IV SO/Wr 13/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2014-05-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocysądy administracyjneniezgodność aktu normatywnegoTrybunał Konstytucyjnykoszty postępowaniawniosekbezzasadność skargi

WSA we Wrocławiu oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną, ponieważ sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi do WSA we Wrocławiu o stwierdzenie niezgodności rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z Konstytucją lub ustawą. Wnioskodawca argumentował, że rozporządzenie jest dla niego niezrozumiałe i jego wykonanie generuje zbyt wysokie koszty. Sąd uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, powołując się na art. 247 p.p.s.a., ponieważ sądy administracyjne nie są właściwe do badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a kompetencje w tym zakresie posiada Trybunał Konstytucyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniosek R. B. o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego (rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2003 r. dotyczącego organizacji wysyłania pism urzędowych w zakładach karnych i aresztach śledczych) z Konstytucją lub ustawą. Wnioskodawca podnosił, że rozporządzenie jest dla niego niezrozumiałe, a jego wykonanie przez więziennictwo i obciążanie skazanych kosztami wnoszonych skarg generuje zbyt dolegliwe skutki. Jednocześnie wniósł o umorzenie kosztów postępowania z uwagi na brak środków finansowych. Sąd, powołując się na art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uznał wniosek o przyznanie prawa pomocy za oczywiście bezzasadny. Podkreślono, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie w zakresie określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., a nie są powołane do orzekania o niezgodności aktów normatywnych z Konstytucją, co jest kompetencją Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, że przedmiotowa skarga nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu jej sporządzenia został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania o niezgodności aktów normatywnych z Konstytucją lub ustawą. Kompetencje w tym zakresie posiada Trybunał Konstytucyjny.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie są one powołane do badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, co jest wyłączną domeną Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 243 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki odrzucenia skargi.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa zakres kontroli sądowej działalności administracji publicznej.

Konstytucja RP art. 188 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa organ właściwy do orzekania w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją (Trybunał Konstytucyjny).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sądy administracyjne nie są właściwe do badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją. Kompetencje do badania zgodności ustaw z Konstytucją posiada Trybunał Konstytucyjny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest oczywiście bezzasadny, gdy skarga, do której ma być sporządzona, nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowo-administracyjne żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny w przedmiocie wniosku o wyjaśnienie lub wskazanie przepisów prawa, a tym bardziej nie jest uprawniony do orzekania o niekonstytucyjności przepisu prawa rangi ustawowej organem, który orzeka w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 pkt 1 Konstytucji) jest Trybunał Konstytucyjny

Skład orzekający

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy planowana skarga wykracza poza kognicję sądu administracyjnego, a w szczególności dotyczy oceny zgodności aktu normatywnego z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o prawo pomocy w celu sporządzenia skargi niedopuszczalnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii właściwości sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego w zakresie kontroli aktów normatywnych, co jest istotne dla prawników procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SO/Wr 13/14 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2014-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. B. w przedmiocie przyznania prawa pomocy postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 maja 2014 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. B. wniósł o ustanowienie dla jego osoby adwokata w celu sporządzenia skargi do sądu administracyjnego o stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego, a to rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w Warszawie z 2003 r., dotyczącego organizacji wysyłania pism urzędowych w Z-K i A–Ś z Konstytucją lub ustawą. Według wnioskodawcy wskazane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości jest niezrozumiałe dla niego , zaś wykonanie go przez więziennictwo i obciążanie skazanego kosztami wnoszonych skarg, powoduje zbyt dolegliwe skutki dla jego życia .
Jednocześnie skarżący wniósł o umorzenie kosztów w związku z niniejszym postępowaniem z uwagi na brak środków finansowych i materialnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W tej sytuacji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało zakwalifikować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego.
W myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przy czym przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Z kolei bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego.
W każdym przypadku badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 p.p.s.a. Natomiast skarga jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia ustawowo określonych warunków odnośnie przedmiotu skargi, jej formy i treści.
Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ,że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a.
Skarżący złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi o stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego w postaci rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w Warszawie z 2003 r., dotyczącego organizacji wysyłania pism urzędowych w Z-K i A–Ś z Konstytucją lub ustawą.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych, zaś sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowo-administracyjne.
Wynika to również z art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne.
W analizowanej sprawie skarżący domagał się od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w celu sporządzenia skargi, która - z uwagi na jej przedmiot- nie jest jednak dopuszczalna.
Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny w przedmiocie wniosku o wyjaśnienie lub wskazanie przepisów prawa, a tym bardziej nie jest uprawniony do orzekania o niekonstytucyjności przepisu prawa rangi ustawowej. Organem, który orzeka w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 pkt 1 Konstytucji) jest Trybunał Konstytucyjny.
Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji - mieszczące się w wskazanym wyżej katalogu, określonym w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a.
Z tych względów skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI