IV U 130/13

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2013-04-17
SAOSubezpieczenia społeczneobowiązkowe ubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznerentadziałalność gospodarczaZUSobowiązek ubezpieczeniowypodstawa wymiaru składekurlop bezpłatny

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie K.K. od decyzji ZUS stwierdzającej podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym mimo przyznania renty, uznając, że prowadzenie działalności gospodarczej generuje obowiązek ubezpieczeniowy.

K.K. odwołał się od decyzji ZUS nakładającej na niego obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, mimo że przyznano mu rentę. Argumentował, że od dnia zachorowania nie stawił się do pracy. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że prowadzenie działalności gospodarczej, nawet przy przyznanej rencie, rodzi obowiązek ubezpieczeniowy zgodnie z ustawą systemową. Podkreślono, że urlop bezpłatny nie zwalnia z tego obowiązku, jeśli istnieje inny tytuł ubezpieczenia.

Sprawa dotyczyła odwołania K.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 4 grudnia 2012 r., która stwierdzała, że od dnia 27 sierpnia 2012 r. podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. K.K. domagał się zmiany tej decyzji, argumentując, że od 28 sierpnia nie stawił się do pracy z powodu choroby, a dodatkowo we wrześniu 2012 r. przyznano mu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom jest utrzymane nawet po przyznaniu renty, o ile działalność gospodarcza jest kontynuowana. Sąd Okręgowy w Elblągu, po analizie stanu faktycznego, który obejmował prowadzenie działalności gospodarczej od 2007 r. bez zawieszenia, wcześniejsze decyzje ZUS dotyczące podlegania ubezpieczeniom oraz fakt przyznania renty po wydaniu zaskarżonej decyzji, uznał odwołanie za bezzasadne. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 6 ustawy systemowej, osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Nawet w przypadku przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, obowiązek ten trwa do czasu ustalenia prawa do emerytury (art. 9 ust. 4c ustawy). Sąd podkreślił, że fakt przyznania renty po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mógł skutkować ustaniem podlegania ubezpieczeniom, jeśli działalność gospodarcza była nadal prowadzona. Sąd odniósł się również do kwestii urlopu bezpłatnego, na który skarżący przeszedł od 27 sierpnia 2012 r., wskazując, że informacje o tym zawarte w systemie ZUS są środkiem dowodowym. Brak opłacania składek z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w okresie urlopu bezpłatnego nie zwalniał z obowiązku ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał zawieszenia działalności gospodarczej, a zatem podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez cały okres objęty decyzją. Podstawa wymiaru składek została uznana za prawidłową, zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy systemowej. W konsekwencji, Sąd oddalił odwołanie i zasądził od K.K. na rzecz ZUS zwrot kosztów procesu w kwocie 60 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury, nawet jeśli przyznano jej prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, o ile nadal prowadzi działalność gospodarczą.

Uzasadnienie

Ustawa systemowa (art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 6, art. 9 ust. 4c) jednoznacznie stanowi, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej generuje obowiązek ubezpieczeniowy, który trwa do czasu ustalenia prawa do emerytury. Przyznanie renty nie znosi tego obowiązku, jeśli działalność jest kontynuowana. Urlop bezpłatny z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę nie zwalnia z obowiązku ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.instytucjapozwany

Przepisy (13)

Główne

ustawa systemowa art. 6 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 8 § 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 9 § 4c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 13 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 18 § 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 20 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

ustawa systemowa art. 12 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 33

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 34 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa systemowa art. 38 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 11 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej generuje obowiązek ubezpieczeniowy niezależnie od przyznania prawa do renty. Urlop bezpłatny z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę nie zwalnia z obowiązku ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, jeśli działalność ta nie została zawieszona. Informacje zawarte w systemie ZUS są środkiem dowodowym w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy zwalnia z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Nieobecność w pracy z powodu choroby od 28 sierpnia (bez podania roku) oznacza brak podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowym do czasu ustalenia prawa do emerytury obowiązek podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu jest konsekwencją podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek [...] stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego

Skład orzekający

Tomasz Koronowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ubezpieczeń społecznych dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które jednocześnie pobierają rentę lub korzystają z urlopu bezpłatnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby prowadzącej działalność gospodarczą i jednocześnie posiadającej inne tytuły do ubezpieczeń lub uprawnienia (renta, urlop bezpłatny).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważne kwestie dotyczące obowiązku ubezpieczeń społecznych dla przedsiębiorców, którzy mogą mieć inne tytuły do świadczeń, co jest częstym problemem praktycznym.

Czy pobieranie renty zwalnia z płacenia składek ZUS za własną firmę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 130/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. numer (...) z dnia 4 grudnia 2012r. znak: (...) / (...)- (...) o ustalenie niepodlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym I. oddala odwołanie, II. zasądza od wnioskodawcy K. K. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt IV U 130/13 UZASADNIENIE Skarżący K. K. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. nr (...) z dnia 4 grudnia 2012r., znak (...)- (...) , stwierdzającej, że podlega on od dnia 27 sierpnia 2012r., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, nie mająca ustalonego prawa do renty, obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, gdzie podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% przeciętnego wynagrodzenia. Skarżący domagał się zmiany decyzji, gdyż od 28 sierpnia nie stawił się do pracy z powodu choroby, a przy tym decyzją grudnia 2012r., wskutek wniosku złożonego we wrześniu, przyznano mu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy domagał się jego oddalenia na koszt ubezpieczonego, powołując się na przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 205 poz. 1585 ze zmianami, powoływanej dalej jako ustawa systemowa”), zgodnie z którymi skarżący podlega obowiązkowym ubezpieczeniom określonym w decyzji nawet pomimo przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Skarżący prowadzi od dnia 29 marca 2007r. działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) . Działalność ta nie była zawieszana. (bezsporne, ponadto informacja z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 17 kwietnia 2013r.) Decyzją pokontrolną znak (...) /dws z dnia 30 czerwca 2010r. pozwany Zakład ustalił, że skarżący z tytułu prowadzenia tejże działalności gospodarczej podlega ubezpieczeniom społecznym od dnia 16 kwietnia 2007r. Z kolei decyzją nr 732/2012 z dnia 30 sierpnia 2012r. stwierdzono, że skarżący od dnia 1 maja 2009r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z uwagi na jednoczesne zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy przez (...) Spółkę z o.o. w M. . Z zapisów systemu informatycznego prowadzonego przez pozwany Zakład w oparciu o art. 33 ustawy systemowej wynika, że skarżący od dnia 1 maja 2009r. został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako pracownik przez płatnika składek (...) Spółkę z o.o. oraz że od dnia 27 sierpnia .2012r. korzysta on z urlopu bezpłatnego. Decyzją z dnia 18 grudnia 2012r. znak (...) (...) przyznano skarżącemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od dnia 1 września 2012r. do dnia 30 listopada 2013r. (bezsporne) Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie. Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu określa ustawa systemowa. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt tej ustawy, obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają m.in. osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Osobą prowadzącą działalność pozarolniczą jest – w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 tej ustawy – m.in. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Osoby takie, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury, co wynika z art. 9 ust. 4 c ustawy systemowej. Wobec tego okoliczność przyznania skarżącemu renty decyzją wydaną po dniu wydania zaskarżonej decyzji, skoro nadal prowadzi on działalność gospodarczą, nie mogła skutkować ustaniem podlegania przedmiotowym obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji podano, że skarżący podlega ubezpieczeniom obowiązkowym jako osoba nie mająca ustalonego prawa do renty, trzeba jednak zaznaczyć, że w istocie przedmiotem decyzji wydanej w oparciu o art. 38 ust. 1 ustawy systemowej („w razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych”) jest samo podleganie tymże ubezpieczeniom, niezależnie od przyczyny takiego stanu rzeczy, wobec czego użycie zwrotu „jako osoba nie mająca ustalonego prawa do renty” jest obojętnym dla bytu decyzji elementem jej uzasadnienia. Obowiązek podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu jest konsekwencją podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym, co wynika z art. 12 ust. 1 ustawy systemowej, wobec czego powyższe rozważania rozciągają się również na ubezpieczenie wypadkowe. Odnośnie objętego decyzją okresu, w którym nie przysługuje skarżącemu prawo do renty, tj. co do dni od 27 do 31 sierpnia 2012r. oraz od 1 grudnia 2013r., należy wyjaśnić, że skarżący nie kwestionował zgłoszenia pozwanemu przez jego pracodawcę korzystania od dnia 27 sierpnia 2012r. z urlopu bezpłatnego. Z art. 34 ust. 2 ustawy systemowej wynika, że informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ustalenia korzystania przez skarżącego z takiego urlopu nie mogło więc podważyć samo twierdzenie zawarte w odwołaniu, że nie stawił się on w pracy od 28 sierpnia (bez podania roku), gdyż był chory. Przyjęcie, że skarżący z takiego urlopu nie korzystał, wymagało z jego strony przedłożenia stosownych dowodów, których ubezpieczony nie zaproponował. Konsekwencją tak ustalonego stanu faktycznego musiało być przyjęcie, że również co do omawianego okresu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe jest stanowisko organu rentowego, że w myśl art. 9 ust. 1 i 1a ustawy systemowej osoby spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tego tytułu w przeliczeniu na okres miesiąca stanowi kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tak też kształtowała się sytuacja skarżącego w okresie świadczenia pracy, tj. do dnia 26 sierpnia 2012r. W okresie korzystania z urlopu bezpłatnego nie są opłacane składki, wobec czego pracownik nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu tego stosunku. Skoro jednak w okresie urlopu bezpłatnego skarżący miał inny tytuł ubezpieczenia do objęcia ubezpieczeniami, to z tego tytułu podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Dodatkowo należy wyjaśnić, zarówno co do okresu korzystania z urlopu bezpłatnego, jak i pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, że z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej wynika, iż osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Skarżący nie wykazał, aby zawiesił działalność w okresie objętym zaskarżoną decyzją, wobec czego podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w całym okresie objętym tą decyzją, czyli od dnia 27 sierpnia 2012r. Spór ograniczał się wprawdzie do zasady, jednak i w zakresie wysokości podstawy wymiaru składek stanowisko organu rentowego było prawidłowe. Istotnie bowiem podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy systemowej, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, co – w myśl art. 20 ust. 1 tej samej ustawy – rozciąga się co do zasady również na ubezpieczenie wypadkowe. W opisanym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kpc odwołanie to oddalił. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98§1 kpc , to jest w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Zasądzona z tego tytułu od wnioskodawcy kwota 60 zł, to stawka minimalna wynagrodzenia pełnomocnika organu rentowego, wynikająca z §11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI