VIII U 2367/13

Sygn. akt VIII U 2367/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Dorota Stańczyk Protokolant p. o. protokolanta Dorota Hordziejewska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 roku w Lublinie sprawy M. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w C. o prawo do renty na dalszy okres na skutek odwołania M. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w C. z dnia 14 listopada 2011 roku znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala M. T. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 listopada 2011 roku do dnia 30 czerwca 2017 roku. Sygn. akt VIIIU 2367/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Lublinie po rozpoznaniu sprawy M. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o prawo do renty na dalszy okres, na skutek odwołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego z dnia 14 listopada 2011 r. oddalił odwołanie. Z wyrokiem tym nie zgodził się wnioskodawca. Wniósł apelację, zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego zmiany i ustalenia prawa do renty. W uzasadnieniu wskazał, że stan jego zdrowia nie uległ poprawie. Podniósł również, że pracy, którą wykonuje w zakładzie pracy chronionej nie można porównać z pracą w charakterze mechanika urządzeń kolejowych. Wyrokiem z dnia 25 września 2015r. Sąd Apelacyjny w Lublinie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Podniósł, że apelacja wnioskodawcy jest uzasadniona. Sąd Apelacyjny wskazał, że konieczność uchylenia wyroku z powyższej przyczyny wiąże się z konstytucyjną gwarancją co najmniej dwuinstancyjnego postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. 2009, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: 1) jest niezdolny do pracy, 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 i 7 ustawy albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Stosownie do art. 12 ust.3 ustawy częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji Sąd Apelacyjny wskazał, że rzeczą Sądu Okręgowego było zbadanie, czy wnioskodawca utracił zdolność do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Sad Okręgowy winien był zatem ustalić, jakie wnioskodawca posiada kwalifikacje i w tym zakresie ocenić jego zdolność do pracy. Zadaniu temu Sąd Okręgowy nie sprostał. Sąd Okręgowy ustalił, że M. T. od 2007 r. do chwili obecnej pracuje jako wykrawacz tektury w zakładzie pracy (...) . Dało do asumpt biegłych zakresu medycyny pracy K. Z. i biegłemu ortopedzie traumatologowi Z. T. do wyrażenia opinii, że wnioskodawca pracując w w/w Zakładzie jest zdolny do wykonywania pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Sąd I instancji pogląd ten zaaprobował. Sąd Okręgowy pominął, że zgodnie z art.13 ust.4 w/w ustawy zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia nawet całkowitej niezdolności do pracy. Prace wykonywane w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych są pracami na stanowiskach odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu. Zwrócić należy również uwagę, w ocenie Sądu Apelacyjnego, że wnioskodawca pracę jako wykrawacz wykonuje od 1997 r. t.j. w okresie, w którym był uznawany za częściowo niezdolnego do pracy. Z samego zatem faktu wykonywania pracy warunkach pracy chronionej nie można wywodzić faktu o istnieniu zdolności do wykonywania pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Sąd i instancji zaniechał ustalenia, w czym się wyraża poprawa stanu zdrowia wnioskodawcy po dniu 1 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy powinien zatem ponownie rozpoznając sprawę ustalić, czy praca wnioskodawcy w (...) P. w C. jest pracą świadczona w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ocenić zdolność wykonywania przez wnioskodawcę pracy mając na względzie przepis art.13ust.4 ustawy. Biegła z zakresu medycyny pracy K. Z. uznała nadto, że stopień ciężkości obecnej pracy jest porównywalny do zatrudnienia mechanika urządzeń kolejowych. Biegła uznała zatem, że wnioskodawca jest również zdolny do wykonywania w/w pracy. Takie ustalenie, w ocenie Sądu Apelacyjnego, na obecnym etapie postępowania należy uznać za dowolne. Przede wszystkim podnieść należy, że wnioskodawca nigdy pracy mechanika urządzeń kolejowych nie wykonywał. Od 1 września 1983 r. do 2 sierpnia 1994 r. był zatrudniony jako strażnik (...) i przodownik (...) . Sąd Okręgowy zaniechał ustalenia, czy wnioskodawca w dalszym ciągu ma kwalifikacje do wykonywania pracy mechanika urządzeń kolejowych mając na względzie upływ ponad 20 lat od uzyskania powyższych kwalifikacji. Istotne jest również ustalenie, jakie obecnie czynności wykonuje osoba zatrudniona na w/w stanowisku. Dopiero poczynienie powyższych ustaleń może pozwolić na ocenę, czy wnioskodawca może świadczyć powyższą pracę. Sąd Apelacyjny zlecił przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy przeprowadzenie postępowania dowodowego na wskazane wyżej okoliczności, a następnie wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Po ponownym rozpoznaniu Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych. Wnioskodawca M. T. , urodzony w dniu (...) , z zawodu jest mechanikiem urządzeń kolejowych. W okresie od 1 września 1983 roku do 2 sierpnia 1994 roku był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w L. , ostatnio jako strażnik (...) i przodownik (...) Zajmował się patrolowaniem pociągów pod kątem przepisów.Do jego obowiązków należała ochrona życia i mienia ludzi na terenie dworca i w pociągach. Od 1997 roku wnioskodawca, nadal pozostaje w zatrudnieniu w zakładzie pracy (...) Spółce z o.o. w C. , obecna nazwa- (...) S.A. w W. z siedzibą w C. jako wykrawacz tektury. Pracuje w Wytwórni (...) , przy obsłudze maszyn B. -Skrawających. Ustawia maszynę, która wykrawa pudełka z tektury. Od 2010r. zakład ten nie jest już zakładem pracy chronionej . Przy tej obsłudze maszyn wymagane jest ukończenie wykształcenia na poziomie szkoły zawodowej, szkolenia w zakresie obsługi maszyn oraz szkolenia okresowego bhp. Posiada też teoretyczne kwalifikacje do pracy mechanika urządzeń kolejowych, gdyż ukończył zasadniczą szkołę kolejową. Nigdy jednak nie pracował w tym zawodzie (okoliczności bezsporne - akta osobowe,k.149 a.s., pismo (...) S.A , k.148 a.s., umowa o pracę-akta rentowe,10,). Od dnia 3 sierpnia 1994 roku wnioskodawca pobierał rentę inwalidzką, a następnie od 1 lipca 1996 roku rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ostatnio przyznaną do dnia 31 października 2011 roku. W dniu 5 września 2011 roku M. T. wystąpił z wnioskiem o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres. Lekarz Orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w orzeczeniu z dnia 26 września 2011 roku rozpoznał u wnioskodawcy (...) i stwierdził, że M. T. nie jest niezdolny do pracy. Po rozpoznaniu sprzeciwu wnioskodawcy od wymienionego orzeczenia, Komisja Lekarska rozpoznała u odwołującego (...) I (...) i w dniu 3 listopada 2011r. stwierdziła, że wnioskodawca jest zdolny do pracy. W oparciu o powyższe orzeczenie organ rentowy wydał w dniu 14 listopada 2011r. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 marca 2014r. dopuścił dowód z opinii biegłego ortopedy i medycyny pracy, którym zlecił sporządzenie opinii na okoliczność czy wnioskodawca jest nadal, od 01.11.2013r. niezdolny do pracy , z uwzględnieniem posiadanych kwalifikacji teoretycznych oraz praktycznych, stopnia tej niezdolności i przewidywanego okresu trwania (k.154 a.s.). W opinii sporządzonej w dniu 29.05.2014 r. biegli - ortopeda Z. T. (2) oraz biegły z zakresu medycyny pracy K. Z. (2) rozpoznali u wnioskodawcy przebycie (...) Podnieśli, że był poddany wówczas zabiegowi operacyjnemu. W 1994 r. przebył kolejny zabieg operacyjny z powodu (...) Ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Biegli stwierdzili niewielkie ograniczenie wyprostu (...) Biegli uznali, że jest on zdolny do pracy zgodnie z poziomem kwalifikacji. Powyższe nieprawidłowości nie zaburzają w istotny sposób zdolności lokomocyjnej. Stan czynnościowy (...) pozwala na wykonywanie obowiązków pracowniczych. Badany jest sprawny ruchowo od października 2012r., nie stwierdzono pogorszenia wydolności układu ruchu (opinia, k. 159-160). Zastrzeżenia do tej opinii wniósł wnioskodawca, podnosząc, że w 1994 r. (...) pogorszył się, doprowadziło to do kolejnej operacji. Dlatego pobierał rentę inwalidzką , nie mogąc wykonywać pracy w straży Ochrony (...) W 1997r. zatrudnił się jako osoba niepełnosprawna, wykonywał pracę niżej kwalifikowaną i gorzej płatną. Wniósł o wydanie opinii przez innego niż Z. T. (2) biegłego, gdyż ten wydawał już opinię w sprawie. Od 04.10.2014r. wnioskodawca przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie jest w stanie chodzić. Musi przejść koleją operację (...) , do pisma dołączył kserokopię skierowania do szpitala ( pismo, k. 169 i v.) Biegły ortopeda Z. T. (2) , w uzupełniającej opinii z dnia 30.10.2014r.(k.174), po zapoznaniu się z zastrzeżeniami wyżej opisanymi podał, że dwukrotnie opiniował w sprawie i dwukrotnie nie stwierdził niezdolności do pracy u wnioskodawcy. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w opinii. Z uwagi na fakt, że wszyscy biegli ortopedzi z listy biegłych Sądu Okręgowego w Lublinie wydawali już opinie w sprawie, Sąd poczynił ustalenia w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii przez innych biegłych tej specjalności. Ostatecznie Sąd zlecił wydanie opinii biegłym z listy Sądu Okręgowego w Radomiu (k.183,203). W opinii z dnia 12.05.2015r. biegły z zakresu (...) uznał badanego za zdolnego do pracy. Stwierdził u niego średniego stopnia (...) Przebyte, prawidłowo (...) bez ograniczenia funkcji stawu ramiennego. Biegły uznał, że w wyniku leczenia operacyjnego, rehabilitacji, samoadaptacji nastąpiła poprawa sprawności narządów ruchu , która uzasadnia uznanie wnioskodawcy za zdolnego do pracy. Zgodnie z jego kwalifikacjami. Biegły nie stwierdził istotnej niestabilności (...) Biegły zgodził się z opinią biegłych wydawanych poprzednio, w których stwierdzili brak niezdolności do pracy wnioskodawcy .(opinia, k. 220-221).W opinii z dnia 29.07.2015r. biegła z zakresu medycyny pracy A. S. również uznała badanego za zdolnego do pracy. Podała, że fakt przebycia w przeszłości urazów i następstwa tych urazów nie powodują naruszenia sprawności organizmu w takim stopniu aby wnioskodawca nie mógł pracować w pełnym wymiarze czasu na obecnie zajmowanym stanowisku (opinia, k. 227-228). Z uwagi na niewykonanie treści postanowienia ( opinię sporządzał jedynie jeden biegły ortopeda, a nie dwóch) oraz brak możliwości prawidłowego sporządzenia opinii (drugi biegły ortopeda z listy biegłych Sądu Okręgowego w Radomiu zgłosił przerwę w czynnościach biegłego - k. 242 a.s.), Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii biegłych ortopedów i biegłego z zakresu medycyny pracy z listy biegłych Sądu Okręgowego w Przemyślu ( notatka, k. 2 44 a.s., postanowienie, 247 a.s.). W dniu 25.03.2016r. biegły specjalista z zakresu chirurgii urazowej M. B. wydał opinię , w której po przebadaniu wnioskodawcy, stwierdził ograniczone (...) do 80 stopni, co jest wartością niewystarczającą dla czynnościowej (...) W stawie (...) stwierdził 10-stopniowe ograniczenie (...) Z tych względów w ocenie biegłego jest on nadal , tj. od 1.11.2011r. częściowo niezdolny do pracy, utracił w znacznym stopniu zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji, a ze względu na poziom wykształcenia i wiek nie rokuje odzyskania zdolności do pracy. (opinia, k.262,263 a.s.). W dniu 26.03.2016r. biegły specjalista ortopeda traumatolog J. K. sporządził opinię, w której również uznał, że od dnia wypadku , tj. od 1989r., stale pogarsza się wydolność (...) .Zgłasza (...) nasilają się podczas całodziennej aktywności. Staw biodrowy nie sprawia dolegliwości. Biegły podniósł, ze podczas badania wnioskodawca okazał dokumentację (...) z dnia 25.03.2012r., 4.10.2014r. i 6.12.2014r. – zdjęcia wykazują zaawansowany proces (...) Dlatego też biegły, po zbadaniu wnioskodawcy i przeanalizowaniu dokumentacji medycznej uznał, że obecna (...) jest znaczna, była też znaczna w latach 2013 i 2014.Dlatego też biegły nie zgodził się z opiniami lekarzy, poprzednio wydanymi, którzy ocenili te zmiany jako wczesne.Już bowiem w 2013r. stopień zaawansowania zmian dawał podstawy do zakwalifikowania badanego do zabiegu protezoplastyki. Drugą kwestią, jak pisze biegły, jest zakres (...) Użytecznie funkcjonalny zakres zawiera się w przedziale 0-120 stopni, u wnioskodawcy biegły stwierdził zakres 0-1000 stopni. Biegły podkreślił, że mimo obniżonej (...) poprzednio opiniujący biegli uznali je jako nie wpływające negatywnie na (...) , z czym nie można się zgodzić. Brak bowiem odpowiedniego zakresu ruchów stawów wraz z (...) ogranicza, a wręcz uniemożliwia wykonywanie wielu czynności tj. pokonywanie nierówności terenu, prace na podestach, drabinie, w wykopach czy na innej wysokości, praca związana z całodziennym czy też wielogodzinnym chodzeniem, zajęcia wymagające przykucnięcia uklęknięcia. Dlatego też biegły , biorąc pod uwagę rynek pracy stwierdził, ze stan zdrowia wnioskodawcy od 1.11.2011r. nie uległ poprawie, nie odzyskał on zdolności do pracy uznając go nadal częściowo niezdolnym do pracy ( opinie, k.268,269). W dniu 20.04.2016r. biegli sądowi: z zakresu chorób wewnętrznych i medycyny pracy J. T. , biegły specjalista z zakresu chirurgii urazowej M. B. oraz specjalista ortopeda traumatolog J. K. wydali zaś łączną opinię, uznali u wnioskodawcy występujące obecnie dolegliwości dotyczące (...) Występują też , w ocenie biegłych, stałe (...) (...) (...) W badaniu fizykalnym stwierdzili (...) Biegli rozpoznali u wnioskodawcy: (...) szczegółowo opisanymi również w poprzednio wydawanych opiniach biegłych ortopedów, należy stwierdzić, że wnioskodawca niezdolny jest do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami, Obecny stopień (...) powoduje przeciwskazanie praktycznie do każdej pracy fizycznej. Biegli uznali, że po przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego i postępowaniu usprawniającym należy podjąć próbę przekwalifikowania wnioskodawcy do pracy w innym zawodzie. W ocenie biegłych, wnioskodawca nie uzyskał poprawy stanu zdrowia po 01.11.2011r., jest częściowo niezdolny do pracy do dnia 30.06.2017r. (opinia, k. 278-280 a.s.). Zarządzeniem z dnia 08.06.2016r., wykonanym w dniu 09.06.2016r., doręczono odpisy opinii pełnomocnikowi organu rentowego oraz wnioskodawcy. Na rozprawie w dniu 29.06.2016r. nie stawił się pełnomocnik organu rentowego, nie zgłosił również wniosków dowodowych ani uwag do doręczonych opinii. Zastrzeżenia do wywołanej opinii złożył organ rentowy, ale już po rozprawie i ogłoszeniu wyroku, tj. w dniu 01.07.2016r. Dołączył do pisma stanowisko lekarza ZUS z dnia 24.06.2016r. , w którym lekarz ten wnioskuje o uzupełnienie przez badanego dokumentacji z przebiegu leczenia ortopedycznego zarówno z okresów poprzednich jak też aktualnej i wówczas uzupełnienie opinii biegłych w oparciu o tę dokumentację .(k.295,296 a.s.). W toku postępowania wnioskodawca złożył orzeczenie z dnia 23.10.2015r. o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, od dnia 16.09.2015r. do dnia 23.10.2017r. (k.246 a.s.). Sąd Okręgowy uznał, że sporządzone w toku postępowania opinie przez biegłych z listy Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 20.04.2016r. oraz z dnia 25.03.2016r. i 26.03.2016r. (k.261-267) przedstawiały wystarczające wiadomości specjalne niezbędne do merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutów zawartych w odwołaniu . Sąd nie podzielił wniosków z poprzednich opinii biegłych ortopedów i z zakresu medycyny pracy, w szczególności zawartych w opinii sporządzonej w dniu 29.05.2014 r. przez ortopedę Z. T. (2) oraz biegłego z zakresu medycyny pracy K. Z. (2) , w opinii z dnia 12.05.2015r. biegłego z zakresu (...) oraz z dnia 29.07.2015r. biegłej z zakresu medycyny pracy A. S. . Opinie te nie są miarodajne w świetle szczegółowej treści oraz wniosków wynikających z opinii sporządzonych przez specjalistów z zakresu ortopedii i medycyny pracy zawartych w opinii biegłych z dnia 20.04.2016r. oraz cząstkowych z dnia 25.03.2016r. i 26.03.2016r. Należy podkreślić, że biegli Z. (...) S. - Z. wydali już poprzednio opinię, która była analogiczna . Opinie powyższe nie uwzględniały, w uznaniu Sądu, odpowiedniego powiązania aspektu niezdolności do pracy z elementami ekonomicznymi, to jest posiadanymi przez M. T. kwalifikacjami, jego wiekiem, możliwością wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy i celowością przekwalifikowania. Taka ocenia pojawiła się dopiero w opinii biegłych z P. . Ponadto ocena jego stanu zdrowia była całkowicie odmienna, niż w podzielonej przez Sąd opinii biegłych z dnia 25.03.2016r., 26.03.2016 r. i 20.04.2016r.Ocena stanu zdrowia wnioskodawcy nie była też tak precyzyjna i logiczna jak zawarta w podzielonych przez Sąd opiniach. Należy podnieść, że w opiniach tych biegli J. T. , M. B. i J. K. szczegółowo odnieśli się do stanu zdrowia, całości dokumentacji medycznej, kwalifikacji zawodowych wnioskodawcy, w tym również do złożonego orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 23.10.2015r. o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, do poprzednio składanych opinii. Wbrew treści poprzednich opinii , biegli z listy biegłych Sądu Okręgowego w Przemyślu stwierdzili u wnioskodawcy zaawansowaną i stale postępującą (...) Zdaniem Sądu Okręgowego opiniujący w tym zakresie zespół trzech biegłych z zakresu ortopedii, chirurgii urazowej i medycyny pracy jednoznacznie wskazywał i należycie uzasadnił dalszy brak zdolności do pracy M. T. . Biegli szczegółowo zbadali wnioskodawcę, dokładnie ocenili dokumentację medyczną i uwzględnili przy tym aktualną sprawność, w szczególności (...) Biegli podnosili, że jest on , z uwagi na stan zdrowia, nadal częściowo niezdolny do pracy, utracił w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji, a ze względu na wiek, poziom wykształcenia, nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Biegli ci podnieśli wręcz pogorszenie się stanu zdrowia wnioskodawcy. W tym zakresie ich opinia jest zbieżna z treścią orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 23.10.2015r. o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z tych względów Sąd uznał za miarodajne opinie cząstkowe biegłych z dnia 25.03.2016r. , 26.03.2016r. oraz opinię łączną z dnia 20.04.2016r.zespołu trzech biegłych. Sąd Okręgowy wskazane wyżej opinie uznał za bardzo dokładne, logiczne, wyczerpujące, stanowcze, uzasadnione oraz poparte wiedzą specjalistyczną, którą nie dysponował Sąd. Treść opinii pośrednio potwierdza też fakt skierowania wnioskodawcy na zabieg protezoplastyki w 2016r. Jest to , w ocenie Sądu dodatkowa okoliczność przemawiająca za brakiem poprawy, a wręcz pogorszeniem się stanu zdrowia wnioskodawcy, w zakresie kończyny dolnej lewej. Należy też podkreślić, że organ rentowy nie zgłosił żadnych uwag do treści tych opinii mimo doręczenia ich przed rozprawą i mimo znajomości daty terminu rozprawy (k.290,291a.s). Stanowisko lekarza ZUS odnośnie treści doręczonych opinii znał już w dniu 24.06.2016r. (k.295, pieczątka z datą wpływu), a mimo to również w dniu rozprawy nie zgłosił ani zastrzeżeń do opinii, ani wniosków dowodowych. Zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. 2009, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: 4) jest niezdolny do pracy, 5) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, 6) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 i 7 ustawy albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Jak stanowi art. 59 ust. 1 ustawy, osobie, która spełniła warunki określone w art. 57, przysługuje: 1) renta stała – jeżeli niezdolność do pracy jest trwała; 2) renta okresowa – jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego związanym z istnieniem w organizmie osoby ubezpieczonej stanu chorobowego czyniącego badanego obiektywnie niezdolnym do pracy. Przy ocenie częściowej niezdolności chodzi o ustalenie możliwości dalszego wykonywania dotychczasowej pracy (przy uwzględnieniu jej rodzaju i charakteru), a następnie ewentualnie możliwości wykonywania innej pracy przy uwzględnieniu posiadanych kwalifikacji zawodowych. W postępowaniu sądowym ocena całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy z zasady wymaga więc wiadomości specjalnych. W takiej sytuacji, sąd nie może orzekać wbrew opinii biegłych sądowych, choć ostatecznie zawsze decyduje sąd, gdyż niezdolność do pracy jako przesłanka renty ma tu znaczenie prawne (art. 12 i 13 ustawy o emeryturach i rentach) (por. Sąd Najwyższy w wyroku z 3 września 2009 roku, III UK 30/09, LEX nr 537018). Z tych względów i na mocy wyżej wskazanych przepisów, w związku z art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.