IV U 1364/17

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2018-01-23
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSstan wojennypozbawienie wolnościokres składkowyustawa emerytalnaprzeliczenie świadczenia

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej ponownego przeliczenia emerytury z uwzględnieniem w podwójnym wymiarze okresu pozbawienia wolności.

Ubezpieczony R. S. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła mu prawa do ponownego przeliczenia emerytury z uwzględnieniem w podwójnym wymiarze okresu pozbawienia wolności od 20 grudnia 1981 r. do 3 grudnia 1982 r. Ubezpieczony argumentował, że przepisy powinny uwzględniać ten okres także przy wyliczaniu wysokości świadczenia. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił odwołanie, stwierdzając, że przepisy ustawy emerytalnej przewidują podwójne uwzględnianie takich okresów jedynie przy ustalaniu prawa do świadczenia, a nie jego wysokości, gdy prawo to już istnieje.

Decyzją z dnia 6 października 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił ubezpieczonemu R. S. prawa do ponownego przeliczenia wysokości emerytury z uwzględnieniem w wymiarze podwójnym okresu pozbawienia wolności od 20 grudnia 1981 r. do 3 grudnia 1982 r. Organ rentowy wskazał, że okres ten może być uwzględniony w wymiarze podwójnym tylko do ustalenia prawa do emerytury, a nie do wyliczenia jej wysokości, zwłaszcza że został on już uwzględniony w wymiarze świadczenia decyzją z 3 marca 2009 r. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się uwzględnienia okresu pozbawienia wolności w podwójnym wymiarze również przy ustalaniu wysokości emerytury, twierdząc, że taka jest intencja ustawodawcy. Sąd Okręgowy w Toruniu, po analizie stanu faktycznego i przepisów, oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że ubezpieczony był pozbawiony wolności na podstawie dekretu o stanie wojennym, a okres ten został już częściowo uwzględniony w stażu emerytalnym. Sąd zważył, że zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, okresy pozbawienia wolności z powodów politycznych uwzględnia się w wymiarze podwójnym wyłącznie przy ustalaniu prawa do świadczenia, a nie jego wysokości, jeśli prawo to już przysługuje. Ponieważ ubezpieczonemu przysługiwała emerytura, a okres pozbawienia wolności został uwzględniony w jego stażu, brak było podstaw do ponownego przeliczenia świadczenia w sposób żądany przez ubezpieczonego. Sąd powołał się również na orzecznictwo sądów powszechnych potwierdzające tę interpretację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okresy pozbawienia wolności z powodów politycznych uwzględnia się w wymiarze podwójnym wyłącznie przy ustalaniu prawa do świadczenia, a nie przy ustalaniu jego wysokości, jeśli prawo to już przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej i systemowej art. 5 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy emerytalnej, które jednoznacznie wskazują, że podwójne uwzględnianie tych okresów dotyczy tylko ustalenia prawa do świadczenia. Ponieważ ubezpieczonemu przysługiwała emerytura, a okres pozbawienia wolności został już uwzględniony w stażu, brak było podstaw do ponownego przeliczenia wysokości świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa emerytalna art. 5 § 3 pkt 3 i 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy pozbawienia wolności z powodów politycznych uwzględnia się w wymiarze podwójnym tylko przy ustalaniu prawa do świadczenia, a nie przy ustalaniu jego wysokości.

Pomocnicze

Dekret o stanie wojennym art. 46 ust. 1

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy emerytalnej (art. 5 ust. 3 pkt 3 i 4) jednoznacznie rozróżniają ustalanie prawa do świadczenia od ustalania jego wysokości, a podwójne uwzględnianie okresów pozbawienia wolności z powodów politycznych dotyczy wyłącznie ustalania prawa do świadczenia.

Odrzucone argumenty

Okres pozbawienia wolności z powodów politycznych powinien być uwzględniany w wymiarze podwójnym również przy ustalaniu wysokości emerytury, zgodnie z intencją ustawodawcy.

Godne uwagi sformułowania

Regulacja ust. 3 i 4 [art. 5 ustawy emerytalnej] odnoszą się tylko do zasad ustalenia prawa do świadczenia. Zduplikowanie okresów pozbawiania wolności z powodów politycznych może wchodzić w grę tylko w przypadku, w którym od tej operacji zależy ustalenie prawa do świadczenia.

Skład orzekający

Andrzej Kurzych

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwzględniania okresów pozbawienia wolności z powodów politycznych przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego pozbawionego wolności w okresie stanu wojennego i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji lub w brzmieniu obowiązującym w danym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa emerytalnego związanego z okresem stanu wojennego i jego wpływem na świadczenia, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Czy okres spędzony w więzieniu w stanie wojennym podwójnie liczy się do emerytury? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IVU 1364/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Toruniu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Andrzej Kurzych Protokolant stażysta Bernadeta Rybicka po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. w Toruniu sprawy R. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o wysokość świadczenia na skutek odwołania od decyzji z dnia 6 października 2017 r., nr (...) oddala odwołanie. /-/SSR del. Andrzej Kurzych IV U 1364/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 października 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Oddział w T. odmówił ubezpieczonemu R. S. prawa do ponownego przeliczenia wysokości emerytury z uwzględnieniem w wymiarze podwójnym okresu pozbawienia wolności od 20 grudnia 1981 r. do 3 grudnia 1982 r., albowiem okres ten może być uwzględniony w wymiarze podwójnym tylko do ustalenia prawa, a nie do wyliczenia wysokości świadczenia. Organ rentowy wskazał, że wskazany okres został uwzględniony w wymiarze świadczenia decyzją z 3 marca 2009 r., a zatem brak było podstaw do ponownego przeliczenia emerytury. W odwołaniu ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przeliczenie wysokości przysługującej mu emerytury z uwzględnieniem okresu pozbawienia wolności od 20 grudnia 1981 r. do 3 grudnia 1982 r. w wymiarze podwójnym. Wskazał, że interpretacja przepisów przez ZUS nie jest zgodna z intencją ustawodawcy, albowiem z ustawy emerytalnej wyraźnie wynika, że analizowany okres powinien być uwzględniony w wymiarze podwójnym także w zakresie wysokości świadczenia. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Sąd ustalił, co następuje: Decyzją z 3 marca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeliczył przysługującą ubezpieczonemu emeryturę od dnia 1 lutego 2009 r. poprzez doliczenie do stażu pracy m.in. okresu od 27 lutego 1982 r. do 3 grudnia1982 r. W okresie od 20 grudnia 1981 r. do 3 grudnia 1982 r. ubezpieczony był pozbawiony wolności na podstawie wyroku Sądu POW z 27 stycznia 1982 r. wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. nr 29, poz. 154 ze zm.). Okres ten częściowo został uprzednio uwzględniony do emerytury decyzją z 29 grudnia 2008 r. w zakresie, w jakim pokrywał się z zatrudnieniem w (...) Zakładach (...) w T. , tj. od dnia 20 grudnia 1981 r. do 26 lutego 1982 r. (dowody: ⚫ decyzja z 03.03.2009 r. – k. 227 akt emerytalnych, ⚫ raport – k. 221-222 akt emerytalnych, ⚫ pismo z 20.01.2009 r. – k. 211 akt emerytalnych, ⚫ świadectwo pracy – k. 13 akt emerytalnych, ⚫ raport – k. 179 akt emerytalnych, ⚫ decyzja z 29.12.2008 r. – k. 185 akt emerytalnych) W dniu 19 września 2017 r. ubezpieczony złożył wniosek o uwzględnienie w wysokości emerytury w wymiarze podwójnym okresu pozbawienia wolności, tj. okresu od 20 grudnia 1981 r. do 3 grudnia 1982 r. Organ rentowy zaskarżoną decyzją odmówił przeliczenia świadczenia. (dowody: ⚫ wniosek – k. 326 akt emerytalnych, ⚫ decyzja – k. 328 akt emerytalnych) Sąd zważył, co następuje: Przedstawiony stan faktyczny był bezsporny. Wynikało z niego, że ubezpieczony w okresie od 20 grudnia 1981 r. do 3 grudnia 1982 r. był pozbawiony wolności na podstawie wyroku Sądu POW z 27 stycznia 1982 r. wydanym w oparciu o art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym . Część tego okresu, tj. do dnia 26 lutego 1982 r. przypadała na okres zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w T. . Nie budziło też wątpliwości, że cały okres pozbawienia wolności, a więc także ten, który przypadał po ustaniu zatrudnienia, został zaliczony do stażu emerytalnego ubezpieczonego. W niniejszej sprawie ubezpieczony domagał się podwyższenia wysokości emerytury poprzez zaliczenie do stażu emerytalnego wymienionego wcześniej okresu w wymiarze podwójnym. Organ rentowy rozpoznał wniosek ubezpieczonego na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1383, ze zm., dalej jako ustawa emerytalna; w brzmieniu obowiązującym od 31 sierpnia 2017 r.), który stanowi, że przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty okresy internowania, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 8 , czyli internowania na podstawie art. 42 dekretu o stanie wojennym , uwzględnia się w wymiarze podwójnym. Trafnie zwrócił uwagę ubezpieczony, że adekwatną normą na gruncie ustalonego stanu faktycznego był art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy emerytalnej, który dotyczy okresów osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8. Zgodnie z odesłaniem zamieszczonym w tym przepisie chodzi o osadzenie w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania albo bez wyroku po dniu 31 grudnia 1955 r. za działalność polityczną. Tak było właśnie w przypadku ubezpieczonego, który był pozbawiony wolności na podstawie art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym . Uwagi te mają jednak wyłącznie charakter porządkujący, skoro w art. 5 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy emerytalnej funkcjonuje taki sam mechanizm duplikowania okresów, bez względu na to, czy chodzi o okres internowania, czy okres pozbawienia wolności za działalność polityczną. W ocenie Sądu, nie budziło wątpliwości, iż brak było podstaw do uwzględnienia żądania ubezpieczonego. Wykładnia językowa i systemowa art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy emerytalnej jednoznacznie wskazuje na to, że okresy pozbawiania wolności z powodów politycznych tylko wtedy uwzględnia się w wymiarze podwójnym, gdy o tej operacji uzależnione jest uzyskanie prawa do danego świadczenia - w przedmiotowej sprawie prawa do emerytury. Przepis art. 5 ustawy emerytalnej wyrażenie odróżnia okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń i okresy uwzględniane przy ustaleniu wysokości świadczeń. Regulacja ust. 1, 2 i ust. 2a dotyczy obu tych zagadnień, zaś normy ujęte w ust. 3 i 4 odnoszą się tylko do zasad ustalenia prawa do świadczenia. Należało zatem przyjąć, iż zduplikowanie okresów pozbawiania wolności z powodów politycznych może wchodzić w grę tylko w przypadku, w którym od tej operacji zależy ustalenie prawa do świadczenia, a tak w przedmiotowej sprawie nie było, skoro ubezpieczonemu przysługiwała emerytura od 1 listopada 2008 r., zaś cały okres pozbawienia wolności został uwzględniony w jego stażu emerytalnym. W konsekwencji należało przyjąć, że decyzja organu rentowego była prawidłowa. Przedstawiony pogląd znajduje również wsparcie w orzecznictwie sadów powszechnych (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013 r., III AUa 2028/12). Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oraz przywołanych przepisów prawa materialnego, oddalił odwołanie. SSR (del.) Andrzej Kurzych

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI