IV U 749/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2014-04-25
SAOSubezpieczenia społeczneprawo emerytalneŚredniaokręgowy
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnych warunkachstaż pracyZUSrozporządzeniewykaz Apalacz pieców

Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie Z. G. i przyznał mu prawo do emerytury, uznając, że udowodnił on wymagany 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. G. prawa do emerytury, twierdząc, że nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach do 1 stycznia 1999 r. Sąd Okręgowy po analizie dokumentów i zeznań ustalił, że ubezpieczony pracował jako palacz pieców przemysłowych w szczególnych warunkach przez łączny okres przekraczający 15 lat. W związku z tym sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał Z. G. prawo do emerytury od daty ukończenia 60. roku życia.

Decyzją z 9 kwietnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił Z. G. prawa do emerytury, ponieważ nie udowodnił on 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach do dnia 1 stycznia 1999 r. Organ rentowy nie zaliczył okresów zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) SA, wskazując na nieprawidłowe określenie charakteru pracy przez pracodawcę. Z. G. złożył odwołanie, domagając się przyznania emerytury i zaliczenia mu okresu pracy w szczególnych warunkach. W trakcie postępowania sądowego ubezpieczony wniósł również o zaliczenie okresu pracy na stanowisku palacza w (...) od 28 stycznia 1972 r. do 23 września 1972 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że ubezpieczony ukończył 60 lat i posiadał wymagany ogólny staż ubezpieczeniowy. Kluczową kwestią było ustalenie, czy Z. G. przepracował co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych. Sąd oparł się na dokumentacji akt osobowych oraz zeznaniach świadków i samego ubezpieczonego. Ustalono, że Z. G. pracował jako palacz pieców wodnych i parowych typu przemysłowego w (...) przez 3 miesiące i 11 dni, a w Przedsiębiorstwie (...) SA przez łącznie 14 lat, 9 miesięcy i 20 dni. Łączny okres pracy w szczególnych warunkach przekroczył wymagane 15 lat. Sąd uznał, że prace te były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, zgodnie z wykazem A dział XIV poz.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał Z. G. prawo do emerytury od daty ukończenia 60. roku życia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okres pracy na stanowisku palacza pieców wodnych i parowych typu przemysłowego, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, może być zaliczony do stażu pracy w szczególnych warunkach, jeśli spełnia kryteria określone w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że ubezpieczony pracował jako palacz pieców przemysłowych przez okres przekraczający 15 lat. Prace te były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a charakter pracy odpowiadał pracom wymienionym w wykazie A działu XIV poz.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. W związku z tym, sąd uznał, że ubezpieczony spełnił wymóg stażu pracy w szczególnych warunkach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

Z. G.

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego, okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz ogólnego stażu ubezpieczeniowego.

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wiek emerytalny dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn).

u.e.r.f.u.s. art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).

rozp. RM art. 4 § 1 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Określa wymóg co najmniej 25 lat pracy dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wymienionych w wykazie A.

rozp. RM art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Definiuje okresy pracy uzasadniające prawo do świadczeń, jako okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Pomocnicze

rozp. RM § wykaz A dział XIV poz.1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Wykaz prac w szczególnych warunkach, do których zaliczono prace palacza (pieców) kotłów parowych i wodnych typu przemysłowego.

k.p.c. art. 477.14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczony udowodnił ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach jako palacz pieców przemysłowych. Praca palacza pieców przemysłowych była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Charakter wykonywanej pracy odpowiada pracom wymienionym w wykazie A rozporządzenia RM.

Odrzucone argumenty

Argument ZUS o niespełnieniu wymogów formalnych przez świadectwo pracy w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

prace nie zautomatyzowane palacza (pieców) kotłów parowych i wodnych typu przemysłowego wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury dla osób pracujących w szczególnych warunkach, zwłaszcza na stanowiskach związanych z obsługą pieców przemysłowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 1999 r. i specyfiki pracy palacza pieców przemysłowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie stażu pracy w szczególnych warunkach i jak sąd może pomóc w jego ustaleniu, nawet jeśli ZUS kwestionuje świadectwa pracodawcy.

Czy praca palacza pieców przemysłowych daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 749/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014r. w S. odwołania Z. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 9 kwietnia 2013 r. Nr (...) w sprawie Z. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo Z. G. do emerytury od 25.03.2013 r. Sygn. akt: IV U 749/13 UZASADNIENIE Decyzją z 9 kwietnia 2013r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił Z. G. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, że do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) SA od 1 czerwca 1978r. do 30 września 1980r. i od 11 czerwca 1983r. do 30 kwietnia 1996r., gdyż pracodawca nieprawidłowo określił charakter pracy wg rozporządzenia Rady Ministrów, a wykazane stanowisko nie zgadza się z przepisami resortowymi, na które powołał się pracodawca. Odwołanie od w/w decyzji złożył Z. G. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że organ rentowy niezasadnie odmówił mu emerytury i uznania 15 lat pracy w szczególnych warunkach w Zakładach (...) (odwołanie k.2). W toku procesu ubezpieczony dodatkowo wniósł o zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia na stanowisku palacza w okresie zatrudnienia w (...) od 28 stycznia 1972r. do 23 września 1972r. (oświadczenie ubezpieczonego k.11 – minuta 27 nagrania). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony Z. G. w dniu (...) ukończył 60-ty rok życia. Uprzednio w dniu 5 marca 2013r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 5 marca 2013r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 26 lat, 3 miesiące i 24 dni, z czego całość stanowią okresy składkowe. Ponadto organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy ocenił, że przedłożone przez ubezpieczonego świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) SA w okresie od 1 czerwca 1978r. do 30 września 1980r. i od 11 czerwca 1983r. do 30 kwietnia 1996r. nie spełnia wymagań formalnych (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 30 września 2002r. k.8 akt emerytalnych). Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w szczególnych warunkach decyzją z 9 kwietnia 2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 9 kwietnia 2013r. k.24 akt emerytalnych). Ubezpieczony był zatrudniony w (...) w okresie od 28 stycznia 1972r. do 23 września 1972r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 23 września 1972r. k.5 akt emerytalnych). Zgodnie z dokumentacją zawartą w aktach osobowych ubezpieczonego, z chwilą zatrudnienia w (...) ubezpieczonemu powierzono stanowisko pracownika fizycznego w Zakładzie (...) gospodarstwa pomocniczego Politechniki (pismo z 10 lutego 1972r. o przyjęciu do pracy od 28 stycznia 1972r. k.1B akt osobowych). Następnie od 12 czerwca 1972r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu pracę na stanowisku pomocy palacza w Ośrodku (...) w W. (pismo z 12 czerwca 1972r. o powierzeniu obowiązków pomocy palacza od 12 czerwca 1972r. k.2B akt osobowych). Na stanowisku tym ubezpieczony pracował do końca zatrudnienia ,tj. do 23 września 1972r., a zatem przez 3 miesiące i 11 dni. W ramach stanowiska pomocy palacza ubezpieczony wykonywał obowiązki palacza pieca parowego typu przemysłowego, który ogrzewał budynek gospodarczy i podgrzewał wodę (zeznania świadka W. W. k.17v – nagranie od minuty 5 do 9 i zeznania ubezpieczonego k.18 – nagranie od minuty 10 do 14 i k.10-10v – nagranie od minuty 8 do 13 minuty). Ubezpieczony był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) SA w W. w okresie od 15 września 1975r. do 31 grudnia 1997r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 30 stycznia 1998r. k.7 akt emerytalnych). Zgodnie z dokumentacją zawartą w aktach osobowych ubezpieczonego, z chwilą przyjęcia do w/w Przedsiębiorstwa ubezpieczony został zatrudniony w Ośrodku (...) przedsiębiorstwa w miejscowości W. na stanowisku dozorcy (umowa o pracę z 15 września 1975r. k.7 akt osobowych ubezpieczonego). Na stanowisku tym ubezpieczony był zatrudniony do końca maja 1978r. Następnie od 1 czerwca 1978r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko palacza pieców w powyższym Ośrodku (...) . Pracę tę ubezpieczony wykonywał do 30 września 1980r., a zatem przez 2 lata i 4 miesiące. Następnie od 1 października 1980r. pracodawca ponownie powierzył ubezpieczonemu obowiązki dozorcy w przedmiotowym Ośrodku (...) i obowiązki te ubezpieczony wykonywał do 10 czerwca 1983r. Następnie, poczynając od 11 czerwca 1983r. pracodawca ponownie powierzył ubezpieczonemu obowiązki palacza (pismo pracodawcy z 12 lipca 1983r. o powierzeniu obowiązków palacza od 11 czerwca 1983r. k.16 akt osobowych). Na stanowisku tym ubezpieczony zatrudniony był do 30 kwietnia 1996r., z wyłączeniem okresu 5 miesięcy na przestrzeni od 1 grudnia 1983r. do 30 kwietnia 1984r., kiedy pracodawca powierzył ubezpieczonemu obowiązki dozorcy w Ośrodku (pismo pracodawcy z 29 grudnia 1983r. o powierzeniu ubezpieczonemu na okres 5 miesięcy obowiązków dozorcy k.18 akt osobowych). Po wskazanej przerwie, od 1 maja 1984r. do 30 kwietnia 1996r. ubezpieczony nieprzerwanie pracował na stanowisku palacza pieców. Okres pracy na stanowisku palacza na przestrzeni od 11 czerwca 1983r. do 30 kwietnia 1996r., z wyłączeniem w/w 5 miesięcy, wynosi 12 lat, 5 miesięcy i 20 dni. Od 1 maja 1996r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu obowiązki dozorcy w w/w Ośrodku i obowiązki te ubezpieczony wykonywał do końca zatrudnienia ,tj. do 31 grudnia 1997r. (pismo pracodawcy z 30 maja 1996r. o powierzeniu ubezpieczonemu od 1 maja 1996r. obowiązków dozorcy k.41 akt osobowych). Na stanowisku palacza w Ośrodku (...) w W. ubezpieczony obsługiwał piec wodny i parowe typu przemysłowego. Prace tę wykonywał przez cały rok. W okresie wiosenno-letnim ubezpieczony obsługiwał piec parowy, który podgrzewał kotły kuchenne oraz ciepłą wodę w sanitariatach na terenie całego ośrodka, a w okresie jesienno-zimowym piec wodny, który podgrzewał pomieszczenia w budunku administracyjno-gospodarczym. Pracę te ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (zeznania świadka E. G. k.11 – nagranie od minuty 17 do 27 i zeznania ubezpieczonego k.18 – nagranie od minuty 10 do 14 i k.10-10v – nagranie od minuty 1 do 9). Ośrodki (...) w W. , w których pracował ubezpieczony w trakcie zatrudnienia w Politechnice (...) i w Przedsiębiorstwie (...) SA w W. były różnymi ośrodkami. Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność niesporna). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie Z. G. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia na stanowisku palacza pieców wodnych i parowych typu przemysłowego w (...) oraz w Przedsiębiorstwie (...) SA w W. . Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe potwierdziło zasadność stanowiska ubezpieczonego i dało podstawy do ustalenia, że w okresie zatrudnienia u obu powyższych pracodawców ubezpieczony łącznie przez ponad 15 lat stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w szczególnych warunkach ,tj. wykonywał prace nie zautomatyzowane palacza (pieców) kotłów parowych i wodnych typu przemysłowego, o których mowa w wykazie A dział XIV poz.1 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych w przypadku zatrudnienia w (...) czas pracy na stanowisku palacza w/w pieców przypadał na okres od 12 czerwca 1972r. do 23 września 1972r., a zatem wynosił 3 miesiące i 11 dni. Z kolei czas pracy na stanowisku palacza kotłów parowych i wodnych typu przemysłowego w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) SA w W. obejmował kilka przedziałów czasowych (vide: ustalenia faktyczne) i wynosił łącznie 14 lat, 9 miesięcy i 20 dni (2 lata i 4 miesiące oraz 12 lat, 5 miesięcy i 20 dni). Suma podanych okresów przekracza wymagane ustawą 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W zakresie rodzaju czynności wykonywanych przez ubezpieczonego podczas zatrudnienia u wskazanych pracodawców Sąd oparł się na dowodach z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia u powyższych pracodawców, a także na zeznaniach świadków, którzy pracowali razem z ubezpieczonym. Zeznania te są spójne i korespondują z zeznaniami ubezpieczonego oraz dowodami z dokumentów. Wspomnieć wypada, że na okoliczność pracy ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) SA w W. ubezpieczony powołał na świadka swoją żonę E. G. . Świadek ten jest osobą bliską ubezpieczonemu, ale jednocześnie byłym pracownikiem tego samego pracodawcy (na stanowisku portierki i kucharki, a później dozorczyni) wykonującym pracę w tym samym okresie i w tym samym Ośrodku (...) w W. , w którym zatrudniony był ubezpieczony. Stąd świadek ten posiadał bezpośrednią wiedzę o pracy ubezpieczonego, a jego zeznania są spójne i logiczne i korespondują z innymi dowodami. Reasumując uznać należało, że ubezpieczony spełnia przesłankę 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że Z. G. przysługuje prawo do emerytury od (...) . ,tj. od miesiąca, w którym ubezpieczony ukończył 60. rok życia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI