IV SO/Wr 18/25

IV SO/Wr 18/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-03-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Wymierzono organowi grzywnę z art. 55 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 55 par. 1 i  art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21  pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku J. K. o wymierzenie grzywny Polskiemu Związkowi Działkowców –Okręg Sudecki w Szczawnie-Zdroju za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Polskiemu Związkowi Działkowców – Okręg Sudecki w Szczawnie-Zdroju grzywnę w wysokości 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Polskiego Związku Działkowców - Okręg Sudecki w Szczawnie-Zdroju na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z 4 listopada 2025 r. J. K. wniósł o wymierzenie grzywny Prezesowi Polskiego Związku Działkowców - Okręg Sudecki w Szczawnie-Zdroju za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi na bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Okręg Sudecki w Szczawnie-Zdroju z 18 lipca 2025 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 26 lipca 2024 r.
We wniosku Skarżący powołał się na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), domagając się wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyjaśniał, że w dniu 26 lipca 2024 r. wystąpił do Polskiego Związku Działkowców Okręg Sudecki w Szczawnie-Zdroju o udzielenie opisanej we wniosku informacji. W opinii Skarżącego organ winien sprawę rozpoznać niezwłocznie, zwyczajowo w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Tymczasem Skarżący oczekuje nadal na rozpoznanie wniosku. W dniu 4 lipca 2025r. złożył w tej sprawie ponaglenie, które pozostało bez odpowiedzi, choć winna ona nastąpić w terminie 7 dni. Skarżący wskazał na naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. W dniu 18 lipca 2025 r. Strona skierowała do organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, której jednak nie przekazano do Sądu. W dalszych uwagach Skarżący wskazał na treść art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 21 u.d.i.p. skracającej termin na przekazanie sądowi skargi z zakresu informacji publicznej. Konsekwencją nieprzekazania sądowi skargi jest możliwość wymierzenia organowi grzywny w wysokości wskazanej w art. 156 § 6 p.p.s.a., Obowiązek przekazania skargi jest niezależny od uzyskania przez wnioskodawcę odpowiedzi, zaś grzywna może być wymierzona także po przekazaniu skargi. Na poparcie swojego stanowiska Strona przywołała poglądy orzecznictwa.
Skarżący załączył do wniosku dokument skargi z dnia 18 lipca (brak precyzyjnego opisu daty) oraz dowodu jej nadania do organu w dniu 18 lipca 2025 r.
lecz do dnia 4 listopada 2025 r. nie została przekazana do Sądu.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do udzielenia odpowiedzi na wniosek Skarżącego organ nadesłał stanowisko wraz ze Statutem. Nie załączył jednak skargi nadanej w dniu 18 lipca 2025 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania skargi dotyczy wskazanych tam podmiotów, wg organu są to organy administracji publicznej, inne podmioty wykonujące zadania publiczne, podmioty wydające akty lub podejmujące czynności z zakresu administracji publicznej. Dalej wskazał na podstawy prawne działania Polskiego Związku Działkowców w świetle, których nie mieści się on w gronie podmiotów zobowiązanych, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. W konsekwencji złożenie pisma określonego przez działkowca jako "skarga do WSA" za pośrednictwem stowarzyszania ogrodowego, zarządu ROD, czy Okręgu ROD nie stanowi zobowiązania dla tych podmiotów do przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stowarzyszenia ma natomiast obowiązek udzielić działkowcowi odpowiedzi w ramach trybu wewnętrznego określonego przez przepisy wewnętrzne i ustawę o rodzinnych ogrodach działkowych, co w tej sprawie wykonano. Działkowiec, który zamierza wnieść skargę do sądu administracyjnego powinien to uczynić samodzielnie i bezpośrednio. W dalszych uwagach organ przedstawił okoliczności faktyczne sprawy, do pisma załączając wydruk korespondencji elektronicznej ze Skarżącym. W opinii organu udzielił on Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia 4 sierpnia 2025 r. i przesłał wyjaśnienia dotyczące kwestii wodnych w dniach 5 i 7 sierpnia 2025 r. tym samym nie pozostawił wniosku bez rozpoznania,. Zakres korespondencji, treść udzielonych odpowiedzi potwierdzają, że wniosek Skarżącego został rozpoznany. Wobec tego organ wnioskował o uznanie, że obowiązek wynikający z wezwania nie został wykonany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) w razie nieprzekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy jest postępowaniem odrębnym i wszczynanym na wniosek skarżącego, o czym stanowi art. 63 p.p.s.a.
Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, odnoszącej się do bezczynności organu w zakresie przekazania Sądowi skargi w przedmiocie informacji publicznej, istotne jest wskazanie jego odrębności od postępowania wszczętego skargą, tu z dnia 18 lipca 2025 r. Prowadzone jest zatem w odrębnej sprawie – wymierzenia organowi grzywny. Z powołanego zapisu art. 55 p.p.s.a. wynika wprost, że sąd ocenia jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wypełnił obowiązki, o których mowa w art. art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. czy przekazał w terminie skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do ustalania czy podmiot, któremu - zdaniem wnioskodawcy - należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., czy wniesiona skarga jest dopuszczalna (np. została wniesiona w terminie czy po wyczerpaniu środków zaskarżenia), ponieważ okoliczności te nie są przesłankami warunkującymi wymierzenie grzywny. Przy czym, w kontekście argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na wniosek, wyjaśnić trzeba, że każdy podmiot oznaczony w skardze jako organ, za pomocą którego jest wnoszona skarga, jest obowiązany do przekazania skargi właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Wyłączną zatem przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Przedstawiony pogląd ma uzasadnienie w orzecznictwie, w szczególności przywołać tu trzeba orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OZ 188/23 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Oblig przekazania skargi przez podmiot, do którego została ona wniesiona istnieje w każdej sprawie, a może dotyczyć także podmiotów, nie spełniających opisanych w piśmie organu kryteriów, co ma miejsce zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w art. 4 bardzo szeroko określają kręg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. W tym gronie mieszczą się organy władzy publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym katalog ten nie jest zamknięty, czego dowodzi użyty w ww. przepisie zwrot "w szczególności". Jego zakres koresponduje z zakresem pojęcia informacji publicznej. W szczególności przez wskazanie kategorii innych niż publiczne "osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym" zakres ten obejmuje podmioty prywatne (przedsiębiorców, organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje itd.), które dysponują środkami publicznymi w zakresie realizacji powierzonych im zadań lub dysponują majątkiem publicznym. Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych spółka handlowego może być w określonej sytuacji traktowana jak podmiot wykonujący zadania publiczne, a tym samym może podlegać omawianym przepisom. W konsekwencji, o tym czy dany podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej, wymaga ustalenia, czy wykonuje on zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Okoliczności tej nie można jednak przesądzić bez merytorycznej oceny samej skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 873/17, dostępne w CBOSA). Wbrew twierdzeniom organu, zawartym w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek, podmiotem, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. może być również Polski Związek Działkowców. Każdy bowiem podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym. Polski Związek Działkowców, zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1073), a także Statutem Stowarzyszenia ogrodowego Polskiego Związku Działkowców, uchwalonym przez XV Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Działkowców w dniu 4 grudnia lipca 2024 r., realizuje cele użyteczności publicznej, nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy oraz stowarzyszeń ogrodowych (art. 7 ustawy). – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 112/22, dostępny w CBOSA).
W postępowaniu wszczętym skargą sąd administracyjny zobowiązany jest do dokonania ocen i ustalenia, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ocena, czy złożona skarga należy do sądu administracyjnego może być przeprowadzona wyłącznie przez ten sąd, po przekazaniu przez podmiot skargi do sądu. Badanie dopuszczalności skargi należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę złożoną przez organ (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 1271/18, dostępne w CBOSA). Nawet uzasadnione przekonanie podmiotu, do którego wniesiono skargę, że skarga ta jest niedopuszczalna, gdyż np. Stowarzyszenie nie jest organem, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym albo żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem nie organ (podmiot, do którego wniesiono skargę), lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta. Swoje zdanie w tej kwestii, skarżony podmiot ma prawo wypowiedzieć tylko i wyłącznie w odpowiedzi na wniesioną skargę, którą ma obowiązek przekazać sądowi administracyjnemu.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23 (publ. ONSAiWSA Nr 4/2024 r. poz. 41 oraz dostępna w CBOSA) dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna.
Zatem podmiot, do którego wpłynęła skarga jest obowiązany do przekazania jej sądowi w trybie i terminie wskazanym w art. 54 p.p.s.a. i art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Zgodnie zaś z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.).
Niedopełnienie wskazanych obowiązków, stosownie do powołanego na wstępie art. 55 § 1 p.p.s.a., wywołuje skutek w postaci możliwości orzeczenia o wymierzeniu grzywny, co następuje jak już wskazani na wniosek strony. Przy czym grzywna ta ma charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny. Jej celem jest dyscyplinowanie organu oraz sankcja za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki.
W rozpoznanej sprawie organ nie przekazał Sądowi skargi na bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Okręg Sudecki w Szczawnie-Zdroju wywiedzionej przez Skarżącego w dniu 18 lipca 2025 r. (czego dowodzi załączony do wniosku dokument skargi i dowód jej nadania). Co istotne, w odpowiedzi na wniosek Skarżącego o wymierzenie grzywny organ skargi tej nie nadesłał. Wobec tego Sąd uznał wniosek Skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, status organu, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), a także brak przekazania przez organ skargi do dnia dzisiejszego.
Końcowo wskazać trzeba, że zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a. jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wymierzył grzywnę, orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.