IV U 1276/17

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2017-12-12
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnawypadek przy pracyZUSkonkubinatprawo ubezpieczeń społecznychnieformalny związekświadczenia

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie A.S. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym konkubencie, uznając, że przepisy nie przewidują takiego świadczenia dla osób pozostających w nieformalnych związkach.

A.S. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do renty rodzinnej po zmarłym konkubencie, S.R., który zginął w wypadku przy pracy. Wnioskodawczyni argumentowała, że zmarły był jej partnerem życiowym, utrzymywał ją i syna, a ona sama pozostaje bez środków do życia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując, że przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy jednoznacznie określają krąg osób uprawnionych do renty rodzinnej, do którego nie zalicza się konkubiny.

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę z odwołania A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do renty rodzinnej w związku z wypadkiem przy pracy. Wnioskodawczyni domagała się przyznania renty po zmarłym konkubencie, S. R., który zginął w wypadku przy pracy. A. S. wskazywała na swój trudny status materialny i fakt, że zmarły był jej partnerem życiowym i utrzymywał ją oraz ich syna. Organ rentowy odmówił przyznania świadczenia, powołując się na przepisy prawa, które nie przewidują renty rodzinnej dla osób pozostających w nieformalnych związkach. Sąd Okręgowy, po analizie stanu faktycznego i prawnego, uznał odwołanie za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, do renty rodzinnej uprawnieni są ściśle określone osoby, takie jak dzieci, wnuki, rodzeństwo, małżonkowie i rodzice, a katalog ten jest zamknięty. Konkubinat, mimo jego znaczenia życiowego dla stron, nie jest prawnie uznawany za podstawę do nabycia prawa do renty rodzinnej. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które potwierdza, że przepisy te nie pozostawiają wątpliwości co do wyłączenia osób pozostających w związkach faktycznych z kręgu uprawnionych. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie, stwierdzając, że trudna sytuacja życiowa i majątkowa wnioskodawczyni nie może stanowić podstawy do uwzględnienia jej wniosku wbrew przepisom prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba pozostająca w nieformalnym związku nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym konkubencie.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy jednoznacznie określają zamknięty katalog osób uprawnionych do renty rodzinnej, do którego nie zalicza się konkubin. Orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza tę interpretację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.e.i.r.z.FUS art. 67 § 1 pkt. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Katalog osób uprawnionych do renty rodzinnej jest zamknięty i obejmuje m.in. małżonka (wdowę i wdowca), ale nie osobę pozostającą w związku faktycznym (konkubinacie).

Pomocnicze

u.w.p.i.ch.z. art. 6 § 1 pkt. 8

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

u.w.p.i.ch.z. art. 17 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy jednoznacznie określają krąg osób uprawnionych do renty rodzinnej, do którego nie zalicza się konkubiny. Orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza, że konkubinat nie daje prawa do renty rodzinnej.

Odrzucone argumenty

Zmarły był partnerem życiowym wnioskodawczyni i utrzymywał ją oraz syna. Wnioskodawczyni pozostaje bez środków do życia i nie może znaleźć zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

katalog osób uprawnionych do spornego świadczenia uznać należy za zamknięty Pozostawanie w konkubinacie jest pozbawione prawnej doniosłości dla uprawnienia do renty rodzinnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie znajdują zastosowania zasady współżycia społecznego

Skład orzekający

Beata Urbańska-Woike

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku prawa do renty rodzinnej dla konkubin."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji braku formalnego związku małżeńskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu rent rodzinnych i sytuacji osób w związkach nieformalnych, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem.

Czy konkubina może dziedziczyć rentę po zmarłym partnerze? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 1276/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Beata Urbańska-Woike Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Krajewska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do renty rodzinnej w związku z wypadkiem przy pracy na skutek odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 5 lipca 2017 r. nr (...) o d d a l a o d w o ł a n i e /-/SSO B. Urbańska-Woike Sygnatura akt: IV U 1276/17 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 31.08.2017 roku, znak: (...) odmówił A. S. prawa do renty rodzinnej w związku z wypadkiem przy pracy po zmarłym S. R. . Od powyższej decyzji wnioskodawczyni złożyła odwołanie wnosząc o przyznanie spornego świadczenia .W uzasadnieniu wskazała , iż zmarły S. R. był jej partnerem życiowym , który zajmował się sprawami związanymi z utrzymaniem jej i syna . Skarżąca nie pracowała zawodowo zajmując się prowadzeniem domu. Po śmierci konkubenta pozostaje bez środków do życia , bezskutecznie poszukiwała zatrudnienia. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podkreślił , iż w świetle przepisów z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 6 ust. 1 pkt. 8 i art. 17 ust.1 i5 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych do renty rodzinnej uprawnieni są wymienieni w przepisach członkowie rodziny , do których nie została zaliczona osoba pozostająca ze zmarłym w nieformalnym związku . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni A. S. pozostawała w nieformalnym związku ze S. R. do dnia jego śmierci , tj. do dnia 27 listopada 2010r. Śmierć nastąpiła w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 7 października 2010r. W dacie śmierci wymieniony był wdowcem .Do renty rodzinnej w związku z wypadkiem przy pracy S. R. uprawniony jest do dnia (...) syn K. R. , ur. (...) Do renty rodzinnej po zmarłym nie są uprawnione dzieci z poprzedniego związku S. R. , tj. W. R. ur. (...) oraz M. R. ur. dnia (...) ( dowód : dokumenty w aktach ZUS stanowiące załącznik do niniejszej sprawy ) Decyzją z dnia 12 kwietnia 2012r. organ rentowy przyznał K. R. jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci w wypadku przy pracy ojca w wysokości 58.587,56 zł . ( dowód akta ZUS plik IV ) W dniu 26 czerwca 2017r. skarżąca złożyła wniosek o wypłatę renty rodzinnej po zmarłym konkubinie S. R. , co skutkowało wydaniem przez organ rentowy zaskarżonej decyzji . ( dowód : akta ZUS plik I) Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Odwołanie uznać należało za niezasadne . Stan faktyczny sprawy pozostawał pomiędzy stronami bezsporny. Sąd dał wiarę zgromadzonym w sprawie dokumentom , albowiem ich prawdziwość nie budzi wątpliwości , nie była także kwestionowana przez strony . Oś sporu stanowiła wykładnia przepisów prawa w kontekście katalogu osób uprawnionych do renty rodzinnej wypadkowej . Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków i chorób zawodowych Z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługuje renta rodzinna - dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej; Z kolei w myśl art. 17 ust. 1 cyt. ustawy przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 57 ust. 1 pkt 4 oraz art. 101a tej ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Po myśli art. 67 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny spełniający warunki określone w art. 68-71: 1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione; 2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka; 3 ) małżonek (wdowa i wdowiec ); 4) rodzice. Zgodnie z literalną wykładnią powyższej normy prawnej katalog osób uprawnionych do spornego świadczenia uznać należy za zamknięty. Stanowisko przedmiotowe jest zgodne z ugruntowanym poglądem Sądu Najwyższego. Warto w tym miejscu odwołać się do treści wyroku SN z dnia z dnia 14 kwietnia 2015 r...II UK 310/14, w myśl którego przepis art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) wyraźnie określa, że uprawnionym do renty rodzinnej jest małżonek (wdowa i wdowiec), nie pozostawiając wątpliwości, że uprawnienie to nie dotyczy osoby pozostającej w związku faktycznym (konkubinacie). Pozostawanie w konkubinacie jest pozbawione prawnej doniosłości dla uprawnienia do renty rodzinnej. Dotyczy to również sytuacji gdy konkubinat łączy osoby rozwiedzione, a więc pozostające wcześniej w związku małżeńskim. (por. także wyrok Sądu Najwyższego z 29 października 1998 r., II UKN 286/98 , OSNAPiUS 1999 r. Nr 23, poz. 760) A zatem , wobec powyższego brak jest pozytywnej przesłanki pozwalającej na uznanie odwołania za zasadne. Należy także nadmienić , iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie znajdują zastosowania zasady współżycia społecznego. W związku z tym trudna sytuacja życiowa i majątkowa skarżącej nie może stanowić podstawy uwzględnienia jej wniosku o przyznanie praw do renty rodzinnej związanej z wypadkiem przy pracy partnera życiowego ,z którym pozostawała w nieformalnym związku . Sąd zatem w oparciu o przepis art. 477 14 § 1 kpc orzekł jak w sentencji . SSO B. Urbańska –Woike

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI