IV U 1004/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję Prezesa KRUS, przyznając ubezpieczonej prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 maja 2015 r., uznając, że po wydzierżawieniu większości gruntów i ze względu na brak faktycznego prowadzenia działalności rolniczej na odziedziczonych nieruchomościach, nie prowadzi ona już działalności rolniczej.
Ubezpieczona B.W. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej jej prawa do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Organ rentowy uznał, że ubezpieczona nadal prowadzi działalność rolniczą, ponieważ pozostałe po wydzierżawieniu grunty przekraczały 1 ha, a także posiadała udziały w nieruchomościach odziedziczonych po ojcu. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do świadczenia, argumentując, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, a nie tylko posiadanie gruntów, zwłaszcza gdy udziały te nie były faktycznie użytkowane przez ubezpieczoną.
Sprawa dotyczyła odwołania B.W. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która odmówiła jej prawa do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Organ rentowy uznał, że ubezpieczona nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, ponieważ po wydzierżawieniu części gospodarstwa pozostało w jej posiadaniu 1,2747 ha gruntów, a także posiadała udziały we współwłasności i współużytkowaniu wieczystym nieruchomości odziedziczonych po ojcu. Ubezpieczona argumentowała, że faktyczna powierzchnia gruntów pozostałych w jej posiadaniu po wydzierżawieniu wynosi 0,9713 ha, a odziedziczone udziały w nieruchomościach w S. nigdy nie stanowiły części jej gospodarstwa rolnego i nie były przez nią faktycznie użytkowane. Sąd Okręgowy w Siedlcach uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej następuje, gdy ani ubezpieczony, ani jego małżonek nie jest właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 1 ha (lub 1 ha przeliczeniowy) i nie prowadzi działu specjalnego. Sąd zinterpretował przepis art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w powiązaniu z przepisami o podatku rolnym, wskazując, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, a nie tylko samo posiadanie gruntów. W ocenie sądu, ubezpieczona faktycznie nie prowadziła działalności rolniczej na odziedziczonych nieruchomościach w S., ponieważ udziały te były związane z lokalami mieszkalnymi i niemieszkalnymi użytkowanymi przez jej matkę i brata, a położenie innej odziedziczonej działki było nieznane. Po wydzierżawieniu części gruntów, łączna powierzchnia nieruchomości pozostających w faktycznym posiadaniu ubezpieczonej i jej męża wyniosła 0,9713 ha, co nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając B.W. prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 maja 2015 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie udziałów we współwłasności lub współużytkowaniu wieczystym nieruchomości, które nie są faktycznie użytkowane w działalności rolniczej przez emeryta lub jego małżonka, nie stanowi przeszkody do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej, jeśli łączna powierzchnia faktycznie posiadanych i użytkowanych gruntów rolnych nie przekracza 1 ha (lub 1 ha przeliczeniowego) i nie jest prowadzony dział specjalny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla ustalenia zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej jest faktyczne prowadzenie tej działalności, a nie tylko formalne posiadanie gruntów. W przypadku odziedziczonych udziałów, które nie były faktycznie użytkowane przez ubezpieczoną i były związane z lokalami mieszkalnymi lub ich położenie było nieznane, nie można uznać, że stanowiły one część prowadzonego przez nią gospodarstwa rolnego. Po wydzierżawieniu części gruntów, pozostała powierzchnia była poniżej progu uznawanego za gospodarstwo rolne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
B. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
u.s.r. art. 28 § ust. 1-4
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, a pozostawione grunty nie mogą przekraczać 1 ha fizycznego i 1 ha przeliczeniowego.
Pomocnicze
u.p.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa o podatku rolnym
Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
k.p.c. art. 477±4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne prowadzenie działalności rolniczej jest kluczowe dla oceny zaprzestania jej prowadzenia. Odziedziczone udziały w nieruchomościach, które nie są faktycznie użytkowane przez ubezpieczoną, nie stanowią części jej gospodarstwa rolnego. Powierzchnia gruntów faktycznie posiadanych i użytkowanych przez ubezpieczoną i jej męża po wydzierżawieniu jest poniżej progu 1 ha (lub 1 ha przeliczeniowego).
Odrzucone argumenty
Posiadanie przez ubezpieczoną gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 1 ha (wliczając grunty wydzierżawione i odziedziczone udziały) oznacza, że nadal prowadzi działalność rolniczą. Posiadanie udziałów we współwłasności lub współużytkowaniu wieczystym nieruchomości odziedziczonych po ojcu, nawet jeśli nie były faktycznie użytkowane, jest wystarczające do uznania prowadzenia działalności rolniczej.
Godne uwagi sformułowania
kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności rolniczej nie można uznać, że stanowiły one część jej gospodarstwa rolnego nie wiedzą, gdzie wskazana nieruchomość jest położona
Skład orzekający
Elżbieta Wojtczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przez emerytów i rencistów KRUS, zwłaszcza w kontekście posiadania gruntów odziedziczonych lub po wydzierżawieniu części gospodarstwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji emerytów rolniczych i przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wymaga analizy faktycznego stanu posiadania i użytkowania gruntów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalne posiadanie gruntów, w kontekście prawa do świadczeń emerytalnych. Jest to istotne dla wielu rolników i ich rodzin.
“Czy posiadanie odziedziczonych gruntów uniemożliwia pobieranie emerytury rolniczej? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 1004/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Wierzbicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016r. w S. odwołania B. W. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 22 czerwca 2015 r. Nr (...) w sprawie B. W. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonej B. W. (1) przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 01 maja 2015 r. Sygn. akt: IV U 1004/15 UZASADNIENIE Decyzją z 22 czerwca 2015r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art.28 ust.4 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odmówił B. W. (1) wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej wskazując, iż zgodnie z powyższym przepisem uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, a pozostawione grunty nie mogą przekraczać 1 ha fizycznego i 1 ha przeliczeniowego. Organ rentowy wskazał, iż z przedłożonych przez ubezpieczoną dokumentów wynika, że po wydzierżawieniu gospodarstwa w dniu 24.04.2015 r. pozostały w posiadaniu ubezpieczonej grunty o powierzchni 1,2747 ha. Odwołanie od w/w decyzji złożyła B. W. (1) wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczona podniosła, że grunty pozostałe w jej i męża posiadaniu po wydzierżawieniu działek o nr ewid. (...) i (...) o łącznej powierzchni 2,1876 ha mają łączną powierzchnię 0,9713 ha. Nigdy natomiast w skład jej gospodarstwa rolnego nie wchodziły udziały we współwłasności i współużytkowaniu wieczystych działek o nr ewid. 142, 721/22, 721/11 położonych w S. i nigdy nie była użytkownikiem tych nieruchomości. Ponadto wskazał również, ze organ rentowy wadliwie określił jej udziały we współwłasności i współużytkowaniu w/w nieruchomości (odwołanie k.1-3). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przywołując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.13). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona B. W. (1) na podstawie decyzji z dnia 03 czerwca 2013 r. jest uprawniona do emerytury rolniczej od dnia 1 maja 2013 r. i emerytura rolnicza jest jej wypłacana w części składkowej (decyzja k. 44-45). B. W. (1) i W. W. (1) na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej są właścicielami nieruchomości o nr ewid. (...) o powierzchni 0,0552 ha, (...) o powierzchni 0,1041 ha, (...) o powierzchni 0,08 ha położonych w K. (k. 7-8). Mąż B. W. (2) W. jest właścicielem nieruchomości o nr ewid.: (...) o powierzchni 1,1449 ha, (...) o powierzchni 1,0427 ha, (...) o powierzchni 0,2061 ha, 1901 o powierzchni 0,1802 ha, (...) o powierzchni 0,2932 ha położonych w K. (k.5-6). Powyższe nieruchomości wchodziły w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez B. W. (1) , którego łączna powierzchnia to 3,1064 ha. Ponadto ubezpieczona wraz z mężem są również użytkownikami działki o nr ewid. 2750 o powierzchni 0,0525 ha, co daje łączna powierzchnie gospodarstwa 3,1589 ha. Dnia 24 kwietnia 2015 r. W. W. (1) zawarł umowę dzierżawy z A. A. , na podstawie której wydzierżawił działki o nr ewid. (...) i (...) o łącznej powierzchni 2,1876 ha A. A. na okres 10 lat (umowa dzierżawy - akta emerytalne organu rentowego). Po wydzierżawieniu powyższych działek ubezpieczona wraz z mężem są użytkownikami nieruchomości o łącznej powierzchni 0,9713 ha. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie INs 1347/13 Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim stwierdził, że spadek po W. P. (1) zmarłym 28 listopada 2005 r. w S. i ostatnio tam stale zamieszkałym na podstawie ustawy nabyła m.in. córka wymienionego B. W. (1) w 3/20 częściach (postanowienie spadkowe k. 37). W związku z powyższym postępowaniem spadkowym B. W. (1) stała się współużytkownikiem wieczystym w 309/40000 częściach w nieruchomości o nr ewid. 721/22 o powierzchni 0,3078 ha, współużytkownikiem wieczystym w 381/100000 częściach w nieruchomości o nr ewid. 721/11 o powierzchni 0,0908 ha, współużytkownikiem wieczystym w 633/200000 częściach w nieruchomości o nr ewid. 721/12 o powierzchni 0,1159 ha położonych w S. . Powyższe udziały stanową udział w częściach wspólnych lokali: mieszkalnego, niemieszkalnego i garażu posadowionych na powyższych nieruchomościach i prawie wieczystego użytkowania związanych z tymi lokalami. W lokalu mieszkalnym znajdującym się na działce o nr ewid. 721/22 mieszka matka B. W. (1) wraz z synem W. P. (2) i oni również korzystają z lokalu niemieszkalnego na działce (...) i lokalu garażowego na działce (...) (zaświadczenie k. 4, zeznania W. P. (2) k. 38v-39). W wyniku postępowania spadkowego po ojcu ubezpieczona stała się również współwłaścicielką w 3/40 częściach w działce o nr ewid. 142 o powierzchni 0,11 ha położonej w S. , która według wypisu z ewidencji gruntów stanowi działkę rolną, natomiast ani ubezpieczona, ani jej brat W. P. (2) nie wiedzą, gdzie wskazana nieruchomość jest położona. Ubezpieczona B. W. (1) nigdy nie użytkowała działki (...) położonej w S. , jak również nie korzystała z nieruchomości lokalowych i udziału w prawie wieczystego użytkowania jako części wspólnych tych lokali wchodzących w skład spadku po ojcu. Nigdy wskazane nieruchomości nie stanowiły części jej gospodarstwa rolnego (zeznania W. P. (2) 38v-39, zeznania ubezpieczonej k. 17v, 39). Dnia 6 maja 2015 r. ubezpieczona złożyła wniosek do organu rentowego o wypłatę części uzupełniającej emerytury wskazując, że wraz z mężem zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej (wniosek – akta emerytalne organu rentowego). Decyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej (decyzja k. 94 akt emerytalnych). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie obdarzonego przez Sąd wiarygodnością. Sąd w całości obdarzył wiarygodnością dowód z zeznań świadków: W. P. (2) i A. C. oraz dowód z przesłuchania ubezpieczonej w charakterze strony. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej B. W. (1) okazało się uzasadnione. Zgodnie z art.28 ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8 , jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie z ustępem 4 powyższego przepisu uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisu art.28 ust.4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i doszedł do niewłaściwego wniosku, że ubezpieczona jako emerytka nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1 , o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. W ocenie Sądu powyższy przepis nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, jakim jest powierzchnia gruntów rolnych których jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem, kiedy należy uznać, że emeryt nie prowadzi już działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż emeryt lub jego małżonek jest właścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt ten nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą i pracuje w gospodarstwie rolnym. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (vide: uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389), a także Sąd Apelacyjny w Lublinie, który w wyroku z 1 sierpnia 2012r. w sprawie III AUa 615/12 (LEX nr 1216343) wskazał, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art.6 pkt 3 ustawy z 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art.28 ust.1 i 3 w związku z ust.4. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że ubezpieczona wraz z mężem po wydzierżawieniu działek o nr ewid. (...) i (...) umową z 24 kwietnia 2015 r. jest właścicielem i posiadaczem nieruchomości o łącznej powierzchni 0,9713 ha. Pozostałe nieruchomości nie stanowią zatem gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym . Błędnie organ rentowy uznał ubezpieczoną za osobę prowadzącą gospodarstwo rolne na działkach o nr ewid.721/22, 721/11, 721/12 oraz działce o nr ewid. 142 położonych w S. . Udziały w prawie wieczystego użytkowania w działkach (...) oraz udział we współwłasności w działce (...) ubezpieczona odziedziczyła po ojcu W. P. (1) , nigdy jednak nie weszła w posiadanie tych nieruchomości i nie prowadziła na tych nieruchomościach gospodarstwa rolnego. Podkreślić bowiem należy, iż udziały w prawie wieczystego użytkowania w działach 721/22, 721/11, 721/12 są związane z odrębną własnością lokali: mieszkalnego i niemieszkalnych znajdujących się na tych działkach, z których korzysta matka ubezpieczonej i jej brat W. P. (2) , natomiast jeżeli chodzi o działkę o nr ewid. 142, to oni ubezpieczona, ani jej brat W. P. (2) nie wiedzą, gdzie ta działka faktycznie jest położona. Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu wynika, zatem, że B. W. (1) nigdy nie prowadziła gospodarstwa rolnego na działach odziedziczonych po ojcu W. P. (1) . W konsekwencji powyższego w pełni zasadne jest stwierdzenie, że ubezpieczona nie prowadzi działalności rolniczej na działkach położnych w S. wskazanych powyżej i oceny tej nie zmienia fakt, że pozostaje ona współwłaścicielką i współużytkownikiem wieczystym tych działek. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należało, że organ rentowy niezasadnie odmówił ubezpieczonej wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej i dlatego na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż B. W. (1) przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 maja 2015 r. tj. do miesiąca, w którym ubezpieczona złożył wniosek o wypłatę części uzupełniającej emerytury rolniczej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI