IV U 1003/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego, uznając, że udział w biegu charytatywnym na wózku inwalidzkim nie stanowił wykorzystania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem.
Organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 20 kwietnia do 10 maja 2024 r., twierdząc, że udział w Biegu Kobiet stanowił wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Ubezpieczona, która doznała wypadku przy pracy i poruszała się na wózku inwalidzkim, skonsultowała swój udział z lekarzem, który zezwolił na udział na wózku. Sąd uznał odwołanie za zasadne, stwierdzając, że udział w biegu na wózku, zgodnie z zaleceniami lekarskimi i mający pozytywny wpływ na stan psychiczny, nie naruszył celu zwolnienia lekarskiego ani nie przedłużył okresu niezdolności do pracy.
Decyzją z dnia 19 czerwca 2024 r. organ rentowy odmówił R. A. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 20 kwietnia do 10 maja 2024 r., uznając, że jej udział w Biegu Kobiet w dniu 21 kwietnia 2024 r. stanowił wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Ubezpieczona, która doznała wypadku przy pracy i była niezdolna do pracy, odwołała się od tej decyzji, argumentując, że konsultowała swój udział z lekarzem, który zezwolił na udział na wózku inwalidzkim, a wydarzenie miało charakter charytatywny i pozytywny wpływ na jej stan psychiczny. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego. Sąd oparł się na opinii biegłego ortopedy, który stwierdził, że udział w biegu na wózku inwalidzkim nie wpłynął negatywnie na stan zdrowia ubezpieczonej ani nie przedłużył okresu niezdolności do pracy, a wręcz miał pozytywny wpływ na jej samopoczucie. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, czy zachowanie ubezpieczonego utrudnia proces leczenia i rekonwalescencji, a w tym przypadku tak nie było. Zasądzono również od organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, udział w biegu charytatywnym na wózku inwalidzkim, zgodnie z zaleceniami lekarskimi i mający pozytywny wpływ na stan psychiczny, nie stanowi wykorzystania zwolnienia od pracy niezgodnie z jego celem, jeśli nie przedłuża okresu niezdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest, czy zachowanie ubezpieczonego utrudnia proces leczenia i rekonwalescencji. W tym przypadku udział w biegu na wózku, skonsultowany z lekarzem i mający pozytywny wpływ na samopoczucie, nie przedłużył okresu niezdolności do pracy i nie naraził na pogorszenie stanu zdrowia, co potwierdził biegły ortopeda. Organ rentowy nie wykazał, aby doszło do wykorzystania zwolnienia niezgodnie z celem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji organu rentowego i przyznanie prawa do zasiłku chorobowego
Strona wygrywająca
R. A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. A. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/odwołująca |
| (...) Oddział w E. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.z.ch.m. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 6 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Ubezpieczonemu, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy, przysługuje zasiłek chorobowy.
Pomocnicze
u.z.ch.m. art. 68
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Organ rentowy jest uprawniony do kontrolowania prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy.
u.z.ch.m. art. 66 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku lub okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 7
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepisy ustawy zasiłkowej stosuje się przy ustalaniu prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli jest zasadna.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
u.k.s.c. art. 96 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
u.o.s. art. 2 § 1
Ustawa o opłacie skarbowej
Złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach z ubezpieczenia społecznego nie podlega opłacie skarbowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział w biegu charytatywnym na wózku inwalidzkim, zgodnie z zaleceniami lekarskimi, nie stanowi wykorzystania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Udział w biegu miał pozytywny wpływ na stan psychiczny i ogólny stan zdrowia ubezpieczonej, nie przedłużając okresu niezdolności do pracy. Organ rentowy nie wykazał, że zachowanie ubezpieczonej utrudniło proces leczenia i rekonwalescencji.
Odrzucone argumenty
Udział w zorganizowanej imprezie (Bieg Kobiet) stanowił wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, ponieważ nie był podstawową czynnością życia codziennego.
Godne uwagi sformułowania
wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem udział w biegu nie był podstawową czynnością życia codziennego konsultowała udział w Biegu Kobiet z lekarzem prowadzącym, który zezwolił na udział pod warunkiem, że ubezpieczona będzie poruszała się na wózku inwalidzkim udział w biegu stanowił dla niej pocieszenie i miał znaczenie w powrocie do zdrowia pod pojęciem pracy w rozumieniu art. 17 ustawy zasiłkowej rozumieć należy pracę w potocznym tego słowa znaczeniu za pracę zarobkową uważa się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy nie wszystkie czynności podejmowane w okresie orzeczonej niezdolności do pracy mogą być kwalifikowane jako czynności niezgodne z celem zwolnienia nie chodzi tu jedynie o odzyskanie pełnej zdolności do pracy, gdyż zdrowie może być traktowane nie tylko jako stan braku objawów patologicznych, ale także jako stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej
Skład orzekający
Katarzyna Grabek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej w kontekście aktywności podejmowanych przez ubezpieczonego w okresie zwolnienia lekarskiego, zwłaszcza gdy mają one charakter terapeutyczny lub charytatywny i są zgodne z zaleceniami lekarskimi."
Ograniczenia: Każdy przypadek należy oceniać indywidualnie, biorąc pod uwagę stan zdrowia ubezpieczonego, zalecenia lekarskie i rzeczywisty wpływ podejmowanych działań na proces leczenia i rekonwalescencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że aktywność poza domem, nawet w okresie zwolnienia lekarskiego, może być usprawiedliwiona, jeśli służy zdrowiu i jest zgodna z zaleceniami lekarskimi, co jest ważnym aspektem dla wielu osób.
“Czy udział w biegu charytatywnym na wózku inwalidzkim podczas L4 to złamanie prawa? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt IV U 1003/24 gm WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2025 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Katarzyna Grabek Protokolant: Milena Duławska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z odwołania R. A. od decyzji (...) Oddziału w E. z dnia 19 czerwca 2024 r. znak: (...) o zasiłek chorobowy I.
zmienia zaskarżoną decyzję (...) Oddziału w E. z dnia 19 czerwca 2024 r. znak: (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej R. A. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 20 kwietnia 2024 r. do 10 maja 2024 r.; II.
zasądza od (...) Oddziału w E. na rzecz R. A. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty; III.
orzeka, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa. Sygnatura akt IV U 1003/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 czerwca 2024 r. znak: (...) organ rentowy (...) Oddział w E. odmówił R. A. prawa do zasiłku chorobowego za okres 20 kwietnia 2024 r. do 10 maja 2024 r. Jako podstawę prawną swojej decyzji organ rentowy wskazał art. 17 i art. 68 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 6 -10 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych . Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ rentowy wskazał, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, tj. w dniu 21 kwietnia 2024 r. ubezpieczona brała udział w zorganizowanej imprezie jaką był Biegu Kobiet (...) P. . Organ rentowy uznał, że ubezpieczona wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, bowiem udział w biegu nie był podstawową czynnością życia codziennego. Pismem z dnia 27 sierpnia 2024 r. (data stempla pocztowego) R. A. , zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji odmawiającej jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 20 kwietnia 2024 r. do dnia 10 maja 2024 r., domagając się uchylenia wydanej decyzji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa na jej rzecz od (...) . Uzasadniając odwołanie wskazała, że jest osobą aktywną fizycznie, uczestniczy systematycznie w wielu wydarzeniach sportowych, a także zawodowo zajmuje się sportem jako nauczyciel wychowania fizycznego. Zaznaczyła jednak, że jej udział w biegu nie był związany z wykonywaniem obowiązków służbowych i to nie zakład pracy był organizatorem wydarzenia. Wskazała, że celem biegu była promocja profilaktyki raka szyjki macicy oraz że konsultowała udział w Biegu Kobiet z lekarzem prowadzącym, który zezwolił na udział pod warunkiem, że ubezpieczona będzie poruszała się na wózku inwalidzkim, co uczyniła. Zwróciła także uwagę, że udział w biegu stanowił dla niej pocieszenie i miał znaczenie w powrocie do zdrowia, bowiem jej stan psychiczny bardzo się pogorszył na skutek wypadku i wywołanej nim niezdolności do pracy oraz samotności. W piśmie procesowym z dnia 23 września 2024 r. (data wpływu pisma do Sądu), stanowiącym odpowiedź organu rentowego na odwołanie, (...) Oddział w E. wniósł o oddalenie odwołania z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a także wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych na jego rzecz od odwołującej się (żądanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego sformułowane w piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 15 października 2024 r.). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołująca się R. A. , urodzona (...) , pozostaje zatrudniona od dnia 13 września 2021 r. w wymiarze czasu pracy 1,05 u płatnika składek N. (...) z siedzibą (...) P. jako nauczyciel wychowania fizycznego oraz opiekun w świetlicy szkolnej na postawie umowy o pracę i z tego tytułu podlega ubezpieczeniom społecznym. Bezsporne, a nadto dowód: zaświadczenie płatnika składek z 30.09.2024 r. – akta organu rentowego; pismo ogólne do zakładu ubezpieczeń społecznych z dnia 06.06.2024 r. – akta organu rentowego. Dnia 25 marca 2024 r. odwołująca się doznała wypadku przy pracy, skutkującego skręceniem i naderwaniem w obrębie więzadła krzyżowego kolana. W wyniku wypadku odwołująca się przez kilka tygodni nie mogła chodzić bez pomocy innych osób. Z czasem ubezpieczona zaczęła poruszać się na wózku inwalidzkim, a następnie w ortezie i o kulach. Ubezpieczona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, po wypadku wymagała opieki i pomocy osób trzecich, której udzielały jej koleżanki z pracy. Dowód: zeznania świadka C. E. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 75v.; zeznania świadka R. F. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76; przesłuchanie ubezpieczonej R. A. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76v.-77. W okresie od 25 marca 2024 r. do 23 czerwca 2024 r. odwołująca się pozostawała niezdolna do pracy z powodu urazu licznych struktur kolana (kod S83.7). Ubezpieczona w okresie niezdolności do pracy odbywała rehabilitacje i regularnie konsultowała się z ortopedą, wykonując wydawane jej zalecenia. Dowód: zaświadczenie lekarskie e-ZLA seria (...) z dnia 16.04.2024 r. k. 82; zaświadczenie płatnika składek – akta organu rentowego; zestawienie zaświadczeń (...) – akta organu rentowego; konsultacja ortopedyczna z dnia 16.04.2024 r. – akta organu rentowego; konsultacja ortopedyczna z dnia 09.05.2024 r. – akta organu rentowego; zeznania świadka C. E. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 75v.; zeznania świadka R. F. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76. Ubezpieczona jest osobą aktywną fizycznie oraz dbającą o swoje zdrowie, w tym również z uwagi na przewlekłą chorobę autoimmunologiczną. Po wypadku zależało jej na jak najszybszym odzyskaniu sprawności fizycznej i powrocie do pracy. Ponadto ubezpieczona regularnie bierze udział w akcjach charytatywnych. Zapisy na Bieg Kobiet odbywały się w styczniu 2024 r. i odwołująca zapisała się na to wydarzenie jeszcze przed wypadkiem. Bieg Kobiet był wydarzeniem o charakterze charytatywnym, a nie sportowym, jego celem była zbiórka pieniędzy na hospicjum dla dzieci oraz promocja profilaktyki raka szyjki macicy. Dowód: zeznania świadka C. E. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 75v.; zeznania świadka R. F. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76; przesłuchanie ubezpieczonej R. A. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76v.-77. Samopoczucie i kondycja psychiczna ubezpieczonej uległy znacznemu pogorszeniu od dnia wypadku, z uwagi na znacznie ograniczone kontakty z innymi ludźmi i brak ruchu oraz dolegliwości bólowe. Koleżanki ubezpieczonej dostrzegały zły stan psychiczny ubezpieczonej związany z niezdolnością do pracy z powodu wypadku. Zaczęły dopytywać, czy weźmie udział w planowanym Biegu Kobiet. Ubezpieczona skonsultowała chęć udziału ze swoim lekarzem prowadzącym, który zastrzegł, że jest to możliwe, ale wyłącznie na wózku inwalidzkim. Wtedy koleżanki ubezpieczonej zorganizowały wypożyczenie wózka inwalidzkiego dla ubezpieczonej, aby umożliwić jej udział w wydarzeniu zgodnie z zaleceniami lekarskimi. Dnia 21 kwietnia 2024 r. odwołująca się wzięła udział w Biegu Kobiet, w ten sposób, że jej koleżanki z pracy C. E. i R. F. pchały wózek inwalidzki, na którym siedziała ubezpieczona. Na wydarzenie ubezpieczona dotarła samochodem z pomocą C. E. i R. F. , w ten sam sposób wróciła do domu. Dowód: dokumentacja zdjęciowa z 21.04.2024 r., k. 11-12; zeznania świadka C. E. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 75v.; zeznania świadka R. F. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76; przesłuchanie ubezpieczonej R. A. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76v.-77. Możliwość udziału w biegu odwołująca się konsultowała z lekarzem prowadzącym podczas wizyty w dniu 16 kwietnia 2024 r. Lekarz prowadzący stwierdził, że powódka mogła uczestniczyć w Biegu Kobiet w dniu 21 kwietnia 2024 r. (na wózku inwalidzkim), nie miało to wpływu na stan kolana, a miało pozytywny wpływ na stan ogólny pacjentki. Dowód: zaświadczenie lekarskie z dnia 28.05.2024 r., k. 7; przesłuchanie ubezpieczonej R. A. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76v.-77. U ubezpieczonej rozpoznano stan po urazie kolana prawego 25 marca 2024 r., kwalifikujący do leczenia operacyjnego - zgięcie kolana prawego do 110 st., występująca niestabilność przednia kolana prawego, zanik mięśni uda prawego (zmniejszenie obwodu uda prawego o 2 cm). Potwierdzono bardzo dobry wynik leczenia ortopedycznego, sprawność kolana prawego pozwalała na przeprowadzenie artroskopii kolana (która była planowana na 22 lipca 2025 r.) i rokuje na bardzo dobry wynik końcowy zaplanowanej operacji. Udział w Biegu Kobiet w dniu 16 kwietnia 2024 r. na wózku inwalidzkim nie powodował żadnego zagrożenia stanu funkcjonalnego narządu ruchu ubezpieczonej, z ortopedycznego punktu widzenia nie spowodował przedłużenia okresu niezdolności do pracy. Dowód: opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu ortopedii i traumatologii, k. 88-90. Udział w Biegu Kobiet w dniu 16 kwietnia 2024 r. wpłynął pozytywnie na samopoczucie, dobrostan psychiczny i ogólny stan zdrowia ubezpieczonej, miał dla niej znaczenie terapeutyczne. Dowód: zeznania świadka R. F. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76; przesłuchanie ubezpieczonej R. A. na rozprawie 7.03.2025 r., protokół skrócony k. 76v.-77. Hipotetyczna wysokość zasiłku chorobowego należnego ubezpieczonej za sporny okres wynosi kwotę 6286,98 zł. Bezsporne. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd poczynił w oparciu o treść dokumentów złożonych do akt sprawy, stanowiących dowód w sprawie bez potrzeby wydania odrębnego postanowienia, w tym dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, których wiarygodności i prawdziwości żadna ze stron postępowania nie kwestionowała, a które również nie budziły wątpliwości Sądu. Podstawę ustaleń stanowiły również dowody z zeznań świadków C. E. , R. F. oraz zeznania ubezpieczonej R. A. , które Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne. Zarówno świadkowie, jak i ubezpieczona, zeznawali spójne, spontaniczne, ich zeznania wzajemnie ze sobą korespondowały i znalazły potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Sąd oparł się również na dowodzie z opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii/traumatologii. Ocena, czy udział odwołującej się w Biegu Kobiet w dniu 21 kwietnia 2024 r. mógł spowodować lub spowodował przedłużenie okresu niezdolności do pracy, wymagała wiadomości specjalnych. Opinia biegłego została sporządzona w sposób jasny, rzetelny, zawierała stosowne uzasadnienie i nie budziła wątpliwości Sądu. Żadna ze stron nie wniosła zastrzeżeń do opinii biegłego. Organ rentowy, po doręczeniu odpisu opinii, wyraził jedynie w piśmie procesowy z dnia 18 września 2025 r. swoje stanowisko w sprawie, nie kwestionując jednak merytorycznie sporządzonej przez biegłego opinii. Sąd Rejonowy zważył, co następuje : Odwołanie jako zasadne zasługiwało na uwzględnienie. Ubezpieczona zaskarżyła w całości decyzję z dnia 19 czerwca 2024 r. znak: (...) organu rentowego - (...) (...) w E. odmawiającą jej prawa do zasiłku chorobowego za okres 20 kwietnia 2024 r. do 10 maja 2024 r., wnosząc o jej o zmianę poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za sporny okres oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego, a także opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1644), zwaną dalej ustawą wypadkową, ubezpieczonemu, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy, przysługuje zasiłek chorobowy. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 350), zwaną dalej ustawą systemową, obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne pozostawało, że ubezpieczona stała się niezdolna do pracy w okresie podlegania obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu, jako pracownik. Osią sporu było natomiast ustalenie, czy udział R. A. w Biegu Kobiet w dniu 21 kwietnia 2024 r. stanowił wykorzystanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia oraz czy uzasadnionym było pozbawienie ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego przez organ rentowy w spornym okresie. Kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji organu rentowego ma wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 501), zwanej dalej ustawą zasiłkową, znajdującego zastosowanie przy ustalaniu prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego na podstawie art. 7 ustawy wypadkowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Wykładnia językowa omawianego przepisu prowadzi do wniosku, że określa on alternatywnie dwa przypadki, w których ubezpieczony traci prawo do zasiłku. Pierwszy dotyczy wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, a drugi wykorzystania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu okoliczności, o których mowa w ust. 1, ustala się w trybie określonym w art. 68 ustawy zasiłkowej. Ten z kolei przepis stanowi, że (...) jest uprawniony do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz jest upoważniony do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 66 ust. 1 wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku; okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało. Pod pojęciem pracy w rozumieniu art. 17 ustawy zasiłkowej rozumieć należy pracę w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym wykonywanie czynności na podstawie różnych stosunków prawnych - stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie. Za pracę zarobkową uważa się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać na czynnościach nieobciążających organizmu ubezpieczonego w istotny sposób. Przy czym przy określeniu "zarobkowego" charakteru pracy wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta "w celu zarobkowym". Wystarczy zatem podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego, który korzystając ze zwolnienia lekarskiego pracę taką podejmuje. Tym samym, wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną negatywną przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok SN z 2008-10-03 II UK 26/08 opubl: L. wyrok SN z 2018 05 -09 III UK 72/17 L.). Choć organ rentowy tego nie zarzucał, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu Sąd uznał, iż nie zaistniała powyższa negatywna przesłanka, wyłączająca prawo do zasiłku ubezpieczonej. Jak ustalono, odwołująca się uczestnicząc w Biegu Kobiet nie wykonywała obowiązków służbowych, nie osiągnęła z tego tytułu żadnego zarobku, a udział w biegu również nie zmierzał do osiągnięcia jakiegokolwiek wynagrodzenia przez ubezpieczoną. Jednocześnie, z przeprowadzonych w postępowaniu dowodów nie wynikało, aby ubezpieczona dokonywała jakichś innych czynności w okresie zwolnienia od pracy, które mógłby zostać uznane za wykonywanie pracy zarobkowej. Niewątpliwie więc pierwsza z negatywnych przesłanek wyłączających prawo do zasiłku nie ziściła się w niniejszym stanie faktyczny. W odniesieniu natomiast do drugiej z przesłanek wskazanych w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej wyłączającej prawo do zasiłku chorobowego, należy wskazać, że jako wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem zdefiniować można takiego typu postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia. Podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy. Wykonywanie zatem jakichkolwiek czynności, mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, przy czym w jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania chorego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Podkreślić przy tym trzeba, że nie chodzi tu jedynie o odzyskanie pełnej zdolności do pracy, gdyż zdrowie może być traktowane nie tylko jako stan braku objawów patologicznych, ale także jako stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej, a więc pełnej zdolności organizmu do utrzymywania równowagi między nim a środowiskiem zewnętrznym. W piśmiennictwie wskazuje się także, że zachowania niezgodne z celem zwolnienia to nieprzestrzeganie wskazań lekarskich, na przykład nakazu leżenia w łóżku, zakazu wykonywania różnych prac domowych, praca w ogrodzie lub gospodarstwie rolnym, a także wręcz wykorzystywanie tego zwolnienia dla innych celów niż leczenie (Z. Salwa, Nowe przepisy o zasiłkach chorobowych, PiZS 1999 nr 9, s. 16). Zaznaczyć przy tym trzeba, iż przesłanka wykorzystywania zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem oznaczona została w powołanym przepisie bardzo ogólnie, co może powodować trudności w ocenie poszczególnych zachowań ubezpieczonego podejmowanych przez niego w okresie stwierdzonej niezdolności do pracy. Niewątpliwie wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia będzie zawsze wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy a zatem proces leczenia i rekonwalescencję (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338) . Niemniej jednak w każdym przypadku, dokonując oceny zachowań ubezpieczonego, winny być uwzględnione okoliczności danego przypadku, ich ewentualny wpływ na proces leczenia oraz stan świadomości ubezpieczonego co do skutków podejmowanych przez niego działań. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nie wszystkie czynności podejmowane w okresie orzeczonej niezdolności do pracy mogą być kwalifikowane jako czynności niezgodne z celem zwolnienia. Celem zwolnienia lekarskiego jest niewątpliwie odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, w konsekwencji czego winien on postępować zgodnie z zaleceniami lekarskimi i ustalonym leczeniem (np. chodzić na zalecone spacery wyznaczone przy leczeniu schorzenia miażdżycy) a także unikać sytuacji mogących przedłużyć proces leczenia. Nie oznacza to jednak, aby nie mógł wykonywać prostych czynności życia codziennego, np. udać się po niezbędne zakupy czy też, aby za sytuację taką należało uznać brak możliwości przeprowadzenia kontroli zaświadczenia lekarskiego, zwłaszcza, gdy ubezpieczony nie ma zamiaru uniemożliwienia przeprowadzenia takiej kontroli. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd ustalił, że ubezpieczona uczestniczyła w dniu 21 kwietnia 2024 r. w Biegu Kobiet – wydarzeniu charytatywnym, a nie sportowym – w sposób, który nie mógł narazić jej na pogorszenie stanu zdrowia, a tym samym przedłużenie okresu jej niezdolności do pracy. Ubezpieczona uczestniczyła bowiem w wydarzeniu w ten sposób, że siedziała na wózku inwalidzkim, a jej współpracownice pchały wózek, co umożliwiło ubezpieczonej pokonanie trasy bez fizycznego obciążania własnego organizmu. Brak negatywnego wpływu uczestnictwa w Biegu Kobiet na zdolność do pracy ubezpieczonej potwierdził biegły lekarz ortopeda/traumatolog w sporządzonej w postepowaniu opinii. Biegły stwierdził bowiem, że ubezpieczona stosowała się do zaleceń lekarskich w zakresie sposobu jej udziału w biegu, wobec czego nie było zagrożenia stanu funkcjonalnego narządu ruchu ubezpieczonej podczas Biegu Kobiet, a naoczne badanie ortopedyczne potwierdziło bardzo dobre wyniki przeprowadzonego leczenia ortopedycznego. Biegły uznał więc, że udział w Biegu Kobiet nie spowodował przedłużenia okresu niezdolności do pracy ubezpieczonej. Istotnym jest również ocena całokształtu zachowania ubezpieczonej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. W ocenie Sądu postępowała ona zgodnie z zaleceniami lekarskimi, podejmowała czynności mające na celu jak najszybszy powrót do zdrowia, a jej leczenia przyniosło bardzo dobre wyniki, co również zostało wskazane w opinii biegłego sądowego. Przed podjęciem decyzji o wzięciu udziału w spornym wydarzeniu, ubezpieczona skonsultowała ten zamiar z lekarzem prowadzącym, a następnie dostosowała się do jego zaleceń. Co więcej z akt sprawy, a w szczególności z przedłożonego przez ubezpieczoną zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 maja 2024 r., jak i z osobowych źródeł dowodowych wynikało, że udział w Biegu Kobiet wpłynął pozytywnie na ogólny stan zdrowia ubezpieczonej, mając znaczenie terapeutyczne, również jeśli chodzi o jej dobrostan psychiczny. Udział ubezpieczonej w Biegu Kobiet w kwietniu 2024 r. nie tylko nie utrudnił jej rekonwalescencji, a wręcz miał pozytywne skutki dla odwołującej się. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że ubezpieczona nie wykorzystywała zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem, a tym samym nie zaszła druga z przesłanek skutkująca utratą przez ubezpieczoną prawa do zasiłku chorobowego w spornym okresie. W tym miejscu wyjaśnić również należy, że w postępowaniu cywilnym, jakim niewątpliwie jest niniejsze postępowanie, zgodnie z art. 6 k.c. obowiązuje zasada kontradyktoryjności co oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która dowodzi swoich racji. Powyższa reguła ma zastosowanie również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1997 r. II UKN 394/97; z dnia 16 grudnia 1997 r., II UKN 406/97). Odrębny charakter postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych nie wyłącza zasady kontradyktoryjności w tych sprawach, w tym ciężaru dowodzenia swych twierdzeń przez ubezpieczonego i organ rentowy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2008 r., I UK 193/07, Lex nr 447681; z dnia 8 lipca 2008 r., II UK 344/07, Lex nr 497701; z dnia 11 lutego 2011 r., II UK 269/10, Lex nr 794791 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., I UK 52/11, Lex nr 1084706) . Zatem to na stronach (organie rentowym, ubezpieczonym) spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodzą korzyści. Organ rentowy odmawiając ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego ograniczył się jedynie do wskazania, że udział w zorganizowanej imprezie, jaką był Bieg Kobiet, nie stanowił podstawowej czynności życia codziennego i jako taka czynność, stanowił wykorzystanie zwolnienia od pracy niezgodnie z jego celem. Sąd nie podzielił powyższego stanowiska organu rentowego. Jak wynika z przywołanego wcześniej orzecznictwa Sądu Najwyższego, celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy, a przeszkodą w osiągnięciu tego celu zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania chorego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Przez wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem należy więc rozumieć dokonywanie przez chorego czynności, które utrudniają proces leczenia i rekonwalescencję. W ocenie Sądu, organ rentowy nie przeanalizował, czy udział w Biegu Kobiet rzeczywiście utrudnił ubezpieczonej proces leczenia i rekonwalescencji, a jedynie mechanicznie powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, bez odniesienia go do konkretnego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu sam fakt dokonania czynność, która nie należy do zwykłych codziennych czynności, nie stanowi jeszcze o wykorzystaniu zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Aby pozbawić ubezpieczonego prawa do zasiłku, konieczne jest stwierdzenie, że zachowanie chorego rzeczywiście utrudniło powrót mu do zdrowia i przedłużyło okres jego niezdolności do pracy. W niniejszej sprawie powyższe nie zostało jednak przez organ rentowy wykazane. Organ reprezentował bierną postawę procesową, nie kwestionując w sposób merytoryczny ustaleń dokonanych przez biegłego sądowego, nie biorąc udziału w rozprawach. W ocenie Sądu organ rentowy przed wydaniem spornej decyzji powinien dokładniej zweryfikować prawidłowość wykorzystywania przez ubezpieczonej zwolnienia lekarskiego, zanim pozbawił jej prawa do należnego zasiłku chorobowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że czynności wykonywane przez ubezpieczoną nie stanowiły takiego przejawu aktywności, która powodowałby utratę prawa do zasiłku chorobowego w myśl art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej w zw. z art. 7 ustawy wypadkowej. Udział w biegu przez ubezpieczoną nie przyczynił się do pogorszenia stanu jej zdrowia, był zgodny z zaleceniami lekarskimi, a nadto wpłynął w sposób pozytywny na ogólny stan zdrowia ubezpieczonej. Sąd w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił więc zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres. W punkcie II sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej, jako wygrywającej sprawę, zwrot poniesionych kosztów procesu, na które składała się opłata za czynności radcy prawnego. Wysokość opłaty została ustalona w kwocie 360 zł na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (tj. z dnia 24.08.2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz 1964), według stawek obowiązujących od dnia 1 stycznia 2025 r. O odsetkach od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Ponadto, Sąd nie zasądził na rzecz ubezpieczonej od organu rentowego opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, ponieważ koszt ten nie stanowił kosztu procesu podlegającemu zwrotowi stronie wygrywającej proces na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 16 listopada 2006 t. o opłacie skarbowej (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1154) złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub jego odpisu w sprawach z ubezpieczenia społecznego nie podlega opłacie skarbowej. O kosztach sądowych, jak w punkcie III sentencji wyroku, orzeczono w oparciu o art. 96 ust. pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. z dnia 1.09.2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1228) zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c. w toku postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. Odnosząc się do kwestii proceduralnych Sąd zaznacza, że za skuteczny potraktował wniosek o uzasadnienie wyroku wniesiony przez pełnomocnika będącego pracownikiem Oddziału (...) we P. , chociaż postępowanie dotyczyło odwołania od decyzji (...) Oddziału w E. . Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, ostatecznie przychyla się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 września 2024 r. w sprawie o sygn. akt II UZ 13/24 odnośnie statusu (...) i jego Oddziałów.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI