IV U 10/24

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2024-02-21
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSzwrot świadczeniaobowiązek informacyjnyprzychódzatrudnieniedecyzja ZUSprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił odwołanie I.O. od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego z powodu niepowiadomienia o osiąganych przychodach.

I.O. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego w kwocie 1657,84 zł za okres od października 2022 r. do października 2023 r. Powodem było niepowiadomienie organu rentowego o podjęciu zatrudnienia i osiąganych przychodach, mimo pouczeń zawartych w decyzjach emerytalnych. Sąd Okręgowy w Sieradzu uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawczyni nie dopełniła obowiązku informacyjnego, a decyzja ZUS była zgodna z prawem.

Sprawa dotyczy odwołania I.O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 grudnia 2023 r., która zobowiązała ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego za okres od 1 października 2022 r. do 31 października 2023 r. w łącznej kwocie 1657,84 zł. I.O. wniosła odwołanie, domagając się zmiany decyzji. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy w Sieradzu ustalił, że I.O. pobierała emeryturę przyznaną od 1 lipca 2022 r., która została podwyższona do kwoty najniższej emerytury. W pouczeniach do decyzji przyznającej i przeliczającej emeryturę zawarto informację o obowiązku powiadomienia organu rentowego o miesięcznej kwocie przychodu z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, a także o tym, że podwyższenie emerytury do kwoty najniższej nie przysługuje w przypadku osiągania przychodu przewyższającego kwotę tego podwyższenia. Mimo tych pouczeń, I.O. ponownie podjęła zatrudnienie i osiągała przychody, nie informując o tym organu rentowego w sposób wymagany. Sąd uznał, że informacja zawarta we wniosku o emeryturę, że zamierza osiągać dochody, nie jest wystarczająca do wypełnienia obowiązku informacyjnego. W związku z tym, organ rentowy miał podstawy do zobowiązania I.O. do zwrotu świadczenia za okres nieprzekraczający 12 miesięcy poprzedzających wydanie decyzji, zgodnie z art. 138 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd oddalił odwołanie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba pobierająca emeryturę podwyższoną do kwoty najniższej ma obowiązek powiadomienia organu rentowego o osiąganych przychodach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pouczenia zawarte w decyzjach emerytalnych jasno wskazują na obowiązek informowania ZUS o przychodach. Informacja o zamiarze osiągania dochodów we wniosku o emeryturę nie jest wystarczająca do wypełnienia tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
I. O.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 138 § 1, 2, 4, 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepisy dotyczące obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w tym zasady dotyczące okresu, za który można żądać zwrotu, w zależności od powiadomienia organu rentowego o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczeń lub osiąganie przychodów.

Pomocnicze

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 84 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych wraz z odsetkami ustawowymi.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w przedmiocie odwołań od decyzji organów rentowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewypełnienie przez I.O. obowiązku powiadomienia organu rentowego o osiąganych przychodach mimo pouczeń. Decyzja ZUS była zgodna z przepisami prawa, w szczególności z art. 138 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie I.O., że informacja o zamiarze osiągania dochodów we wniosku o emeryturę była wystarczająca do wypełnienia obowiązku informacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

w przypadku podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury należy powiadomić organ rentowy o miesięcznej kwocie osiąganego przychodu podwyższenie emerytury z FUS do kwoty najniższej emerytury nie przysługuje w przypadku osiągania przychodu w wysokości przewyższającej kwotę tego podwyższenia brak podstaw do przyjęcia, że zawarta w rubryce wniosku o emeryturę informacja wnioskodawczyni, że zamierza osiągać dochody, nie jest wystarczająca i nie stanowi wypełnienia obowiązku wynikającego z pkt VIII pouczenia zawartego w decyzjach emerytalnych.

Skład orzekający

Sławomir Górny

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku informacyjnego emerytów podlegających obowiązkowi ubezpieczeń społecznych oraz zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji emerytury podwyższonej do kwoty najniższej i obowiązku informowania o przychodach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu emerytów podejmujących pracę i obowiązku informowania ZUS o przychodach, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób.

Emerytura podwyższona do minimum? Uważaj na przychody – ZUS może żądać zwrotu!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 10/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 21 lutego 2024 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2024 roku w Sieradzu odwołania I. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. z 6 grudnia 2023 r. nr (...) w sprawie I. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. o zwrot nienależnego świadczenia oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 10/24 UZASADNIENIE Decyzją z 6.12.2023r. ZUS (...) Oddział w Ł. zobowiązał I. O. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1.10.2022 - 31.10.2023 w łącznej kwocie 1657,84zł. Nie podzielając powyższej decyzji I. O. złożyła odwołanie, wnosząc o jej zmianę. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: I. O. , ur. (...) I. O. do 22.07.2022r. była zatrudniona u płatnika (...) Spółdzielnia (...) w Z. (bezsporne). W dniu 22.07.2022r., złożyła w ZUS wniosek o emeryturę, w którym wskazała że zamierza osiągać przychody z tytułu stosunku pracy wraz z załączonym świadectwem pracy z okresu od 1.09.19999 – 22.07.2022 (wniosek z załącznikiem/akta ZUS). Decyzją z 8.09.2022r., ZUS przyznał I. O. emeryturę od 1.07.2022r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Emeryturę podwyższono do kwoty najniższej emerytury. W pouczeniu decyzji w pkt VIII zawarto informację, że w przypadku podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury należy powiadomić organ rentowy o miesięcznej kwocie osiąganego przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych lub z tytułu służby oraz że podwyższenie emerytury z FUS do kwoty najniższej emerytury nie przysługuje w przypadku osiągania przychodu w wysokości przewyższającej kwotę tego podwyższenia (decyzja/akta ZUS). Decyzją z 11.10.2023r., po rozpoznaniu wniosku z 25.09.2023r., ZUS przeliczył I. O. emeryturę od 1.09.2023r., tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. W pouczeniu decyzji w pkt VIII zawarto informację, że w przypadku podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury należy powiadomić organ rentowy o miesięcznej kwocie osiąganego przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych lub z tytułu służby oraz że podwyższenie emerytury z FUS do kwoty najniższej emerytury nie przysługuje w przypadku osiągania przychodu w wysokości przewyższającej kwotę tego podwyższenia (decyzja/akta ZUS). Pismem z 11.10.2023r., ZUS zobowiązał I. O. do nadesłania zaświadczenia stwierdzającego kwotę osiąganego przychodu w rozbiciu miesięcznym od 1.07.2022r. do nadal wraz z danymi tych wypłat, bowiem z danych zapisanych w systemie informatycznym ZUS oraz dokumentacji znajdującej się w aktach wynika, że ponownie podjęła zatrudnienie (informacja z 11.10.2023r./akta ZUS). W dniu 30.10.2023r., do ZUS wpłynęło zaświadczenie o osiąganych przez odwołującą przychodach od 1.07.2022 – 30.09.2023 (informacja o osiąganych przychodach). Decyzją z 6.12.2023r. ZUS (...) Oddział w Ł. zobowiązał I. O. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1.10.2022 - 31.10.2023 w łącznej kwocie 1657,84zł. (decyzja/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 ust. 1, 2, 4, 5 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2023r., poz. 1251), osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 5. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów, o których mowa w art. 104 ust. 1, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rentowy o osiągnięciu przychodu, w pozostałych zaś przypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania tej decyzji. W myśl art. 84 ust. 1 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023r., poz. 1230), osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Odsetki, z zastrzeżeniem ust. la, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. W ocenie Sąd zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem Sądu, pomimo pouczenia zawartego w decyzji o przyznaniu emerytury oraz decyzji o przeliczeniu emerytury, wnioskodawczyni nie dopełniła obowiązku powiadomienia organu rentowego o osiąganych przychodach. Wbrew twierdzeniom odwołującej, brak podstaw do przyjęcia, że zawarta w rubryce wniosku o emeryturę informacja wnioskodawczyni, że zamierza osiągać dochody, nie jest wystarczająca i nie stanowi wypełnienia obowiązku wynikającego z pkt VIII pouczenia zawartego w decyzjach emerytalnych. Dlatego organ rentowy, biorąc pod uwagę przepis art. 138 ust. 4 cyt. ustawy, miał podstawy do zobowiązania wnioskodawczyni do zwrotu świadczenia za okres nieprzekraczający 12 miesięcy, czyli od 1.10.2023 - 31.10.2023 w kwocie 1.657,84zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI