IV U 1252/19

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2020-01-09
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnywyrok TKprawo emerytalneświadczeniaubezpieczenie społecznekoszty postępowania

Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie G.N. od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury, uznając, że nowe obliczenie świadczenia, zgodne z wyrokiem TK, jest mniej korzystne od dotychczas pobieranego.

G.N. odwołała się od decyzji ZUS, która uchyliła poprzednią decyzję emerytalną i przyznała nowe świadczenie od 1 kwietnia 2019 r. obliczone zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. ZUS ustalił, że nowe świadczenie, mimo uwzględnienia wyroku TK, jest mniej korzystne od dotychczas pobieranej emerytury wcześniejszej. Sąd Okręgowy w Rzeszowie podzielił stanowisko ZUS, oddalając odwołanie G.N. i zasądzając od niej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Sprawa dotyczyła odwołania G.N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 9 maja 2019 r., która w wyniku wznowienia postępowania uchyliła poprzednią decyzję z 8 kwietnia 2014 r. i przyznała wnioskodawczyni emeryturę od 1 kwietnia 2019 r. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z art. 25 i 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16), który uznał za niezgodny z Konstytucją art. 25 ust. 1b tej ustawy w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w określonym roczniku, które nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 ustawy. ZUS ustalił, że nowo obliczona emerytura (3 310,70 zł) była świadczeniem mniej korzystnym od dotychczas pobieranej emerytury wcześniejszej (3 355,13 zł na dzień 1 marca 2019 r.), w związku z czym kontynuowano wypłatę świadczenia wyższego. G.N. wniosła odwołanie, uznając decyzję za krzywdzącą. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał odwołanie za bezzasadne. Sąd podkreślił, że organ rentowy prawidłowo zastosował przepisy, w tym wyrok TK, i ustalił, że nowe świadczenie jest mniej korzystne. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, w przypadku zbiegu praw do świadczeń, wypłaca się jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie G.N. i zasądził od niej zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli nowe obliczenie emerytury jest zgodne z wyrokiem TK, może ono okazać się mniej korzystne dla ubezpieczonego niż dotychczas pobierane świadczenie wcześniejsze. W takiej sytuacji, zgodnie z prawem, kontynuowana jest wypłata świadczenia wyższego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, który stanowi, że w razie zbiegu prawa do kilku świadczeń, wypłaca się jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Organ rentowy prawidłowo ustalił, że nowo obliczona emerytura była niższa od dotychczas pobieranej, dlatego kontynuowano wypłatę wyższego świadczenia, co skutkowało oddaleniem odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
G. N.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

u.e.r. FUS art. 25 § ust. 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w określonym roczniku, które przed 1.01.2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46.

u.e.r. FUS art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 95 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie zbiegu prawa do kilku świadczeń, wypłaca się jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 46

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 29

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. 2018r. poz. 265 j.t. art. 9 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

u.s.u.s. art. 40a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowo obliczona emerytura, mimo zastosowania wyroku TK, jest świadczeniem mniej korzystnym od dotychczas pobieranej emerytury wcześniejszej. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, w przypadku zbiegu praw do świadczeń, wypłaca się świadczenie wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Odrzucone argumenty

Decyzja ZUS jest krzywdząca i niekorzystna dla wnioskodawczyni (argumentacja G.N. w odwołaniu).

Godne uwagi sformułowania

emerytura ustalona bez pomniejszania o kwoty pobranych emerytur jest świadczeniem mniej korzystnym od dotychczas pobieranej wcześniejszej emerytury art. 25 ust. 1b ustawy (...) w zakresie w jakim dotyczy urodzonych w (...) r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wprowadzenie do ustawy o FUS mechanizmu potrącania kwot pobranych świadczeń (...) nastąpiło z naruszeniem wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Skład orzekający

Jolanta Krzywonos

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wysokości emerytury po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w sytuacji, gdy nowe obliczenie jest mniej korzystne od dotychczas pobieranego świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy kobiet urodzonych w określonym roczniku, które przeszły na wcześniejszą emeryturę na podstawie art. 46 ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który miał na celu ochronę praw obywateli, ale w tym konkretnym przypadku doprowadził do sytuacji, w której nowe, zgodne z wyrokiem obliczenie, okazało się mniej korzystne. Jest to ciekawy przykład złożoności prawa emerytalnego.

Wyrok TK miał chronić, a okazał się mniej korzystny? ZUS i sąd wyjaśniają, dlaczego tak się stało.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 1252/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Krzywonos Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Misiuda po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy G. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania G. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 9 maja 2019 znak : (...) I. oddala odwołanie II.zasądza od G. N. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. kwotę 180 złotych / słownie : sto osiemdziesiąt / tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 1252/19 UZASADNIENIE wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r. Decyzją z dnia 09.05.2019r., znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w wyniku wznowienia postępowania w sprawie emerytury G. N. , na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego uchylił decyzję z dnia 08.04.2014r. znak: (...) oraz przyznał wnioskodawczyni emeryturę od dnia 1 kwietnia 2019r. i obliczył jej wysokość od podstawy obliczenia niepomniejszonej o kwoty pobranej wcześniejszej emerytury przysługującej na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Wysokość emerytury wyniosła 3 310,70 zł. Jednocześnie organ rentowy podał, iż emerytura ustalona niniejszą decyzją jest świadczeniem mniej korzystnym od dotychczas pobieranej wcześniejszej emerytury przyznanej decyzją z dnia 23.03.2009r., dlatego też kontynuowana będzie wypłata dotychczasowej emerytury. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. N. podnosząc, iż jest ona krzywdząca i niekorzystna. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, iż wysokość powszechnej emerytury została obliczona zgodnie z art. 26 z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , tj. bez pomniejszenia podstawy jej obliczenia o sumę kwot już pobranej wcześniejszej emerytury. Z uwagi na to, że tak ustalona wysokość jest mniej korzystna od wysokości świadczenia dotychczasowego zasadnym jest kontynuowanie wypłaty emerytury poprzedniej. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: G. N. urodziła się (...) Decyzją z dnia 23 marca 2009r. przyznano w/w emeryturę na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono 31 lat 3 miesiące okresów składkowych i 4 lata 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Wysokość świadczenia wyniosła 2 572,17 zł brutto. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 174,21%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 174,21% przez kwotę bazową obowiązującą na dzień przyznania emerytury, tj. 2 578,26 zł wyniosła 4 491,59 zł. Świadczenie było przeliczane z uwzględnieniem stażu pracy oraz corocznie waloryzowane i na dzień 1 marca 2019r. wynosi 3 355,13 zł. W dniu 5 lutego 2014r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, który rozpoznano decyzją z dnia 8 kwietnia 2014 r. W decyzji tej wysokość emerytury ustalono według zasad wynikających z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z uwzględnieniem kwoty składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej, kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego i średniego dalszego trwania życia, przy czym podstawa obliczenia emerytury została pomniejszona o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur (emerytury wcześniejszej) – stosownie do brzmienia art. 25 ust. 1b w/w ustawy. Kwota ustalona do wypłaty okazała się mniej korzystna od wysokości emerytury wcześniejszej dotychczas wypłacanej, zatem ZUS kontynuował wypłatę świadczenia wyższego. W dniu 5 kwietnia 2019r. G. N. złożyła do ZUS wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalnego zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. W rozpoznaniu tego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 kwietnia 2019r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie emerytury zakończonej decyzją z dnia 8 kwietnia 2014r. oraz wydał decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania, którą uchylił decyzję z 8 kwietnia 2014r. i przyznał emeryturę od 1 kwietnia 2019r. obliczając jej wysokość z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z art. 25 i 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i wyniosła od 1 kwietnia 2019r. 3 310,70 zł. Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z ich uwzględnieniem oraz zwaloryzowany kapitał początkowy. Kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 184196,27 zł, kwota skorygowanego i zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 589954,73 zł. Wysokość emerytury obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej na dzień przyznania, tj. 07.03.2014r. wyniosła 3 068,37 zł. Uwzględniając coroczne waloryzacje począwszy od 1 marca 2015r. świadczenie na dzień 1 marca 2019r. wynosi 3 310,70 zł. Emerytura ustalona bez pomniejszania o kwoty pobranych emerytur jest świadczeniem mniej korzystnym od dotychczas pobieranej wcześniejszej emerytury przyznanej decyzją z dnia 23 marca 2009r. (dowód: wyliczenia emerytury przez organ rentowy k. 14-15, 26, dokumentacja w aktach organu rentowego) Sąd dokonał powyższych ustaleń faktycznych na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego oraz w aktach niniejszej sprawy, którym to dowodom dał wiarę, albowiem ich autentyczność i treść nie budziły wątpliwości. Sąd, zgodnie z regułą zawartą w art. 233 § 1 k.p.c. dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, która przełożyła się na ostateczny wynik niniejszego postępowania. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. sygn. akt P 20/16 „ art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (…), w zakresie w jakim dotyczy urodzonych w (...) r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej ”. „Zdaniem Trybunału, wprowadzenie do ustawy o FUS mechanizmu potrącania kwot pobranych świadczeń z tytułu wcześniejszej emerytury przy obliczaniu podstawy emerytury powszechnej dla kobiet urodzonych w (...) r. nastąpiło z naruszeniem wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ubezpieczone, które zdecydowały się przejść na wcześniejszą emeryturę, nie miały - w momencie podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego - świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie mogły przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia. Nie spodziewały się, że fakt wypłacania świadczeń emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach emerytury powszechnej.” „Ustawodawca, dokonując zmiany zasad ustalania wysokości emerytury powszechnej w stosunku do kobiet urodzonych w (...) r., naruszył zatem zasadę lojalności państwa względem obywateli. Wprowadzając nowe, mniej korzystne zasady po rozpoczęciu realizacji uprawnień w zakresie wcześniejszej emerytury, naraził te kobiety na nieprzewidziane skutki, które w istocie stanowiły dla nich pułapkę. Gdyby w momencie podejmowania decyzji o przejściu na taką emeryturę wiedziały, jakie będą tego konsekwencje dla ustalania wysokości emerytury powszechnej, być może nie skorzystałyby z tego uprawnienia”. Przepis art. 151 ust. 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b , i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tak też postąpił organ rentowy w niniejszej sprawie. Wydał decyzję uchylającą decyzję z 8 kwietnia 2014r. i przyznał wnioskodawczyni emeryturę od 1 kwietnia 2019r. Obliczone świadczenie w oparciu o art. 25 i 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2018r. poz. 1270 j.t.) okazało się mniej korzystne od dotychczas wypłacanej emerytury. Przepis art. 95 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Wspomniany art. 25 ust. 1 stanowi, że podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 , stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Organ rentowy zaskarżoną decyzją prawidłowo obliczył wysokość przysługującej wnioskodawczyni emerytury, w oparciu o obowiązujące przepisy i ustalił, iż jest ona świadczeniem mniej korzystnym od pobieranej wcześniejszej emerytury. Mając powyższe na uwadze Sąd w trybie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie z uwagi na jego bezpodstawność. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018r. poz. 265 j.t.) według zasady odpowiedzialności za wynik postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI