IV U 1342/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej wypłaty emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r., uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał zastosowania do sytuacji skarżącej.
Skarżąca K.W. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji wstrzymującej wypłatę emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r. Powodem wstrzymania było kontynuowanie zatrudnienia, a ZUS powołał się na art. 28 ustawy zmieniającej przepisy o finansach publicznych. Skarżąca argumentowała, że przepisy te zostały uznane za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że wyrok TK nie obejmował sytuacji skarżącej, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuowała zatrudnienie na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie zakwestionowanych przepisów.
Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę z odwołania K.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E., która odmówiła uchylenia decyzji z października 2011 r. wstrzymującej wypłatę emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r. Wstrzymanie wypłaty nastąpiło na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw, w związku z kontynuowaniem przez skarżącą zatrudnienia. Skarżąca domagała się zmiany decyzji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12), który uznał wskazane przepisy za niezgodne z Konstytucją. ZUS odmówił uchylenia decyzji, argumentując, że wyrok TK wszedł w życie dopiero 22 listopada 2012 r. i nie ma zastosowania do okresu sprzed tej daty, a także że skarżąca nie mieści się w wąskiej grupie osób objętych ochroną TK. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i prawny, ustalił, że skarżąca nabyła prawo do emerytury w 2008 r. i kontynuowała zatrudnienie na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2011 r. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niekonstytucyjność przepisów w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, nie obejmuje sytuacji skarżącej, która nabyła prawo do emerytury przed tą datą, ale w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej, który nakazywał rozwiązanie stosunku pracy. Sąd podkreślił, że TK ograniczył skutki swojego wyroku do wąskiej grupy osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. W związku z tym, sąd uznał, że wyrok TK nie miał wpływu na decyzję ZUS z października 2011 r. o wstrzymaniu wypłaty emerytury, a zaskarżona decyzja odmawiająca uchylenia tej decyzji była prawidłowa. Odwołanie zostało oddalone na podstawie art. 477^14 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do sytuacji skarżącej, ponieważ nie mieści się ona w wąskiej grupie osób objętych jego ochroną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuowała zatrudnienie na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie zakwestionowanych przepisów (art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej), nie jest objęta skutkami wyroku TK, który ograniczył swoją moc do osób nabywających prawo do emerytury w ściśle określonym okresie (8 stycznia 2009 r. - 31 grudnia 2010 r.) i bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 28
Przepis ten, w związku z art. 103a ustawy emerytalnej, stanowił podstawę do wstrzymania wypłaty emerytury osobom kontynuującym zatrudnienie. Trybunał Konstytucyjny uznał go za niekonstytucyjny w ograniczonym zakresie.
ustawa emerytalna art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dodany przez ustawę z dnia 16 grudnia 2010 r., stanowił podstawę do wstrzymania wypłaty emerytury osobom kontynuującym zatrudnienie. W związku z art. 28 ustawy zmieniającej, został uznany za niekonstytucyjny w ograniczonym zakresie.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 103 ust. 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis obowiązujący do 7 stycznia 2009 r., który stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą.
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania jako niezasadnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, na którą powołał się Trybunał Konstytucyjny.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do sytuacji skarżącej, ponieważ nabyła ona prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuowała zatrudnienie na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie zakwestionowanych przepisów (art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej), a nie w okresie objętym ochroną TK (8 stycznia 2009 r. - 31 grudnia 2010 r.). Niekonstytucyjność przepisów stwierdzona przez TK dotyczy wąskiej grupy osób i nie obejmuje skarżącej.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12) unieważnił przepisy pozwalające na zawieszenie emerytury z powodu kontynuacji zatrudnienia, co powinno skutkować wypłatą świadczenia za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do przypadającego przed dniem 22 listopada 2012r. okresu zawieszenia emerytur skarżąca, która prawo do emerytury nabyła w 2008r., nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do wąskiej grupy około 60.000 osób, które nabyły to prawo (a więc prawo do emerytury, a nie prawo do jej wypłaty) w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r.
Skład orzekający
Bożena Czarnota
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących prawa do emerytury i skutków wyroków TK dla okresów poprzedzających ich wejście w życie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i wąskiego zakresu zastosowania wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa nabyte przez obywateli, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i administracyjnym.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zawsze oznacza zwrot pieniędzy? Sąd wyjaśnia, kogo chroni prawo.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 1342/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lipca 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Bożena Czarnota Protokolant: stażysta Justyna Sobiech po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania K. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. z dnia 20/03/2013 r. znak: (...) o prawo do wypłaty emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 1342/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 marca 2013r. znak E (...) pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. odmówił K. W. uchylenia decyzji z dnia 04 października 2011r., w części w jakiej decyzja ta zawiesza, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do emerytury za okres od dnia 01.10.2011r. do 21.11.2012r. W przedmiotowej decyzji wskazano, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. w sprawie K 2/2012 został ogłoszony w dniu 22 listopada 2012r., wobec tego dopiero od tego dnia utracił moc art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy emerytalnej, dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Tym samym, zdaniem pozwanego organu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do przypadającego przed dniem 22 listopada 2012r. okresu zawieszenia emerytur na podstawie art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr. 153 poz. 1227 ze zmianami). Skarżąca K. W. , w odwołaniu od powyższej decyzji, domagała się jej zmiany przez zobowiązanie pozwanego do wypłaty świadczenia za okres zawieszenia, tj. od dnia 1 października 2011r. do 01 października 2012r., twierdząc, że odmowa wypłaty została oparta na niekonstytucyjnych przepisach. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji, powołując dodatkowo przepis art. 190 ust. 3 Konstytucji RP . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Skarżąca K. W. uzyskała prawo do emerytury decyzją z dnia 09 października 2008 r. od dnia 1 września 2008r., wskutek wniosku z dnia 30 września 2008r. Wypłata emerytury podlegała zawieszeniu z uwagi na kontynuowanie przez skarżącą zatrudnienia, tj. na podstawie obowiązującego wówczas art. 103 ust. 2a z dnia 17 grudnia 1998r. ustawy emerytalnej. (bezsporne, ponadto decyzja k 41 akt ZUS plik emerytalny II ) Decyzją z dnia 03 marca 2009r. wypłatę emerytury wznowiono od dnia 1 lutego 2009r. wskutek wniosku skarżącej z dnia 25 lutego 2009r. (bezsporne, ponadto decyzja k.61-62 akt ZUS plik emerytalny II ) Decyzją z dnia 04 października 2011r. organ rentowy wstrzymał ubezpieczonej wypłatę emerytury od dnia 01 października 201r. na podstawie art., 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz. 1726) z uwagi na kontynuację zatrudnienia. / bezsporne, a nadto decyzja k- 142 akt ZUS plik emerytalny II / W dniu 22 listopada 2012r. ubezpieczona wniosła o podjęcie wypłaty zawieszonej emerytury, jednocześnie wniosła o wypłatę świadczenia emerytalnego za okres od dnia 01.10.2011r. do 30.10.2012r. /wniosek z dnia 22.11.12r. k-166 i wniosek z dnia 06.12.20112tr. k- 174 akt ZUS plik emerytalny II / Decyzją z dnia 20 grudnia 2012r. pozwany organ rentowy wznowił wypłatę świadczenia od dnia 22 listopada 2012r., wskazując, że wznowienie następuje od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. Decyzją z dnia 20 marca 2013r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. odmówił uchylenia decyzji z dnia 04 października 2011r., w części w jakiej decyzja ta zawiesza na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw w związku z art. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do emerytury za okres od dnia 01.10.2011r. do dnia 21.11.2012r. Ubezpieczona nie zgodziła się z powyższą decyzją pozwanego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie okazało się nieuzasadnione. Daty przyznania emerytury oraz daty i przyczyny zawieszania i wznawiania jej wypłaty nie budziły sporu, wynikały przy tym z dokumentów zebranych w aktach ubezpieczeniowych, co do których nie ma podstaw, aby odmówić im waloru wiarygodności . Należy podkreślić, że skoro skarżąca nabyła prawo do emerytury w 2008r. (istotna jest tu data wniosku, co wynika z art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej), późniejsze podjęcie jej wypłaty nie mogło mieć wpływu na ustalenie daty powstania już nabytego prawa. Spór sprowadzał się wobec tego do oceny prawnej, czy zachodziła podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji z dnia 04 października 2011r. o wstrzymaniu wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011r. Z art. 145a §1 k.p.a. wynika, że można żądać wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Wskazuje to, że podstawą wznowienia postępowania może być tylko takie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które dotyczy aktu normatywnego (przepisu prawa), stanowiącego podstawę decyzji (tu: decyzji pozwanego z dnia 04 października 2011r.), zatem konieczne jest ustalenie, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepis, który był podstawą wydania tejże decyzji. Ustalenie pozytywne musiałoby skutkować zmianą zaskarżonej decyzji z dnia 20 marca 2013r., odmawiającej wznowienia postępowania i ewentualnie – tj. stosownie do oceny, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutek wsteczny – przyznaniem prawa do wypłaty zaległego świadczenia, z kolei ustalenie negatywne – oddaleniem odwołania. Wyrokiem, na który powołuje się wnioskodawczyni, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy emerytalnej, dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Z treści przywołanego wyroku wynika, że zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób, co oznacza, że stwierdzenie ich niekonstytucyjności ma charakter częściowy. Analiza okoliczności faktycznych, opisanych w części wstępnej uzasadnienia, prowadzi do wniosku, iż wnioskodawczyni, która prawo do emerytury nabyła w 2008r., nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy emerytalnej, dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. Jak wynika z treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wprawdzie niekonstytucyjność wskazanych przepisów stwierdzona została w zakresie, w jakim znajdują one zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, a ubezpieczona prawo do emerytury nabyła przed tą datą, jednak jednocześnie w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej. Przypomnieć należy, że przepis ten, obowiązujący do dnia 7 stycznia 2009r., stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Wskazana wyżej treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego została potwierdzona w jego pisemnym uzasadnieniu dotyczącym skutków wyroku, gdzie w sposób wyraźny i jednoznaczny stwierdza się, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do wąskiej grupy około 60.000 osób, które nabyły to prawo (a więc prawo do emerytury, a nie prawo do jej wypłaty) w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., czyli po uchyleniu powołanego wyżej art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej, a przed wejściem w życie art. 103a tej samej ustawy, dodanego ustawą z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Gdyby przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego była zgodność z Konstytucją przywoływanych przepisów również w stosunku do osób, które prawo do emerytury uzyskały do dnia 7 stycznia 2009r., nie byłoby potrzeby określania przez Trybunał w sentencji wyroku z dnia 13 listopada 2012r. zakresu, w którym przepisy te okazały się być niekonstytucyjne, skoro oceniany jako podstawowy art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych, dotyczył przecież wszystkich emerytur przyznanych do końca 2010r. Tożsame poglądy wyrażane są w szeregu orzeczeń sądów apelacyjnych, np. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2013r. w sprawie III AUa 1159/12 czy w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2013r. w sprawie III AUa 685/12. Reasumując powyższe rozważania należało w tej sytuacji uznać, że przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego w ogóle nie dotyczył sytuacji skarżącej. Dlatego też Sąd uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. w sprawie K 2/12 nie ma wpływu na treść decyzji z dnia 04 października 2011r. o wstrzymaniu wypłaty emerytury, słusznie więc w zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji z dnia 20 marca 2013r. pozwany odmówił uchylenia tejże wcześniejszej decyzji i wypłaty emerytury za okres od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, odwołanie jako niezasadne należało oddalić na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. , gdyż zaskarżona decyzja – mimo częściowo błędnego uzasadnienia – odpowiada prawu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI