IV U 1197/13

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2014-06-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i renty rolniczeŚredniaokręgowy
emerytura rolniczaKRUSubezpieczenie społecznewspółwłasność gospodarstwaprowadzenie działalności rolniczejzawieszenie świadczeniaprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy nakazał KRUS wznowienie wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości, uznając, że współwłaścicielka gospodarstwa, która go nie prowadzi i nie czerpie z niego pożytków, nie podlega zawieszeniu świadczenia.

A. B. odwołała się od decyzji KRUS odmawiającej wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości, argumentując, że mimo współwłasności gospodarstwa rolnego, nie prowadzi ona działalności rolniczej ani nie czerpie z niego pożytków. Sąd Okręgowy, opierając się na zeznaniach strony i przepisach ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, uznał odwołanie za zasadne. Nakazał KRUS wznowienie wypłaty emerytury w pełnej wysokości od dnia 1 maja 2013 roku.

Sprawa dotyczyła odwołania A. B. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z dnia 11 czerwca 2013 roku, która odmówiła jej wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości. KRUS argumentował, że A. B. jest współwłaścicielem w ½ części gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,2379 ha, co zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, miało skutkować zawieszeniem wypłaty świadczenia. Odwołująca wyjaśniła, że ze względu na wiek i zły stan zdrowia nie pracuje na gospodarstwie, które prowadzi jej syn, a sama mieszka poza nim i nie czerpie z niego żadnych pożytków. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję. Sąd ustalił, że A. B. od lat nie mieszka na terenie gospodarstwa, nie prowadzi na nim działalności rolniczej ani nie osiąga z niego żadnych korzyści. Opierając się na przepisach art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, sąd uznał, że samo posiadanie gospodarstwa rolnego, bez jego faktycznego prowadzenia i czerpania z niego dochodów, nie jest podstawą do zawieszenia wypłaty emerytury rolniczej. Sąd podkreślił, że przepis art. 28 ust. 4 ustawy stwarza domniemanie prowadzenia działalności rolniczej przez właściciela, ale ubezpieczony ma możliwość obalenia tego domniemania. W ocenie sądu, A. B. skutecznie wykazała, że nie prowadzi działalności rolniczej. W związku z tym, sąd nakazał KRUS podjęcie wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości dla A. B. od dnia 1 maja 2013 roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, współwłaściciel gospodarstwa rolnego, który nie prowadzi na nim działalności rolniczej i nie czerpie z niego pożytków, nie podlega zawieszeniu wypłaty emerytury rolniczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej w rozumieniu przepisów ustawy. Odwołująca skutecznie wykazała, że nie prowadzi działalności rolniczej ani nie czerpie korzyści z posiadanych gruntów, co obala domniemanie wynikające z art. 28 ust. 4 ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

A. B.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaodwołująca
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowa w N.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.u.s.r. art. 28 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą.

u.u.s.r. art. 28 § ust. 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

u.u.s.r. art. 28 § ust. 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadzi działu specjalnego. Przepis ten stwarza domniemanie prowadzenia działalności rolniczej przez właściciela, które może być obalone dowodami.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 6 § pkt 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definiuje działalność rolniczą jako działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej, rybnej i leśnej.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

A. B. nie prowadzi osobiście działalności rolniczej. A. B. nie czerpie pożytków z posiadanych gruntów rolnych. Fakt współwłasności gospodarstwa rolnego nie jest wystarczający do zawieszenia emerytury, jeśli działalność rolnicza nie jest faktycznie prowadzona.

Odrzucone argumenty

A. B. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o określonej powierzchni.

Godne uwagi sformułowania

Samo posiadanie gospodarstwa rolnego, bez prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy, nie uzasadnia zastosowania art. 28 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. zawieszenie wypłaty emerytury rolniczej nie dotyczy osoby jedynie posiadającej gospodarstwo rolne, ale tylko takiej osoby, która gospodarstwo rolne prowadzi i gospodarstwo to przynosi jej dochód. ustawowe domniemanie, że właściciel gruntów zaliczanych do użytków rolnych prowadzi działalność rolniczą, może być obalone odpowiednimi dowodami.

Skład orzekający

Tadeusz Piesowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia emerytury rolniczej w przypadku współwłasności gospodarstwa, gdy emeryt nie prowadzi faktycznie działalności rolniczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i braku faktycznego prowadzenia działalności rolniczej przez emeryta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że samo formalne posiadanie majątku (gospodarstwa rolnego) nie zawsze przekłada się na faktyczne prowadzenie działalności i może nie skutkować utratą świadczeń, co jest istotne dla wielu osób w podobnej sytuacji.

Czy współwłasność gospodarstwa rolnego pozbawi Cię emerytury? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 1197/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2014 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Tadeusz Piesowicz Protokolant: Daniel Drożdż po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 roku w Nowym Sączu na rozprawie odwołania A. B. od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowa w N. z dnia 11 czerwca 2013 roku znak: (...) w sprawie A. B. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowa w N. o wypłatę uzupełniającej części renty rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że nakazuje Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowej w N. podjęcie wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości dla A. B. od dnia 1 maja 2013 roku. Sygn. akt IV U 1197/13 UZASADNIENIE wyroku z dnia 18 czerwca 2014 roku Decyzją z dnia 11 czerwca 2013 roku, znak: (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, powołując się na przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 2013r. poz. 1403 ze zm.), odmówił A. B. podjęcia wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości, albowiem jak wynika z posiadanej dokumentacji odwołująca jest współwłaścicielem w ½ części w gospodarstwie rolnym o ogólnej powierzchni 12,2379 ha użytków rolnych. Od powyższych decyzji odwołała się A. B. . Wyjaśniła, iż ze względu na wiek i zły stan zdrowia nie pracuje na gospodarstwie rolnym położonym w C. . Nadto mieszka poza domem w miejscowości L. u (...) . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie odwołania. Bezspornym w sprawie było, iż odwołująca A. B. ur. (...) , od dnia 17 stycznia 1992 roku ma przyznaną rentę rolniczą. Od dnia 1 lipca 2009 roku organ rentowy zawiesił odwołującej wypłatę części uzupełniającej emerytury. A. B. jest współwłaścicielem w ½ części użytków rolnych o ogólnej powierzchni 12,2379 ha położonych w miejscowości C. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. B. od kilkunastu lat nie mieszka na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości C. , gospodarstwo to prowadzi jej syn B. B. wraz z żoną O. B. . Po wyprowadzeniu się z tego gospodarstwa odwołująca zamieszkała u (...) początkowo T. a od pięciu lat mieszka w L. . Odwołująca z posiadanych gruntów nie pobiera żadnych pożytków. dowód: zeznania odwołującej k. 39 Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach odwołującej. Sąd w pełni dał wiarę tym zeznaniom albowiem były one przekonujące, logiczne i pozbawione jakichkolwiek sprzeczności. W zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jednoznacznie wynika że sporne grunty nie są uprawiane przez A. B. . Sąd zważył co następuje: Odwołanie A. B. zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena zasadności zawieszenia wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r., poz. 1403 z zm.), wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ustępie 2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Według ust. 3 art. 28 w/w ustawy, wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem ust. 5-7 oraz 9-10. Ustęp 4 art. 28 cyt. ustawy stanowi, że uznaje się, iż emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadzi działu specjalnego. Wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 1997 r. sygn. II UKN 145/97, LEX nr 31916 Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje dopuszczalność częściowego zawieszenia wypłaty emerytury lub renty inwalidzkiej na zasadach przewidzianych w jej art. 28 , jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą, tj. działalność, o której mowa w art. 6 pkt 3 ustawy, a więc działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej, rybnej i leśnej. Samo posiadanie gospodarstwa rolnego, bez prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy, nie uzasadnia zastosowania art. 28 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. III AUa 598/04, stwierdzając, iż zawieszenie wypłaty emerytury rolniczej nie dotyczy osoby jedynie posiadającej gospodarstwo rolne, ale tylko takiej osoby, która gospodarstwo rolne prowadzi i gospodarstwo to przynosi jej dochód. Należy podkreślić, że prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 1 cyt. ustawy oznacza prowadzenie na własny rachunek przez posiadacza gospodarstwa rolnego działalności zawodowej związanej z tym gospodarstwem, stałej i osobistej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych czynności wiążących się z jego prowadzeniem. Osobisty charakter działalności jako cecha działalności rolniczej oznacza, że rolnik osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, co wyraża się co najmniej w tym, że do niego zwykle należy podejmowanie decyzji dotyczących prowadzonego gospodarstwa. W ocenie Sądu przepis ust. 4 art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. przez zapis „ uznaje się, że...” stwarza domniemanie, iż osoba będąca właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa lub jego posiadaczem – prowadzi w nim działalność rolniczą. Ubezpieczony ma jednak możliwość wykazania, iż pomimo tego, że jest właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego, nie prowadzi w nim działalności rolniczej. Inna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do sprzeczności pomiędzy ust.1 a ust. 4 art. 28, ponieważ ust.1 mówi o prowadzeniu działalności rolniczej, definiowanej przez art. 6 pkt 3, który to przepis nie zalicza do prowadzenia działalności rolniczej samego faktu posiadania gospodarstwa rolnego w formie własności, bądź innego typu posiadania, a jedynie podejmowania konkretnych działań. Takie stanowisko potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2005 r. I UK 59/05, w którym stwierdzono; „przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, ustawowe domniemanie, że właściciel gruntów zaliczanych do użytków rolnych prowadzi działalność rolniczą, może być obalone odpowiednimi dowodami”. Poglądy wyrażone w tezach cytowanych orzeczeń, jak i ich uzasadnieniach, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. W przedmiotowej sprawie – jak wynika to z ustaleń Sądu – A. B. wykazała, iż nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie osiąga z posiadanych nieruchomości żadnych korzyści. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd na mocy art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że nakazał Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowej w N. podjęcie wypłaty emerytury rolniczej w pełnej wysokości dla A. B. od dnia 11 czerwca 2013 roku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI