IV SO/Wr 23/23

IV SO/Wr 23/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
*Wymierzono organowi grzywnę z art. 55 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 55 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. K. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Zagrodno za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wójtowi Gminy Zagrodno grzywnę w kwocie 1000 (słownie: tysiąc) złotych; II. zasądzić od Wójta Gminy Zagrodno na rzecz B. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane zostało wnioskiem B. K. (dalej: wnioskodawca, strona) z dnia 8 września 2023 r.,
w którym zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
o wymierzenie Wójtowi Gminy Zagrodno (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia 8 grudnia 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę
i aktami sprawy.
Uzasadniając żądanie, wnioskodawca wskazał, że w dniu 8 grudnia
2022 r. wniósł do organu skargę do sądu administracyjnego na bezczynność
w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 listopada 2022 r. Pomimo wniesienia do organu pisma z dnia 6 lutego 2023 r., przypominającego o obowiązku przekazania skargi, do dnia złożenia wniosku skarga nie została przekazana do Sądu.
W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia odpowiedzi na wniosek
o wymierzenie grzywny, organ podniósł, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 10 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, organ w dniu 11 lipca 2023 r. wydał decyzję, w której zajął stanowisko w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 27 września 2023 r. strona podtrzymała wniosek o wymierzenie grzywny organowi. Wskazała, że – jak wynika z odpowiedzi na wniosek – organ wciąż nie przekazał skargi z dnia 8 grudnia 2022 r. do sądu, a także nie podał powodów niewykonania ustawowego obowiązku. Zwróciła uwagę, że skarga powinna zostać przekazana w terminie 15 dni, tymczasem organ nie uczynił tego przez 9 miesięcy. Podniosła, że organ notorycznie uchyla się od wykonania obowiązku terminowego przekazywania skarg do sądu administracyjnego, a swoim zachowaniem podważa zaufanie obywateli do jednostek samorządu terytorialnego
i organów państwa. Załączyła też m. in. pismo z dnia 7 sierpnia 2023 r. Wojewody Dolnośląskiego – organu nadzoru na działalnością jednostek samorządu terytorialnego – w którym stwierdzono, że organ nie wywiązuje się lub wywiązuje się w sposób wybiórczy i nieprawidłowy z obowiązku terminowego przekazywania skarg na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Z notatki urzędowej z dnia 10 października 2023 r. wynika, że skarga na bezczynność z dnia 8 grudnia 2022 r. nie wpłynęła do tut. Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.),
w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny
w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Natomiast art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy
i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w sprawach objętych kognicją sądu administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(tj. Dz. U. z 2022, poz. 902, dalej: u.d.i.p.), termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach
z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Z przytoczonych przepisów wynika więc, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi
w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku
o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, dostępne - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych
- w CBOSA).
W judykaturze przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się
w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony
w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Wymaga także zaakcentowania , że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę
w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi.
Przy czym zastosowanie sankcji w postaci wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., pełni - oprócz funkcji dyscyplinującej i represyjnej - również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13).
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem fakt, że organ naruszył przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Jak wynika z akt sprawy, skarga strony na bezczynność została wniesiona do organu w dniu 8 grudnia 2022 r. (prezentata organu – k. 4 akt sądowych). Określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin 15 dni od dnia otrzymania skargi na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę upłynął zatem z dniem 23 grudnia 2022 r. Tymczasem, jak wskazuje analiza urządzeń ewidencyjnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (notatka urzędowa – k. 54 akt sądowych), skarga strony do dnia dzisiejszego nie została przekazana do tut. Sądu.
Bez wpływu na taką ocenę zaniechania organu pozostaje podnoszony
w odpowiedzi na wniosek fakt wydania w dniu 11 lipca 2023 r. decyzji w sprawie. Ponownie bowiem przypomnieć należy, że przywołany na wstępie przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy
i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego została skierowana skarga, do uczynienia zadość temu żądaniu.
Dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku, stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaakcentować przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie
art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt
I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt
IV SO/Wr 17/16).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia przy tym wymaga lekceważący stosunek organu do ustawowego obowiązku terminowego przekazywania skarg, który na gruncie niniejszej sprawy przejawia się w braku przekazania skargi do tut. Sądu, pomimo złożonego przez stronę przypomnienia z dnia 6 lutego 2023 r. i niniejszego wniosku o wymierzenie grzywny, a w całokształcie działalności organu uwidacznia się poprzez powtarzające się naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a., stwierdzone przez organ nadzoru w piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r. i znane Sądowi z urzędu. Ustalając wysokość grzywny, Sąd miał na względzie powyższe okoliczności, a także treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi (jedenaście miesięcy), a przede wszystkim wspomniany już fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony nadal nie została przekazana Sądowi wraz
z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy
Z tych względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt II sentencji).