IV U 1471/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej waloryzacji renty, uznając, że wysokość świadczenia została ustalona zgodnie z prawem, pomimo powołania się przez skarżącego na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Skarżący J. G. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej waloryzacji renty, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący możliwość modyfikacji świadczeń przez organy rentowe. Sąd Okręgowy w Elblągu oddalił odwołanie, stwierdzając, że waloryzacja renty została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a podstawa wymiaru świadczenia nie została obniżona. Sąd podkreślił, że zmiana zasad ustalania wysokości renty nie naruszała Konstytucji i nie miała wpływu na prawa nabyte skarżącego.
Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę z odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej waloryzacji renty. Skarżący argumentował, że decyzja ZUS narusza jego prawa nabyte, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r., który uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy pozwalające organom rentowym na modyfikację należnych świadczeń. W szczególności wskazywał na odejście od zasady stosowania półtorakrotnej podstawy wymiaru świadczenia. Pozwany ZUS wniósł o oddalenie odwołania, twierdząc, że waloryzacja została przeprowadzona zgodnie z prawem, a renta została podwyższona do 80% zwaloryzowanej podstawy wymiaru. Sąd ustalił, że skarżący od 1974 r. pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, przyznaną pierwotnie w wysokości 100% podstawy wymiaru. Po zmianach przepisów w 1991 r. ustalono nową wysokość renty, uwzględniając wynagrodzenie skarżącego w wysokości 150% przeciętnego wynagrodzenia, co dało wskaźnik 150,87%. Sąd podkreślił, że podstawa wymiaru świadczenia nigdy nie została obniżona, a jedynie zmieniły się zasady ustalania wysokości świadczenia i waloryzacji. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Apelacyjnego, które stwierdziło, że zmiana regulacji nie naruszała Konstytucji i zasady ochrony praw nabytych. Sąd uznał również, że powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego (K 5/11) nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczył innych przepisów. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie, uznając, że wysokość renty została ustalona prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami, a renta została podwyższona do 80% podstawy wymiaru, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja ZUS o waloryzacji renty została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zmiana zasad ustalania podstawy wymiaru świadczenia i jego waloryzacji nie narusza praw nabytych skarżącego ani Konstytucji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podstawa wymiaru renty skarżącego została ustalona zgodnie z prawem w 1991 r. i nigdy nie została obniżona. Zmiana zasad ustalania wysokości świadczenia i waloryzacji nie naruszała Konstytucji ani praw nabytych, co potwierdzało wcześniejsze orzecznictwo. Powołany wyrok TK nie miał zastosowania w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustanowiła nowy sposób obliczania świadczeń, w tym wypadkowych, uwzględniając wynagrodzenie wnioskodawcy w wysokości 150% przeciętnego wynagrodzenia.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 18 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Stanowi, że renta z tytułu niezdolności do pracy dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy nie może być niższa niż 80% podstawy jej wymiaru.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁰ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania jako nieuzasadnionego.
u.e.i.r.z.FUS art. 114 § ust. 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczył podstaw wznowienia postępowania, nie miał zastosowania w sprawie waloryzacji świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Waloryzacja renty została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawa wymiaru renty skarżącego nie została obniżona. Zmiana zasad ustalania wysokości renty i jej waloryzacji nie naruszała Konstytucji ani praw nabytych. Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał zastosowania w sprawie.
Odrzucone argumenty
Decyzja ZUS narusza prawa nabyte skarżącego. Organ rentowy dokonał modyfikacji należnych świadczeń w sposób niezgodny z Konstytucją, odchodząc od zasady stosowania półtorakrotnej podstawy wymiaru.
Godne uwagi sformułowania
zasada ochrony praw nabytych nie ma charakteru bezwzględnego zmiana nie była ustawodawczo zakazana i nie naruszała Konstytucji decyzja o waloryzacji świadczenia nie jest wydawana w wyniku wznowienia postępowania [...] lecz w wyniku wszczęcia nowego postępowania
Skład orzekający
Tomasz Koronowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących waloryzacji rent wypadkowych, zasada ochrony praw nabytych w kontekście zmian legislacyjnych, zastosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalenia podstawy wymiaru renty w latach 90. i jej późniejszej waloryzacji. Wyrok TK miał inne zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu rent i ich waloryzacji, a także relacji między prawem a orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak sądy interpretują zasady ochrony praw nabytych w obliczu zmian prawnych.
“Czy ZUS może zmienić Twoją rentę? Sąd wyjaśnia, kiedy zmiany są zgodne z prawem.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 1471/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. z dnia 15 marca 2013r. znak: (...) o wysokość renty oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 1471/13 UZASADNIENIE Skarżący J. G. wniósł odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. z dnia 15 marca 2013r., znak (...) o waloryzacji renty. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że jego podstawą jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012r., którym Trybunał uznał na niezgodne z Konstytucją przepisy zezwalające organom rentowym na modyfikację należnych świadczeń, co w przypadku skarżącego polegało na odejściu od zasady stosowania półtorakrotnej podstawy wymiaru świadczenia. Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie twierdząc, że waloryzacji renty dokonano zgodnie z przepisami prawa, tj. przez pomnożenie kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji 104%. Rentę podwyższono do 80% zwaloryzowanej podstawy jej wymiaru, tj. do kwoty 2.599,15 zł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca od 30 listopada 1974r. ma przyznane prawo do renty, najpierw do renty inwalidzkiej I grupy z tytułu inwalidztwa powstałego wskutek wypadku przy pracy, a obecnie do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. (bezsporne, nadto decyzje w aktach rentowych) Rentę przyznano w wysokości 100% podstawy wymiaru. Na skautek odwołania wnioskodawcy od decyzji pozwanego z dnia 21 sierpnia 1983r. Rada Nadzorcza Oddziału ZUS w S. zmieniła zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do ustalenia podstawy wymiaru renty od półtorakrotnej wysokości wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy. (bezsporne, ponadto decyzje k.37, 80, orzeczenie Rady Nadzorczej k.89 akt rentowych) Wynagrodzenie wnioskodawcy w okresie, z którego ustalono podstawę wymiaru, tj. od maja 1973r. do lipca 1973r. i od września 1973r. do maja 1974r., wynosiło 35.441 zł. Przeciętne wynagrodzenie z 12 miesięcy wynosiło 2.953,41 zł. 150% tego wynagrodzenia wynosiło 4.431 zł. (bezsporne, ponadto zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 28 listopada 1974r. k.5 akt rentowych) Decyzją z dnia 15 grudnia 1991r. pozwany, na podstawie ustawy z dnia 17 października 1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw , ustalił wnioskodawcy nową wysokość renty. Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto wynagrodzenie wnioskodawcy w wysokości 4.431 zł, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (wwpw) wyniósł 150,87%. Po ubruttowieniu od stycznia 1991r. wwpw wyniósł 155,96%. (bezsporne, ponadto decyzje k.148, 162 akt rentowych) Decyzją z dnia 18 sierpnia 2006r. pozwany na mocy art. 194a odmówił wnioskodawcy prawa do ponownego przeliczenia świadczenia i wypłaty wyrównania. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2006r. w sprawie IV U 1518/06 tutejszy Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy od opisanej decyzji, zaś Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008r. w sprawie III AUa 312/07 oddalił apelację wnioskodawcy od wymienionego wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu. (bezsporne, ponadto decyzja k.214 akt ZUS, powołane wyroki w aktach IV U 1516/06) Decyzją pozwanego z dnia 10 marca 2009r. znak (...) dokonano waloryzacji renty wnioskodawcy. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie z powołaniem się na prawa nabyte. Odwołanie to zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 6 października 2009r., wydanym w sprawie IV U 531/09. (bezsporne, ponadto decyzja k.282 akt ZUS, powołany wyrok w aktach IV U 531/09) Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ – jak wynika z decyzji pozwanego z dnia 15 grudnia 1991r., która to decyzja została wydana w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 17 października 1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104 poz. 450 ze zmianami), a której to przepisy ustanowiły nowy sposób obliczania świadczeń, w tym wypadkowych – do ustalenia podstawy wymiaru emerytury uwzględniono wynagrodzenie wnioskodawcy w wysokości 4.431 zł a więc w wysokości 150% przeciętnego wynagrodzenia wnioskodawcy - 2.953,41zł wyliczonego z 12 miesięcy. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 150,87%. Podstawę wymiaru zaś ustalono, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, mnożąc „kwotę bazową" przez ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiary (1.700.000 x 150,87%) i wynosiła ona 2.564.790zł. Jak wynika z decyzji z dnia 15 grudnia 1991r., wysokość renty ustalona na nowo była niższa od podstawy wymiaru świadczenia dlatego też została podwyższona do 80% podstawy jej wymiaru. W piśmie procesowym z dnia 24 czerwca 2009r. w sprawie IV U 531/09 (k.19-20) oraz w odpowiedzi na odwołanie w tamtej sprawie (k.9-10) pozwany szczegółowo wskazał, jak kształtowała się wysokość podstawy wymiaru i zarazem świadczenia wnioskodawcy. Z wyliczeń tych wynika, że podstawa wymiaru świadczenia wnioskodawcy nigdy nie została obniżona, natomiast zmieniły się zasady ustalania wysokości świadczenia i zasady waloryzacji renty. W tym miejscu zauważyć należy, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie III AUa 312/07 wypowiedział się już w kwestii zmiany istniejącej regulacji w zakresie ustalenia wysokości renty z tytułu wypadku przy pracy w związku z zarzutem wnioskodawcy naruszenia Konstytucji , wyjaśniając, że zasada ochrony praw nabytych nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd orzekający podziela ten pogląd, z którego wynika, że zmiana nie była ustawodawczo zakazana i nie naruszała Konstytucji , co czyniło zbędnym wnioskowane przez skarżącego, a leżące w sferze uprawnień sądu orzekającego, przedstawianie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co zgodności aktu normatywnego z Konstytucją . Należy też zaznaczyć, że nie miał wpływu na wynik niniejszej sprawy powołany w odwołaniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012r., przy czym należy dodać, że skarżący z pewnością miał na uwadze wyrok w sprawie K 5/11 (jedyny wyrok Trybunału Konstytucyjnego z tego dnia), gdyż dotyczył on niezgodności z Konstytucją niemającego zastosowania w niniejszej sprawie art. 114 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r., Nr. 153 poz. 1227 ze zmianami). Przepis art. 114 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. dotyczył podstaw wznowienia postępowania, tymczasem decyzja o waloryzacji świadczenia nie jest wydawana w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, lecz w wyniku wszczęcia nowego postępowania, w którym organ rentowy ustalił nową wysokość świadczenia w oparciu o przepisy dotyczące tej kwestii szczegółowej. Skoro wobec powyższego wysokość renty wnioskodawcy została ustalona w prawidłowej wysokości, zgodnie z obowiązującymi przepisami i wysokość ta jest niższa niż podstawa wymiaru świadczenia wnioskodawcy, to prawidłowo pozwany zgodnie z obowiązującymi przepisami podwyższył wnioskodawcy wysokość renty do 80% zwaloryzowanej podstawy wymiaru, dokonując tego zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r. Nr 167 poz. 1322 ze zmianami), który stanowi, że renta z tytułu niezdolności do pracy dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy nie może być niższa niż 80% podstawy jej wymiaru. Stąd też odwołanie wnioskodawcy jako nieuzasadnione na mocy art. 477 14 §1 kpc podlegało oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI