IV U 1397/15

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2016-07-05
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emerytura rolniczaubezpieczenie społeczne rolnikówczęść uzupełniającadziałalność rolniczawspółwłasnośćspadkobranieKRUS

Sąd Okręgowy zmienił decyzję Prezesa KRUS, przyznając ubezpieczonej prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej, uznając, że nie prowadzi ona działalności rolniczej mimo współwłasności niewielkiego udziału w nieruchomości odziedziczonej przez męża.

Ubezpieczona A.W. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej jej prawa do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Organ rentowy argumentował, że ubezpieczona lub jej mąż są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, zmieniając decyzję. Sąd ustalił, że mimo współwłasności niewielkiego udziału w nieruchomości odziedziczonej przez męża, ubezpieczona i jej mąż faktycznie nie prowadzą działalności rolniczej, a nieruchomość jest przedmiotem postępowania działowego.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie A. W. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która odmówiła ubezpieczonej prawa do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Organ rentowy powołał się na fakt, że mąż ubezpieczonej jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego w udziale 1/12, co miało stanowić podstawę do zawieszenia wypłaty świadczenia. Ubezpieczona argumentowała, że ani ona, ani jej mąż faktycznie nie prowadzą działalności rolniczej, a udział męża wynika ze spadkobrania i jest przedmiotem sprawy działowej. Sąd Okręgowy, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i samej ubezpieczonej, uznał odwołanie za zasadne. Sąd stwierdził, że błędna była wykładnia przepisów przez organ rentowy, który utożsamił samo współwłasność z prowadzeniem działalności rolniczej. Sąd podkreślił, że o prowadzeniu działalności decyduje stan faktyczny, czyli rzeczywiste zajmowanie się gospodarstwem. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając A. W. prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od 19 października 2015 roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo współwłasność niewielkiego udziału w nieruchomości rolnej, odziedziczonego przez małżonka emeryta, nie stanowi podstawy do zawieszenia wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej, jeśli emeryt i jego małżonek faktycznie nie prowadzą działalności rolniczej na tej nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie reguluje wyczerpująco sytuacji, a samo bycie właścicielem nieruchomości nie jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej. Kluczowy jest stan faktyczny, czyli rzeczywiste zajmowanie się gospodarstwem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

A. W.

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaodwołująca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (1)

Główne

u.u.s.r. art. 28 § ust. 1, ust. 2-8, ust. 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wypłata emerytury z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu, jeżeli emeryt prowadzi działalność rolniczą. Uznaje się, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadzi działu specjalnego. Sąd zinterpretował, że samo współwłasność nie jest równoznaczne z prowadzeniem działalności, a decyduje stan faktyczny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczona i jej mąż nie prowadzą faktycznie działalności rolniczej. Udział męża w nieruchomości rolnej wynika ze spadkobrania i jest przedmiotem sprawy działowej. Samo współwłasność niewielkiego udziału w nieruchomości nie jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej.

Odrzucone argumenty

Mąż ubezpieczonej jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej w udziale 1/12. Współwłasność nieruchomości rolnej przez małżonka emeryta stanowi podstawę do zawieszenia wypłaty części uzupełniającej emerytury.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej w pełnej wysokości wbrew twierdzeniom organu rentowego ona i jej mąż nie prowadzą działalności rolniczej organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisu art.28 ust.4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników samo bycie właścicielem (tu przez męża ubezpieczonej) nieruchomości rolnej jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej o tym, czy emeryt prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą - pracuje w gospodarstwie rolnym.

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania emerytur rolniczych w przypadku współwłasności gospodarstwa rolnego przez małżonka emeryta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewielkiego udziału w nieruchomości odziedziczonej przez małżonka i braku faktycznego prowadzenia działalności rolniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między formalną własnością a faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej w kontekście świadczeń emerytalnych.

Czy współwłasność po wujku może odebrać Ci emeryturę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 1397/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016r. w S. odwołania A. W. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 4 listopada 2015 r. Nr (...) w sprawie A. W. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że A. W. przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od 19 października 2015 roku. Sygn. akt: IV U 1397/15 UZASADNIENIE Decyzją z 4 listopada 2015r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie przepisów ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odmówił A. W. wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej wskazując, że z przedłożonych dokumentów wynika, że po wydzierżawieniu gospodarstwa umową dzierżawy z 19 października 2015r. i 16 grudnia 2010r. mąż ubezpieczonej jest nadal współwłaścicielem gospodarstwa rolnego w udziale 1/12 z 7,8311 ha, w tych okolicznościach brak jest podstaw do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej w pełnej wysokości (decyzja z 4 listopada 2015r. k.29 akt emerytalnych). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. W. zaskarżając ją w całości i wnosząc o ustalenie, że przysługuje jej prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczona podniosła, że wbrew twierdzeniom organu rentowego ona i jej mąż nie prowadzą działalności rolniczej. Współwłasność męża w udziale w 1/12 z 7,8311 ha wynika ze spadkobrania męża po stryju. Faktycznie jednak mąż nie prowadzi na tej nieruchomości działalności rolniczej, co więcej nieruchomość ta jest przedmiotem sprawy działowej, która toczy się przed Sądem Rejonowym w Siedlcach i której mąż jest biernym uczestnikiem. W tych okolicznościach nie ma podstaw do odmowy wypłaty na jej rzecz pełnej emerytury (odwołanie wraz z pisemnym oświadczeniem sołtysa wsi T. k.1-3 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przywołując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona A. W. , urodzona w dniu (...) , od 1 marca 2009r. uprawniona jest do emerytury rolniczej, przy czym część uzupełniająca świadczenia podlegała zawieszeniu z powodu prowadzenia działalności rolniczej (decyzja z 7 kwietnia 2009r. o przyznaniu emerytury rolniczej k.21-11 akt emerytalnych). W dniu 20 października 2015r. ubezpieczona złożyła do organu rentowego wniosek o wznowienie wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Do wniosku załączyła umowę dzierżawy nieruchomości rolnych z 19 października 2015r. zarejestrowaną w Starostwie Powiatowym w S. , na mocy której wydzierżawiła J. W. (1) (synowi) na okres 10 lat nieruchomości rolne położone we wsi U. gmina S. o powierzchni 9,4918 ha (wniosek z 20 października 2015r. wraz z załącznikami k.15-20 akt emerytalnych). Ponadto w dniu 29 października 2015r. przedstawiła organowi rentowemu umowę dzierżawy nieruchomości rolnych z 16 grudnia 2010r., na mocy której mąż ubezpieczonej Z. W. wydzierżawił W. W. (bratankowi) na okres 10 lat nieruchomości rolne położone we wsi T. gmina Z. o powierzchni 3,5514 ha oraz oświadczenie, że jej mąż Z. W. jest współwłaścicielem w wysokości 1/12 części nieruchomości rolnej położonej we wsi T. o powierzchni 7,8311 ha, co do której toczy się postępowanie spadkowe (umowa dzierżawy z 16 grudnia 2010r. wraz z załącznikami k.21-28 akt emerytalnych). Po wydzierżawieniu w/w nieruchomości rolnych położonych we wsi U. i T. ubezpieczona i jej mąż Z. W. nie prowadzą działalności rolniczej. Mąż ubezpieczonej jest emerytem, emeryturę wypłaca mu Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Mąż ubezpieczonej, po nabyciu w wyniku spadkobrania po bezdzietnym stryju J. W. (2) udziału w wysokości ½ części w nieruchomości rolnej położonej we wsi T. o powierzchni 7,8311 ha, nie użytkuje żadnej części tej nieruchomości. W Sądzie Rejonowym w Siedlcach toczył się sprawa o dział przedmiotowego spadku (zeznania świadków: M. B. i Z. W. k.13 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonej k.13-13v i k.12v akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej A. W. okazało się uzasadnione i skutkowało zmianą zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że od 19 października 2015r. ubezpieczonej przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury. Zgodnie z art.28 ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) wypłata emerytury z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8 , jeżeli emeryt prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie z ustępem 4 powyższego przepisu uznaje się, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisu art.28 ust.4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i doszedł do niewłaściwego wniosku, że ubezpieczona nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. Wynikało to z przyjęcia przez organ rentowy założenia, że samo bycie właścicielem (tu przez męża ubezpieczonej) nieruchomości rolnej jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej. Jednakże w ocenie Sądu powyższy przepis nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, kiedy należy uznać, że rencista nie prowadzi działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż emeryt lub jego małżonek jest właścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt ten nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy emeryt prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą - pracuje w gospodarstwie rolnym. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (vide: uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389). Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu, opartych o spójne zeznania świadków oraz ubezpieczonej, w tym zeznania świadka M. B. będącego sołtysem wsi T. , w której położona jest nieruchomość rolna odziedziczona w 1/12 części przez męża ubezpieczonej wynika, że na przedmiotowej nieruchomości ubezpieczona i jej mąż nie prowadzą działalności rolniczej. Nieruchomość ta posiada dwunastu współwłaścicieli i od kilku lat przed Sądem Rejonowym w Siedlcach toczy się sprawa o dział spadku. Nieruchomość nie jest natomiast podzielona do użytkowania i od lat nie jest użytkowana. W ocenie Sądu przeprowadzone dowody nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. W świetle przedstawionych okoliczności ,tj. wobec ustalenia, że ubezpieczona nie prowadzi działalności rolniczej na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł, że od 19 października 2015r. ,tj. od chwili zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości rolnych ubezpieczonej przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI