Orzeczenie · 2021-07-26

IV U 1422/20

Sąd
Sąd Okręgowy w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2021-07-26
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚredniaokręgowy
renta rodzinnazasiłek pielęgnacyjnydodatek pielęgnacyjnyświadczenia rodzinneZUSzwrot nienależnie pobranych świadczeńpotrąceniapostępowanie administracyjneprawo ubezpieczeń społecznych

Sprawa dotyczyła odwołania G. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie, która zmniejszyła wysokość jego świadczenia (renty rodzinnej i świadczenia uzupełniającego) o kwotę 1 200,00 zł, odpowiadającą zasiłkowi pielęgnacyjnemu wypłaconemu za okres od 1 września 2005 r. do 31 maja 2020 r. G. B. kwestionował to zmniejszenie, argumentując naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, działając jako sąd odwoławczy w pierwszej instancji, uznał odwołanie za zasadne. Sąd stwierdził, że organ rentowy rażąco naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 154 KPA, poprzez nierozpoznanie istoty sprawy. Organ nie ustalił prawidłowo wysokości nienależnie pobranego świadczenia ani nie uzyskał tytułu wykonawczego do jego zwrotu. Ponadto, nie przeprowadzono odrębnych postępowań w przedmiocie ustalenia nienależnych świadczeń i nakazania ich zwrotu. Sąd zwrócił uwagę na równoległe postępowania administracyjne, w których wnioskodawca nie uzyskał umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. W związku z tym, na podstawie art. 477^14 § 2^1 KPC, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Zasądzono również od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 180,00 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne błędy organów rentowych w ustalaniu i dochodzeniu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, znaczenie art. 477^14 KPC.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego oraz sposobu postępowania ZUS w takich przypadkach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja organu rentowego zmniejszająca świadczenie o kwotę zasiłku pielęgnacyjnego wypłaconego za okres, za który przysługuje dodatek pielęgnacyjny, została wydana z poszanowaniem przepisów o postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy rażąco naruszył przepisy o postępowaniu, nie ustalając prawidłowo wysokości nienależnie pobranego świadczenia i nie przeprowadzając odrębnych postępowań w przedmiocie jego ustalenia i zwrotu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie ustalił wysokości zadłużenia ani okresu, za który ono wynika, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę decyzji. Konieczne było przeprowadzenie odrębnych postępowań w celu ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jest zasadny w kontekście braku decyzji ustalającej wysokość zadłużenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd wskazał na zasadność argumentacji wnioskodawcy dotyczącej konieczności przeprowadzenia odrębnych postępowań w celu ustalenia nienależnych świadczeń i ich zwrotu, co ma znaczenie dla oceny zarzutu przedawnienia.

Uzasadnienie

Wnioskodawca podniósł, że nie otrzymał decyzji ustalającej wysokość zadłużenia ani nakazującej jego zwrot, co jest kluczowe dla biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
G. B.

Strony

NazwaTypRola
G. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.ś.r. art. 30 § 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Reguluje przedawnienie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (3 lata od ostateczności decyzji) oraz wskazuje na brak możliwości wydania decyzji po upływie 10 lat od terminu pobrania.

KPC art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Określa kompetencje sądu ubezpieczeń społecznych, w tym możliwość uchylenia decyzji organu rentowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku rażącego naruszenia przepisów o postępowaniu.

KPC art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

§ 2^1 - Sąd uchyla decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, jeżeli decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym.

Pomocnicze

ustawa FUS art. 139 § 1 pkt 6e

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis reguluje możliwość potrąceń ze świadczeń emerytalno-rentowych, w tym kwot nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych.

ustawa FUS art. 140 § 4 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa maksymalną wysokość potrąceń z emerytur i rent, która nie może przekraczać 50% miesięcznego świadczenia.

u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1-3 i 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definiuje, jakie świadczenia uważa się za nienależnie pobrane, co jest podstawą do ich zwrotu wraz z odsetkami.

KPA art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

KPA art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący możliwości zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej, który został naruszony przez organ rentowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rentowy nie ustalił prawidłowo wysokości nienależnie pobranego świadczenia. • Organ rentowy nie przeprowadził odrębnych postępowań w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. • Decyzja organu rentowego narusza przepisy o postępowaniu administracyjnym. • Zarzut przedawnienia jest zasadny w kontekście braku decyzji ustalającej wysokość zadłużenia.

Godne uwagi sformułowania

organ rażąco naruszył tryb postępowania opisany w art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego • nierozpoznanie istoty sprawy ubezpieczonego • wymagane było przeprowadzenie dwóch odrębnych postępowań: wcześniejszego w przedmiocie ustalenia nienależnych świadczeń i późniejszego w przedmiocie nakazania ich zwrotu wraz z odsetkami

Skład orzekający

Beata Bury

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne błędy organów rentowych w ustalaniu i dochodzeniu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, znaczenie art. 477^14 KPC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego oraz sposobu postępowania ZUS w takich przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji i jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej i faktycznej roszczeń.

ZUS źle policzył rentę? Sąd uchyla decyzję i każe zacząć od nowa!

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst