IV U 1083/13

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2013-10-14
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSwznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyorzecznictwoubezpieczenia społeczneprawo administracyjne

Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie R. S. od decyzji ZUS o zwrocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie emerytury, jednocześnie przekazując organowi rentowemu do rozpoznania wniosek o przyznanie emerytury.

R. S. złożyła do ZUS wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia prawa do wcześniejszej emerytury, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. ZUS zwrócił wniosek, uznając się za niewłaściwy do jego rozpoznania, gdyż sprawa była już prawomocnie zakończona przez sądy. R. S. wniosła odwołanie od tej decyzji. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając decyzję ZUS za prawidłową, ale przekazał organowi rentowemu do rozpoznania wniosek o przyznanie emerytury, który również znalazł się w odwołaniu.

Wnioskodawczyni R. S. domagała się przywrócenia prawa do wcześniejszej emerytury pracowniczej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012 r. uznający za niezgodny z Konstytucją przepis stanowiący podstawę odmowy przyznania jej tego świadczenia w przeszłości. ZUS decyzją z 30 kwietnia 2013 r. zwrócił jej wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na swoją niewłaściwość do jego rozpoznania, gdyż sprawa była już prawomocnie zakończona przez sądy (Sąd Okręgowy, Apelacyjny i Najwyższy). R. S. wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając ZUS niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędne uznanie, że domaga się wznowienia postępowania, podczas gdy w rzeczywistości chodziło o przywrócenie prawa do emerytury. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, analizując sprawę, ustalił, że kwestia odmowy prawa do emerytury była już przedmiotem prawomocnego postępowania sądowego. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie sądu, właściwym do wznowienia postępowania jest sąd. Ponieważ R. S. złożyła wniosek do ZUS, a nie do sądu, organ rentowy postąpił prawidłowo, zwracając wniosek. Sąd oddalił odwołanie R. S. od decyzji ZUS. Niemniej jednak, sąd zauważył, że wniosek R. S. zawierał również żądanie przyznania emerytury, które nie zostało dotychczas rozpoznane przez organ rentowy. W związku z tym, na podstawie art. 477^10 kpc, sąd przekazał ten wniosek do rozpoznania organowi rentowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w takiej sytuacji. Właściwym do wznowienia postępowania jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie.

Uzasadnienie

Sprawy zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu podlegają przepisom Kodeksu postępowania cywilnego dotyczącym wznowienia postępowania. W przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie sądu, właściwym do wznowienia postępowania jest sąd, a nie organ rentowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania i przekazanie wniosku

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego.

k.p.c. art. 477¹⁰

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przekazania wniosku organowi rentowemu do rozpoznania jako nowe żądanie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 66 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu przez organem rentowym i stanowi podstawę do zwrotu wniosku w przypadku niewłaściwości organu.

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w kontekście przepisów dotyczących wznowienia postępowania.

k.p.c. art. 401¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

u.s.u.s. art. 83 b § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 124

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwość organu rentowego do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Wniosek o wznowienie postępowania powinien być skierowany do sądu, a nie do organu rentowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego przez ZUS. Domaganie się przywrócenia prawa do emerytury, a nie wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania jest sąd a nie organ rentowy kwestia odmowy prawa do takiej emerytury była przedmiotem sądowego postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego właściwym do wznowienia postępowania jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie

Skład orzekający

Ewa Preneta - Ambicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznawania wniosków o wznowienie postępowania w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego, które były przedmiotem prawomocnych orzeczeń sądowych, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania jest błędnie kierowany do organu rentowego zamiast do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem proceduralny związany z właściwością organów i sądów w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

ZUS nie wznowi postępowania emerytalnego – sąd jest właściwy!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 1083/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Preneta - Ambicka Protokolant: sekr. sądowy Dorota Saj po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 r. w Rzeszowie sprawy z wniosku R. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o przyznanie prawa do emerytury na skutek odwołania R. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 30.04.2013r. znak (...) -1/15/ (...) I. oddala odwołanie, II. wniosek wnioskodawczyni R. S. o przyznanie prawa do emerytury przekazuje do rozpoznania organowi rentowemu. - Sygn. akt IV U 1083/13 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 14 października 2013 r. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. znak: (...) – 1/15/ (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , powołując się na art. 66 § 3 i art. 180 ustawy kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r. , art. 405 kpc w zw. z art. 83 b ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zwrócił wniosek R. S. z 9 kwietnia 2013 r. o wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia prawa do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. W uzasadnieniu powyższego organ rentowy wskazał, że właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania jest sąd a nie organ rentowy. R. S. zakwestionowała prawidłowość wydanej przez organ rentowy decyzji zarzucając niewyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego i przyjęcie, że występuje z wnioskiem o wznowienie postępowania podczas gdy w rzeczywistości domaga się ona przywrócenia jej prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. domagał się jego oddalenia z przyczyn tożsamych co wskazywane w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Wnioskodawczyni R. S. w oparciu o decyzję ZUS z 3 września 1997 r. uzyskała prawo do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Decyzją z 25 lipca 2008 r., wskutek wznowienia postępowania w sprawie, organ rentowy odmówił w/w prawa od emerytury wskazując, że stwierdzone u dziecka wnioskodawczyni schorzenie nie wykazuje upośledzenia sprawności organizmu w stopniu wymagającym stałej opieki a zatem wnioskodawczyni nie posiada uprawnień do wcześniejszej emerytury z tego tytułu. Jednocześnie organ rentowy uchylił decyzję pierwotną i wstrzymał wypłatę świadczenia. Decyzja powyższa była następnie przedmiotem oceny i rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt IV U 1413/08 oddalił odwołanie R. S. od niej złożone. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt III AUa 68/09 oddalił apelację wnioskodawczyni a dalej Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni wyrokiem z 7 października 2009 r. sygn. akt II UK 38/09. W dniu 23 marca 2012 r. R. S. złożyła w (...) Oddział w R. wniosek o „rozpatrzenie jej sprawy pod kątem przywrócenia prawa do emerytury od 1 sierpnia 2008 r.” odwołując się do treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012 r. uznającego za niezgodny z Konstytucją art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a który to przepis stanowił podstawę odmowy przez Zakład prawa do emerytury. Decyzją z 29 marca 2012 r. Zakład zwrócił powyższy wniosek wskazując w uzasadnieniu decyzji, że w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądu można żądać wznowienia postępowania przed sądem przez wniesienie skargi w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Kolejnym wnioskiem, złożonym w ZUS 29 marca 2012 r. wnioskodawczyni wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie odmowy prawa do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Ponownie też odwołała się do orzeczenia Trybunału z 28 lutego 2012 r. Pismem z dnia 10 kwietnia 2012 r. organ rentowy poinformował wnioskodawczynię, że wniosek o wznowienie należy złożyć do Sądu. W dniu 11 kwietnia 2013 r. R. S. wniosła do ZUS kolejny wniosek o przywrócenie prawa do wcześniejszej emerytury. Jako podstawę prawną żądania wznowienia wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012 r. Ustosunkowując się do jego treści Zakład 30 kwietnia 2013 r. wydał zaskarżoną w sprawie decyzję, którą zwracał ów wniosek stwierdzając swą niewłaściwość do jego rozpoznania. Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o niebudzącą wątpliwości dokumentację z akt emerytalnych wnioskodawczyni. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że R. S. pomimo wielokrotnego pouczania jej przez organ rentowy zarówno w decyzji jak i pismach kierowanych do w/w o braku właściwości ZUS do rozpoznania jej wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie przywrócenia prawa do emerytury z tytułu opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem, uwag powyższych nie uwzględniała i bezwzględnie kolejne wnioski składała i kierowała właśnie do organu rentowego. Tymczasem jak ustalono w sprawie kwestia odmowy prawa do takiej emerytury była przedmiotem sądowego postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego z 10 grudnia 2008 r. oddalającego złożone przez nią odwołanie od decyzji ZUS. Również Sąd Najwyższy wyrokiem z 7 października 2009 r. oddalił kasację wnioskodawczyni. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem sądu zastosowanie znajdują przepisy art. 401 1 kpc i następne, zgodnie z którymi w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie sądu można żądać wznowienia postępowania w tej sprawie i właściwym do wznowienia postępowania jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Wniesienie skargi ograniczone jest terminem trzech miesięcy od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Skoro zatem R. S. złożyła wniosek o wznowienie postępowanie do ZUS a nie do sądu czyli wniosła go do organu niewłaściwego, w myśl art. 66 § 3 kpa , mającego zastosowanie w postępowaniu przez organem rentowym, wniosek ten podlegał zwrotowi. Decyzja więc ZUS i stanowisko wyrażone w tym zakresie jest prawidłowe co czyni odwołanie złożone od niej niezasadnym. Skutkiem uprzedniego podlegało ono oddaleniu w oparciu o art. 477 14 § 1 kpc . Niemniej jednak wnioskodawczyni we wniosku o wznowienie postępowania z 11 kwietnia 2013 r. zawarła również wniosek o przyznanie jej emerytury, co następnie precyzyjnie potwierdziła w treści złożonego odwołania od decyzji ZUS z 30 kwietnia 2013 r. Wniosek taki formalnie złożony powinien być przedmiotem decyzji ZUS, zatem na podstawie art. 477 10 kpc jako nowe żądanie, dotychczas przez organ rentowy nie rozpoznane Sąd przekazał wniosek organowi rentowemu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI