględnianie okresów zatrudnienia i wynagrodzeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących kapitału początkowego przed 1.01.1999r. i sposobu jego obliczania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych i dla osób zbliżających się do wieku emerytalnego, ponieważ dotyczy kluczowego elementu obliczania przyszłej emerytury.
“ZUS źle obliczył Twój kapitał początkowy? Sąd może to naprawić!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 148/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 27 lipca 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Ewelina Kubiczak – Kleśta po rozpoznaniu na rozprawie 27 lipca 2022 roku w Sieradzu odwołania M. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 14 lutego 2022 r. Nr (...) i z 23 marca 2022 r. Nr (...) w sprawie M. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o kapitał początkowy 1. Zmienia zaskarżoną decyzję z 23 marca 2022 roku Nr (...) ten sposób, że ustala dla M. D. kapitał początkowy na 1 stycznia 1999 roku w wysokości 88.475, 97 złotych i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego 60,41%; 2. Umarza postępowanie wywołane odwołaniem od decyzji z 14 lutego 2022 r. Nr (...) . Sygn. akt IV U 148/22 UZASADNIENIE Decyzją z 14.02.2022r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. ustalił M. D. kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. w wysokości 84.454,81zł. Do obliczenia podstawy wymiaru oraz obliczenia wwpw przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1983 – 31.12.1992; wwpw wyniósł 55,10%. Do ustalenia wartości kp nie uwzględniono okresów: 1.11.1991 – 1.11.1991, 1.11.1992 – 15.11.1992 z uwagi na przebywanie na urlopie bezpłatnym. Decyzją z 23.03.2022r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. ponownie ustalił M. D. kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. w wysokości 84.467,09zł. Do ustalenia wartości kp przyjęto podstawę wymiaru w kwocie 672,71zł., ustaloną w decyzji z 14.02.2022r. o ustaleniu kapitału początkowego. Nie podzielając powyższych decyzji w/w złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i uwzględnienie okresów od 1.11.1991 – 1.11.1991, 1.11.1992 – 15.11.1992, przyjęcie kwoty minimalnego wynagrodzenia za rok 1983 do obliczenia wwpw. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o umorzenie postępowania z odwołania od decyzji z 14.02.2022r., z uwagi na jej uchylenie mocą decyzji z 23.03.2022r., a w przypadku odwołania od nowo wydanej decyzji z 23.03.2022r. o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. D. , ur. (...) W postępowaniu odwoławczym dopuszczono dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, który po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron procesu, aktami sprawy, aktami rentowymi, dokumentacją osobowo - finansową z okresu zatrudnienia skarżącej w (...) Spółdzielni Pracy (...) w W. , ustalił wartość kapitału początkowego M. D. na dzień 1.01.1999r. oraz wskaźnika podstawy wymiaru kapitału początkowego w najkorzystniejszym wariancie, w oparciu o w/w materiał dowodowy (k. 27/akta sprawy). Wnioskodawczyni do wyliczenia kapitału początkowego do 31.12.1998r. udokumentowała okresy pracy: (...) Spółdzielnia Pracy (...) w W. od 16.12.1976 - 30.11.1998, w tym od 16.12.1976 - 16.12.1979 - uczeń praktycznej nauki zawodu w zawodzie krawiec damski - umowa o naukę zawodu oraz urlop wychowawczy: 23.02.1994 – 19.02. 1995, 11.06.1995 – 11.06.1998, 12.06.1998 – 31.12.1998. Razem urlop wychowawczy wynosi 4 lata, 6 m-cy, 14 dni. Okresy pracy do wyliczenia kapitału początkowego, tj. do 31.12.1998r. wynosiły: składkowe: 17 lat, 14 dni, tj. 204 m-ce, nieskładkowe: 5 m-cy, 15 dni, tj. 5 m-cy, urlop wychowawczy: 4 lata, 6 m-cy, 14 dni, tj. 54 m-ce. Wg aktów urodzenia wnioskodawczyni urodziła: córkę E. , ur. (...) , córkę K. , ur. (...) Udokumentowane zostały wynagrodzenia za okresy pracy do 31.12.1998r.: 1976r. od 16.12. - 120,00 uczeń wg umowy o naukę z dnia 12.11.1976r., przec. wyn. - 51.372.00, do 1 m-ca 4.281,00, wskaźnik 2,80%, 1977r. - 3.658,00 uczeń, przec. wyn. - 55.152, wskaźnik 6,63%, 1978r. - 5.685,00 jw., przec. wyn. - 58.644,00, wskaźnik 9,69%, 1979r. do 16.12. - 6.780,00 jw., przec. wyn. - 63.924,00, wskaźnik 10,61%, 1980r. - 44.742,00, przec. wyn. - 72.480, wskaźnik - 61,73%. ZUS przyjął najn. w jgu 24.000 i wskaźnik 33,11%, 1981r. - 51.476,00, przec. wyn. - 92.268,00, wskaźćnik 55,79%, ZUS przyjął najn. wynagr. w jgu 28.800 i wskaźnik 31,21%, 1982r. - 79.865,00, przec. wyn. - 139.572,00, wskaźnik 57,22%, ZUS przyjął najn. wynagr. w j.g.u. 48.000 i wskaźnik 34,39%, 1983r. - 112.139,00, przec. wyn. - 173.700,00, wskaźnik 64,56%, ZUS przyjął najn. wyn. w j.g.u. 64.800 i wskaźnik 37,31%, 1984r. - 132.190,00, przec. wyn. - 202.056,00, wskaźnik 65,42%, 1985r. - 154.891,00, przec. wyn. - 240.060,00, wskaźnik 64,52%, 1986r. - 168.629,00, przec. wyn. - 289.140,00, wskaźnik 58,32%, 1987r. - 214.008,00, przec. wyn. - 350.208,00, wskaźnik 61,11%, 1988r. - 418.445,00, przec. wyn. - 637.080,00, wskaźnik 65,68%, 1989r. - 1.234 678,00, przec. wyn. - 2.481.096,00, wskaźnik 49,76%, 1990r. - 6.472.297,00, przec. wyn. - 12.355.644,00, wskaźnik 52,38%, 1991r. - 9.939.490,00, przec. wyn. - 21.240.000,00, wskaźnik 46,80%, 1992r. - 17.491.400,00, przec. wyn. - 35.220.000,00, wskaźnik 49,66%, 1993r. - 15.870.700,00, przec. wyn. - 47.940.000,00, wskaźnik 33,11%, 1994r. do 22.02. - 5.652.000,00, przec. wyn. - 63.936.000,00, do 2 m-cy 10.656.000,00, od 23.02.1994 - 31.12.1998 - urlop wychowawczy. Najkorzystniejszy wwpw kapitału początkowego z okresu do 31.12.1998r. jest z 10 kolejnych lat z lat 1980 – 1989 wynoszący 60,41 %. Za lata 1980 - 1983 uwzględniono w wyliczeniach wskaźnika wynagrodzenia wynikające z list wynagrodzeń znajdujących się w aktach kapitału, które są porównywalne do wskaźników wynagrodzeń za lata 1984 - 1988 przyjęte przez ZUS z podobnych kart. Natomiast ZUS do wyliczenia kapitału początkowego przyjął najkorzystniejszy wwpw z lat 1983 - 1992, przy uwzględnieniu za lata 1980 - 1983 najniższych wynagrodzeń w j.g.u. wynoszący 55,10% i które to wynagrodzenia z całą pewnością były wyższe od najniższego wynagrodzenia. Wyliczenie kapitału początkowego na dzień 01.01.199r. - podstawa wymiaru kapitału początkowego wynosi 737,54zł. i wynika z pomnożenia wwpw wynoszącego 60,41 % przez kwotę bazową określoną w ustawie wynoszącą 1.220,89zł. Do wyliczenia kapitału początkowego przyjęto okresy składkowe: 17 lat, 0 m-cy, 14 dni, tj. 204 m-ce, nieskładkowe : 5 m-cy, 15 dni, tj. 5 m-cy, okresy sprawowania opieki nad dziećmi: 4 lata, 6 m-cy, 14 dni, tj. 54 m-ce. Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31.12.1998r. wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wynosi 73,39 %. Wysokość 24% kwoty bazowej wyniosła 293,01zł. Średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat wynosi 209 m-cy i wynika z komunikatu Prezesa GUS z 25.03.1999r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (MP Nr 12, poz.173). Obliczenie wartości kapitału początkowego na dzień 01.01.1999r. - część socjalna 293,01zł. x 73,39% (współczynnik proporcjonalny) = 215,04zł. (204 m-ce okr. skł. x 1,3%) : 12 x 737,54zł. podstawa wymiaru) = 163,00zł. (54 m-ce okr. opieki nad dziećmi x 1,3%): 12 x 737,54zł. podst. wymiaru) = 43,15zł. (5 m-cy okr. nieskł. x 0,7%): 12 x 737,54zł. (podst. wym.) = 2,14zł., razem 423,33zł.; 423,33zł. x 209 m-cy (średnie dalsze trwanie życia) = 88.475,97zł. (opinia k. 37 – 40/akta sprawy). Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. W poczet materiału dowodowego Sąd przyjął akta osobowe w - cy z okresu zatrudnienia w (...) Spółdzielni Pracy (...) w W. oraz opinię biegłego z zakresu rachunkowości, który po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron procesu, aktami sprawy, aktami rentowymi, dokumentacją osobowo - finansową z okresu zatrudnienia skarżącej w (...) Spółdzielni Pracy (...) w W. , ustalił wartość kapitału początkowego M. D. na dzień 1.01.1999r. oraz wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego w najkorzystniejszym wariancie. Zdaniem Sądu opinia jest fachowa i miarodajna. Z opinii biegłego wynika, że wysokość kapitału początkowego w najkorzystniejszym wariancie z lat 1980 – 1989 wynosi 88.475,97zł., a wwpw 60,41%. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie od decyzji z 23.03.2022r. zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 173 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2018.1270), dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31.12.1948r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla osób w wieku 62 lat , tj. zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 25.03.1999r. (art.173 ust. 2 ustawy). Zgodnie z przepisem art. 174 ust. 1 cyt. ustawy, kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (ust. 2). Przy ustalaniu kapitału początkowego do okresów, o których mowa w art. 7 pkt 5 stosuje się art. 53 ust. 1 pkt 2 (ust. 2a). Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r. (ust. 3). W ocenie Sądu Okręgowego, zgromadzone w sprawie dowody, pozwoliły na korzystniejsze ustalenie kapitału początkowego wnioskodawczyni na 1.01.1999r. Stanowisko takie wynika z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, który po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron procesu, aktami sprawy, aktami rentowymi, dokumentacją osobowo - finansową z okresu zatrudnienia skarżącej w (...) Spółdzielni Pracy (...) w W. , ustalił wartość kapitału początkowego M. D. na dzień 1.01.1999r. oraz wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego w najkorzystniejszym wariancie. Z opinii biegłego, którą Sąd podzielił wynika, że wysokość kapitału początkowego w najkorzystniejszym wariancie z lat 1980 – 1989 wynosi 88.475,97zł., a wwpw 60,41%. Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzje z 23.03.2022r. w ten sposób, że ustalił dla M. D. kapitał początkowy na 1.01.1999r. w wysokości 88.475,97zł. i wwpw kp 60,41% (pkt 1 wyroku). Biorąc pod uwagę okoliczność, że mocą decyzji z 23.03.2022r. uchylono decyzję z 14.02.2022r., na podstawie art. 355 k.p.c. , umorzono postępowanie wywołane odwołaniem od decyzji z 14.02.2022r. (pkt 2 wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI