III OZ 294/23

II SO/Łd 7/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Robert Adamczewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
III OZ 294/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-27
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 55 par. 1, art. 64 par. 3, art. 154 par. 6, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski po rozpoznaniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wymierzenie Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie w terminie akt sprawy dotyczących skargi na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Prokuratora Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi na rzecz wnioskodawcy A. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał
Uzasadnienie
II SO/Łd 7/23
UZASADNIENIE
A.M., działając w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], pismem z 22 marca 2023 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi grzywny za nieprzekazanie w terminie akt sprawy dotyczących skargi na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że 6 marca 2023 r. wniósł za pośrednictwem Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny nie została ona przekazana do sądu, o czym wiedzę strona powzięła w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sądu.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prokurator Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie dopuścił się naruszenia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a., bowiem skarga została przekazana sądowi 21 marca 2023 r., zatem z zachowaniem ustawowego terminu. W załączeniu organ przedstawił elektroniczne pokwitowanie odbioru, z którego wynika, że przesyłką nadaną na poczcie 21 marca 2023 r., a doręczoną do sądu 23 marca 2023 r., przekazano akta o sygn. [...].
Dodatkowo na podstawie akt sprawy o sygn. II SAB/Łd 29/23 ze skargi A.M. na bezczynność Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z 19 stycznia 2023 r. Sąd ustalił, że przesyłką nadaną na poczcie 21 marca 2023 r., a doręczoną do sądu 23 marca 2023 r., organ przekazał wyłącznie skargę A.M. Natomiast odpowiedź na skargę oraz akta sprawy zostały złożone w biurze podawczym sądu 24 marca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a.).
W myśl art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 ustawy p.p.s.a.).
Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a.. Sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09).
Godzi się jednocześnie zauważyć, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) [dalej: ustawa o dostępie do informacji publicznej], do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w zakresie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Rozważając okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny.
Niekwestionowany przez strony jest fakt, że skarga A.M. opatrzona datą 1 marca 2023 r. została doręczona organowi 6 marca 2023 r. Zatem 15-dniowy termin na przekazanie tej skargi wraz z kompletem akt sprawy i odpowiedzią na skargę upływał 21 marca 2023 r. (wtorek). Jak już wyżej zaznaczono, na podstawie akt sprawy o sygn. II SAB/Łd 29/23 ze skargi A.M. na bezczynność Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z 19 stycznia 2023 r. Sąd ustalił, że przesyłką nadaną na poczcie 21 marca 2023 r., a doręczoną do sądu 23 marca 2023 r., organ przekazał wyłącznie skargę A.M. Natomiast odpowiedź na skargę oraz akta sprawy zostały złożone w biurze podawczym sądu dopiero 24 marca 2023 r.
Zważywszy powyższe Sąd uznał, że skargę A.M. przekazano sądowi w terminie ustawowym, bowiem została nadana przesyłką pocztową 21 marca 2023 r. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 83 § 3 ustawy p.p.s.a. uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu, od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 2012 r. - Prawo pocztowe, zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 ustawy z 2012 r. - Prawo pocztowe).
Jednocześnie należy zauważyć, że obowiązkiem organu było przekazanie skargi do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym ustawą. Organ administracji publicznej ma bowiem obowiązek przesłania sądowi akt sprawy zawierających komplet dokumentów mających znaczenie dla załatwienia sprawy administracyjnej. Odpowiedź na skargę oraz akta sprawy przekazano natomiast sądowi już po upływie ustawowego terminu – dopiero 24 marca 2023 r. Podkreślenia tu wymaga, że przekroczenie terminu jest nieznaczne, tylko 3-dniowe. Organ nie wskazał żadnych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie. W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a.
Grzywna o jakiej mowa w art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość.
Podkreślić również należy, że stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do jej wymierzenia. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy, a sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz z aktami oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy.
Miarkując wysokość grzywny wymierzonej organowi w niniejszej sprawie, Sąd miał na uwadze, że ustawodawca do uznania sądu pozostawił ustalenie wysokości wymierzonej grzywny, pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Kwota ta zawiera się w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a., gdyż wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wynosi 6.346,15 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. - M.P.2023, poz. 171).
W konsekwencji Sąd uznał, że grzywna w kwocie 100 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ustawowego i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość.
Dlatego też sąd uznał, że z uwagi na przekroczenie terminu z art. 54 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zachodzą podstawy do stosowania wobec organu środka dyscyplinująco-represyjnego w postaci grzywny. W ocenie Sądu zasadna w realiach niniejszej sprawy jest grzywna w wysokości 100 zł.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
O kosztach w pkt 2 postanowienia orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 64 § 3 powoływanej ustawy p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
is