IV U 1406/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że pracownica podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym do 31.08.2005 r., a nie do 07.05.2001 r., mimo zaprzestania działalności przez pracodawcę.
Odwołująca A. P. kwestionowała decyzję ZUS, która ustaliła jej podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tylko do 7 maja 2001 r. Pracodawca K. J. twierdził, że zaprzestał działalności i rozwiązał umowy z pracownikami w tym terminie, choć później wystawiał dokumenty potwierdzające zatrudnienie A. P. do 31 sierpnia 2005 r. Sąd Okręgowy, opierając się na umowie o pracę, świadectwie pracy i zeznaniach, uznał, że stosunek pracy trwał do 31 sierpnia 2005 r., a zaprzestanie działalności przez pracodawcę nie skutkuje automatycznym ustaniem ubezpieczenia pracownika.
Sprawa dotyczyła odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która stwierdziła, że podlegała ona obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu u płatnika składek K. J. tylko do dnia 7 maja 2001 r. A. P. domagała się zmiany tej decyzji, argumentując, że jej stosunek pracy trwał do 31 sierpnia 2005 r., co potwierdza świadectwo pracy, mimo że pracodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy ustalił, że A. P. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 14 sierpnia 2000 r. do 31 sierpnia 2005 r., co potwierdzały dokumenty, w tym świadectwo pracy. Sąd uznał, że nawet jeśli pracodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nie skutkuje to automatycznym ustaniem stosunku pracy i obowiązku ubezpieczenia pracownika, zwłaszcza gdy pracodawca nadal wystawiał dokumenty dotyczące zatrudnienia po dacie rzekomego zaprzestania działalności. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wykreślenie pracodawcy z ewidencji działalności gospodarczej nie jest samoistną przyczyną zakończenia stosunku pracy. W związku z tym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając, że A. P. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom do 31 sierpnia 2005 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, stosunek pracy pracownika nie ustaje automatycznie z dniem zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez pracodawcę, jeśli umowa o pracę nie została rozwiązana, a pracodawca nadal wystawiał dokumenty potwierdzające zatrudnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaprzestanie prowadzenia działalności przez pracodawcę nie jest samoistną przyczyną ustania stosunku pracy. Kluczowe jest rozwiązanie umowy o pracę, a w tym przypadku świadectwo pracy potwierdzało trwanie zatrudnienia do 31.08.2005 r., mimo wcześniejszego zaprzestania działalności przez pracodawcę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
A. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| K. J. | osoba_fizyczna | płatnik składek / zainteresowany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
u.s.u.s. art. 8 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 11 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 244 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględniając odwołanie zmienia zaskarżoną decyzję.
k.p. art. 41 § 1
Kodeks pracy
W przypadku likwidacji pracodawcy lub zwolnień grupowych, uchyla się tylko ochronę stosunków pracy przed rozwiązaniem lub wypowiedzeniem, ale sam stosunek pracy wymaga rozwiązania z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie do 31.08.2005 r. Wystawianie przez pracodawcę dokumentów potwierdzających zatrudnienie po dacie rzekomego zaprzestania działalności. Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że wykreślenie pracodawcy z ewidencji nie kończy stosunku pracy. Brak formalnego rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem.
Odrzucone argumenty
Argument ZUS i częściowo pracodawcy, że stosunek pracy i ubezpieczenie ustały z dniem 07.05.2001 r. z powodu zaprzestania działalności przez pracodawcę. Kwestionowanie przez pracodawcę autentyczności podpisów na dokumentach.
Godne uwagi sformułowania
stosunek pracy nie wygasa z chwilą wykreślenia pracodawcy z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej brak jest podstawy prawnej, która wskazywałaby wykreślenie podmiotu zatrudniającego z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej jako samoistną przyczynę zakończenia stosunku pracy Umowa o pracę nie rozwiązuje się automatycznie z powodu likwidacji pracodawcy.
Skład orzekający
Kazimierz Kostrzewa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zaprzestanie działalności przez pracodawcę nie kończy automatycznie stosunku pracy i obowiązku ubezpieczeń społecznych pracownika, jeśli umowa nie została rozwiązana."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca zaprzestał działalności, ale nie rozwiązał formalnie umów o pracę i nadal wystawiał dokumenty dotyczące zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne dochowanie procedur prawnych (rozwiązanie umowy o pracę) nawet w obliczu zaprzestania działalności gospodarczej, a także jak dokumentacja pracownicza i orzecznictwo SN mogą wpływać na rozstrzygnięcia w sprawach ubezpieczeniowych.
“Czy zaprzestanie działalności firmy automatycznie zwalnia z obowiązków wobec pracowników? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 1406/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa Protokolant: prot. sądowy Marta Bartusiak po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 19 czerwca 2013 roku nr (...) w sprawie A. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przy udziale zainteresowanego K. J. o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zmienia zaskarżoną decyzję w ten tylko sposób, że stwierdza, że odwołująca A. P. jako pracownik u płatnika składek K. J. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, chorobowemu do dnia 31.08.2005r. Sygn. akt IVU 1406/13 Uzasadnianie wyroku z dnia 6 maja 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 19 czerwca 2013 r. stwierdził, że A. P. jako pracownik u płatnika składek K. J. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu w okresie od 14.08.2000 r. do 07.05.2001 r. W szczególności organ rentowy wskazał, że odwołująca we wskazanym okresie była zatrudniona u płatnika składek. Od dnia 14.08.2000 r. została zgłoszona do ubezpieczenia, nie zidentyfikowano miesięcznych raportów imiennych za okres od 01.2001 r. , brak jest wyrejestrowania z ubezpieczeń. A. P. w związku z toczącym się postępowaniem przedłożyła w dniu 12.06.2013 r. umowę o pracę, świadectwo pracy z dnia 06.09.2013 r. oraz zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 16.09.2005 r. A. P. w okresie od 22.03.2001 r. do 19.09.2001 r. przebywała na zasiłku macierzyńskim, od 20.09.2001 r. do 05.05.2003 r. na urlopie wychowawczym, od 06.05.2003 r. do 25.08.2003 r. na zasiłku macierzyńskim, a w okresie od 26.08.2003 r. na urlopie wychowawczym. Podstawą do w/w świadczeń były dokumenty sygnowane przez K. J. . W dniu 22.05.2013 r. K. J. oświadczył, że do dnia 07.05.2001 r. prowadził działalność gospodarczą i do tej daty zatrudniał pracowników i złożył wyrejestrowanie z ubezpieczeń ZUS od dnia 08.05.2001 r. K. J. przyznał, że A. P. prosiła go o podbicie pieczątki na dokumentach, które były jej potrzebne do ZUS. K. J. z pozostałymi pracownikami rozwiązał umowy o pracę z dniem 07.05.2001 r. w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności. A. P. w odwołaniu od tej decyzji domagała się jej zmiany, ponieważ zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, ze w okresie od 14.08.2000 r. do 31.08.2005 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu jako pracownik u płatnika składek K. J. . Mimo, że płatnik składek zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej to nie rozwiązał z nią umowy o pracę, aż do dnia 31.08.2005 r. co potwierdza świadectwo pracy. Zatem jej stosunek pracy trwał aż do tej daty a nie do dnia 07.05.2001 r. co wynika także z poglądów Sądu Najwyższego wyrażonych w wyroku z dnia 24 maja 2000 r. II UKN 568/99. K. J. wystawiał dla niej dokumenty potrzebne do przedłożenia w organie rentowym i dopiero teraz po latach kwestionuje fakt ich prawdziwości. Jest to niepoważne, bo to na pracodawcy ciążą obowiązki potwierdzania zatrudnienia i gdyby nie była pracownikiem to jako pracodawca nie może zasłaniać się wyrejestrowaniem działalności gospodarczej i wskazywać że ewentualnie grzecznościowo przybijał swoją pieczątkę na dokumentach przekazywanych do ZUS i jeżeli kwestionuje autentyczność podpisów to wnosiła o powołanie biegłego celem ustalenia autentyczności podpisów K. J. . Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. J. od dnia 20.12.1990 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie prac remontowo-budowlanych, projektowanie i montaż systemów tv dozorowej, systemów alarmowych, systemów kontroli dostępów. W dniu 18.08.1998 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w B. dokumenty, na podstawie których zarejestrował rozpoczęcie działalności gospodarczej od dnia 17.08.1998 r. pod nazwą (...) K. J. . W okresie od 17.08.1998 r. do 12.04.2004 r. był podatnikiem podatku VAT, nie informował o przerwach w prowadzeniu działalności gospodarczej, nie informował o zbyciu firmy. Na podstawie wniosku CEIDG-1 z dnia 30.04.2013 r. zgłosił zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej z dniem 30.04.2013 r. Odwołująca A. P. od 14.08.2000 r. była zatrudniona w (...) (...) Krzysztof J. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony na stanowisku dyspozytora i od tej daty została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych. W okresie od 22.03.2001 r. do 19.09.2001 r. przebywała na zasiłku macierzyńskim, od 20.09.2001 r. do 05.05.2003 r. na urlopie wychowawczym, od 06.05.2003 r. do 25.08.2003 r. na zasiłku macierzyńskim, a w okresie od 26.08.2003 r. na urlopie wychowawczym. Podstawą do w/w świadczeń były dokumenty sygnowane przez K. J. sporządzane po dacie 07.05.2001 r. , między innymi w zaświadczeniu pracodawcy wystawionym przez K. J. z dnia 01.08.2002 r. i z dnia 28.08.2003 r. wynika, że zatrudnia on tylko 1 pracownika. K. J. zwolnił pozostałych pracowników z dniem 07.05.2001 r., a A. P. zwolnił z dniem 31.08.2005 r. W okresie od 08.2000 r. do 05.2001 r. za zatrudnionych pracowników w tym za A. P. uregulował tylko za 08.2000 i 09.2000 i to nie w całości. /dowód: pismo UM w B. z dnia 12.03.2014 r. –k. 42 as, pismo US w B. z dnia 19.03.2014 r. –k. 54 as, pismo ZUS z dnia 25.03.2014 r. –k. 57-58 as, umowa o pracę, zaświadczenie o zatrudnieniu, świadectwo pracy, dokumentacja pracownicza przedkładana w ZUS-ie, częściowo zeznania K. J. –k. 28-29 as, zeznania odwołującej –k. 28 as/ Organ rentowy na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137 poz. 887 z późn. zm), decyzją z dnia 19 czerwca 2013 r. stwierdził, że A. P. jako pracownik u płatnika składek K. J. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu w okresie od 14.08.2000 r. do 07.05.2001 r. /dowód: decyzja z dnia 19.06.2013 r. – akta rentowe ZUS/ Powyższe okoliczności Sąd ustalił w oparciu o zeznania odwołującej i częściowo zeznania K. J. oraz dokumenty urzędowe. Sąd zaakceptował jedynie w części zeznania K. J. pracodawcy odwołującej i tylko w zakresie wynikającym z wiarygodnych zeznań odwołującej oraz w zakresie wynikającym z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych. Zainteresowany potwierdził fakt zatrudniania odwołującej i potwierdził okoliczność wydania jej świadectwa pracy z dnia 06.09.2005 r. i pozostałych dokumentów. Wprawdzie usiłował podważać autentyczność podpisów widniejących na dokumentach, ale jednocześnie potwierdził, że wydawał takie dokumenty. Dlatego też Sąd uznał, że stosunek pracy odwołującej z płatnikiem składek K. J. ustał w dacie określonej w świadectwie pracy tj. w dniu 31.08.2005 r., a nie w dniu 07.05.2001 r., bo z dokumentów wydawanych odwołującej wynika, że w tym okresie K. J. zatrudniał przez cały czas jednego pracownika. Ponadto K. J. nie wykazał, że w 2001 r. sprzedał prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą innej osobie, a wręcz przeciwnie pozostaje to w sprzeczności z jego oświadczeniami składanymi w Urzędzie Skarbowym, w ZUS i z zapisami w ewidencji działalności gospodarczej. Depozycje odwołującej były spójne, konkretne i tworzyły jednolitą całość ze zgromadzonymi przez organ rentowy dowodami z dokumentów. Odwołująca zeznała, że nic nie wiedziała o zakończeniu przez K. J. prowadzenia działalności gospodarczej, co jest jak najbardziej wiarygodne skoro przebywała bez przerwy na urlopach macierzyńskich i wychowawczych, a K. J. nie poinformował stosownych organów o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej ani o sprzedaży prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą (...) . Kroki w tym zakresie podjął dopiero w dniu 30.04.2013 r. Dokumenty urzędowe stanowiące stosownie do art. 244 § 1 kpc dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone, dokumenty te nie były nadto w żaden sposób kwestionowane przez strony, dlatego też zostały w całości uznane przez Sąd za wiarygodne i prawdziwe. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. A. P. jako pracownik u płatnika składek K. J. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu w okresie od 14.08.2000 r. do 31.08.2005 r., a określenie w zaskarżonej decyzji daty końcowej podlegania ubezpieczeniu na dzień 07.05.2001 r. nie było zasadne. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 maja 2000 r. II UKN 568/99 stwierdził, że stosunek ubezpieczenia społecznego pracownika nie wygasa z chwilą wykreślenia pracodawcy z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej ( OSNP 2001/22/678, Prok.i Pr.-wkł. 2001/6/38, OSNP-wkł. 2001/2/8, M.Prawn. 2001/3/14). W sprawie bezspornym jest, że A. P. od 14.08.2000 r. była zatrudniona w (...) (...) K. J. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony na stanowisku dyspozytora i od tej daty została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych. W okresie od 22.03.2001 r. do 19.09.2001 r. przebywała na zasiłku macierzyńskim, od 20.09.2001 r. do 05.05.2003 r. na urlopie wychowawczym, od 06.05.2003 r. do 25.08.2003 r. na zasiłku macierzyńskim, a w okresie od 26.08.2003 r. na urlopie wychowawczym. Podstawą do w/w świadczeń były dokumenty sygnowane przez K. J. sporządzane po dacie 07.05.2001 r. , między innymi zaświadczenie z dnia 01.08.2002 r. i z dnia 28.08.2003 r. z których wynika, że zatrudnia on tylko 1 pracownika. K. J. zwolnił pozostałych pracowników z dniem 07.05.2001 r., a A. P. zwolnił z dniem 31.08.2005 r. W okresie od 08.2000 r. do 05.2001 r. za zatrudnionych pracowników w tym za A. P. uregulował tylko za 08.2000 i 09.2000 i to nie w całości. Biorąc pod uwagę naprowadzone okoliczności bez znaczenia jest czy K. J. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i z jaką datą to ewentualnie nastąpiło. K. J. od dnia 20.12.1990 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie prac remontowo-budowlanych, projektowanie i montaż systemów tv dozorowej, systemów alarmowych, systemów kontroli dostępów. W dniu 18.08.1998 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w B. dokumenty, na podstawie których zarejestrował rozpoczęcie działalności gospodarczej od dnia 17.08.1998 r. pod nazwą (...) K. J. . W okresie od 17.08.1998 r. do 12.04.2004 r. był podatnikiem podatku VAT, nie informował o przerwach w prowadzeniu działalności gospodarczej, nie informował o zbyciu firmy. Na podstawie wniosku CEIDG-1 z dnia 30.04.2013 r. zgłosił zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej z dniem 30.04.2013 r. Umowa o pracę nie rozwiązuje się automatycznie z powodu likwidacji pracodawcy. W przypadku, gdy likwidacja następuje na skutek zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, czyli zamknięcia zakładu pracy, w myśl art. 41 ( 1) § 1 k.p. zostaje uchylona tylko ochrona stosunków pracy przed rozwiązaniem lub wypowiedzeniem, sam stosunek pracy wymaga natomiast rozwiązania z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Brak jest podstawy prawnej, która wskazywałaby wykreślenie podmiotu zatrudniającego z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej jako samoistną przyczynę zakończenia stosunku pracy. Nawet likwidacja zakładu pracy przez wykreślenie pracodawcy z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki wygaśnięcia umowy o pracę pracownika zatrudnionego w likwidowanym zakładzie pracy. Tym bardziej jeżeli K. J. nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w tamtym okresie, bo jak wynika z poczynionych ustaleń zrobił to dopiero w dniu 30.04.2013 r. i od tej daty. Umowa o pracę A. P. zawarta z płatnikiem K. J. oraz łączący się z nią stosunek ubezpieczenia społecznego trwał do czasu rozwiązania umowy co nastąpiło zgodnie ze świadectwem pracy w dniu 31.08.2005 r. Brak jest w ocenie Sądu podstaw do ustalenia, że A. P. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudniania u K. J. tylko do dnia 07.05.2001 r., skoro stosunek pracy łączący strony nie został rozwiązany aż do dnia 31.08.2005 r. Z powyższych względów odwołanie – jako zasadne podlegało uwzględnieniu - na podstawie art. 477 14 § 2 kpc należało zmienić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty końcowej objęcia A. P. ubezpieczeniem społecznym u płatnika K. J. do dnia 31.08.2005 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI