IV SO/WR 10/24

IV SO/Wr 10/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
III OZ 166/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-15
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
*Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art. 55 ustawy p.p.s.a.)
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 55 par. 1 w zw. z  art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku P. P. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 12 lutego 2024 r. oraz w powołaniu na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), P. P. (dalej: wnioskodawca, strona) wystąpił o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy (dalej: organ) za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi jaką wnioskodawca złożył na decyzję organu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wniosku strona podała, że skarga na decyzję organu z dnia 30 października 2023 r. o sygnaturze akt 3044-4.lp.26.2023 (dalej również: skarga) została wniesiona do organu poprzez platformę e-PUAP w dniu 4 listopada 2023 r. Zdaniem wnioskodawcy, pomimo że wniesiona przez organ odpowiedź na skargę datowana jest na dzień 4 grudnia 2023 r., to dla określenia daty jej wniesienia decydujące znaczenie ma dzień opatrzenia jej podpisem kwalifikowanym, tj. 1 lutego 2024 r. W związku z tym to dzień 1 lutego 2024 r. powinien być uznany za dzień faktycznego przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że twierdzenia wnioskodawcy o zwłoce organu w przekazaniu Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy są niezasadne. Organ wyjaśnił, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy została przekazana do Sądu w dniu 4 grudnia 2023 r., o czym organ zawiadomił również wnioskodawcę. Ponadto w dniu 18 grudnia 2023 r. organ przesłał do Sądu, poprzez platformę e-PUAP, złożoną przez skarżącego skargę wniesioną w formie dokumentu elektronicznego. Z kolei w dniu 1 lutego 2024 r. organ przesłał Sądowi, za pośrednictwem platformy e-PUAP, podpisaną podpisem kwalifikowanym odpowiedź na skargę.
Jak wynika z akt rozpatrywanej przed tutejszym Sądem sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 750/23, skarga, której dotyczy przedmiotowy wniosek, została wniesiona do organu za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 4 listopada 2023 r. o godzinie 23:34 (w sobotę). Natomiast organ nadał w placówce operatora pocztowego w dniu 4 grudnia 2023 r. wydruk wniesionej przez wnioskodawcę skargi, podpisaną w sposób tradycyjny odpowiedź na skargę oraz prowadzone w formie papierowej akta sprawy. W odpowiedzi na wezwania Sądu, organ w dniu 17 stycznia 2024 r. przesłał Sądowi, za pośrednictwem platformy e-PUAP wniesioną, w formie dokumentu elektronicznego, przez skarżącego skargę. Z kolei w dniu 1 lutego 2024 r. organ, na wezwanie Sądu, przesłał Sądowi odpowiedź na skargę podpisaną podpisem kwalifikowanym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Wniosek o wymierzenie grzywny należało oddalić.
Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazany w art. 54 § 2 p.p.s.a. termin przekazania skargi ulega skróceniu, gdy przedmiot sprawy dotyczy dostępu do informacji publicznej. Mianowicie, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10).
Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji publicznej ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna pełni również funkcję prewencyjną albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji jak i przez inne organy administracji publicznej. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OZ 328/12).
Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niedopełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Wymierzenie grzywny jest elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji, gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny (i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia. Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej.
W okolicznościach analizowanego przypadku Sąd stwierdził, że skarga wnioskodawcy, podpisana podpisem zaufanym, została doręczona organowi w dniu 4 listopada 2023 r. na jego adres do doręczeń elektronicznych. Natomiast wydruk wniesionej w formie dokumentu elektronicznego skargi, wraz z aktami sprawy, jak i odpowiedź na skargę podpisana w sposób tradycyjny, zostały nadane przez organ w placówce pocztowej w dniu 4 grudnia 2023 r. W wyniku powyższego skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 750/23.
Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. organ powinien przekazać tę skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 15 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 21 listopada 2023 r. Zatem należy stwierdzić, że termin ten został przekroczony, skoro organ przekazał skargę w dniu 4 grudnia 2023 r. tj. z 13-dniowym opóźnieniem.
Niezasadny jest przy tym pogląd wnioskodawcy, że za datę przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę należy uznać datę podpisania przez organ odpowiedzi na skargę podpisem kwalifikowanym. Wprawdzie przy przekazaniu skargi wraz z aktami do sądu organ powinien był zachować drogę elektroniczną (stosownie do zapisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego), to jednak nie ulega wątpliwości, że podstawowy cel, jakim jest przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do sądu, został zrealizowany, jak wskazano wyżej, z 13-dniowym opóźnieniem. Z kolei sposób przekazania skargi oraz odpowiedzi na skargę (tj. drogą elektroniczną), został później przez organ konwalidowany w następstwie wykonania sądowych wezwań. Zaznaczyć trzeba, że ewentualne niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przez organ wydanych w toku postępowania sądowego postanowień lub zarządzeń może być sankcjonowane wymierzaną z urzędu grzywną określoną w art. 112 p.p.s.a., nie zaś grzywną określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, jedynie 13 - dniowe uchybienie terminu do wykonania obowiązku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. nie świadczy o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny. W ocenie Sądu, instytucji wymierzenia grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., nie można traktować tylko w kategoriach matematycznego przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy. Stan zwłoki organu musi bowiem polegać na takim uchybieniu terminu, które w sposób widoczny oddziałuje na czas oczekiwania na ochronę sądową. Sąd uznał, że taki przypadek nie miał miejsca w niniejszej sprawie, z uwagi na znikomy charakter przekroczenia przez organ terminu realizacji obowiązku z art.21 pkt 1 u.d.i.p. Poza tym skarżący nie poniósł żadnych negatywnych konsekwencji związanych z nieprzekazaniem skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w zakreślonym ww. przepisem terminie. Ponadto organ przekazał przedmiotową skargę, odpowiedź na skargę i akta sprawy jeszcze przed złożeniem przez wnioskodawcę wniosku o wymierzenie grzywny.
Wymierzenie organowi w rozpatrywanym przypadku grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., byłoby zatem niezasadne.
Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.