IV SAB/Wr 979/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Burmistrza Z. w udostępnieniu danych wykonawców inwestycji, nakazując ich przekazanie w terminie 14 dni.
Skarżący F. G. złożył skargę na bezczynność Burmistrza Z. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wykonawców inwestycji budowy basenu krytego. Burmistrz zanonimizował dane wykonawców, co skarżący uznał za odmowę udostępnienia informacji. Sąd stwierdził bezczynność organu, uznając, że dane wykonawców inwestycji finansowanej ze środków publicznych powinny zostać ujawnione, a anonimizacja w tym zakresie była nieprawidłowa.
Skarżący F. G., działając jako radny, wnioskował o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji budowy basenu krytego, w tym danych wykonawców i kwot wydatkowanych na usługi doradcze. Po otrzymaniu częściowo zanonimizowanych dokumentów, zwrócił się o odanonimizowanie danych, domagając się decyzji administracyjnej w przypadku odmowy. Burmistrz Z. odmówił odanonimizowania danych, uznając, że informacja została udzielona w formie zanonimizowanej, co nie wymagało decyzji administracyjnej. Skarżący zarzucił bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Burmistrza, uznając, że dane wykonawców inwestycji finansowanej ze środków publicznych podlegają ujawnieniu i nie mogą być anonimizowane w sposób zastosowany przez organ. Sąd zobowiązał Burmistrza do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, anonimizacja danych wykonawców inwestycji finansowanej ze środków publicznych, w tym ich imion, nazwisk, nazw działalności gospodarczej i adresów, nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej ani nie usprawiedliwia bezczynności organu. Dane te podlegają ujawnieniu w trybie informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dane wykonawców inwestycji finansowanej ze środków publicznych podlegają ujawnieniu w trybie informacji publicznej. Anonimizacja tych danych, w szczególności imion, nazwisk, nazw działalności gospodarczej i adresów, jest nieprawidłowa, ponieważ prawo do informacji publicznej ma priorytet nad ochroną prywatności w tym zakresie. Ujawnienie tych danych jest niezbędne dla kontroli społecznej nad wydatkowaniem środków publicznych i zapobiegania nepotyzmowi czy korupcji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (18)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 33 § 1
Ustawa o finansach publicznych
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 33 § 2
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 35
Ustawa o finansach publicznych
u.s.g. art. 101a § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dane wykonawców inwestycji finansowanej ze środków publicznych podlegają ujawnieniu w trybie informacji publicznej i nie mogą być anonimizowane. Organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając pełnej informacji i nie wydając decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że anonimizacja danych wykonawców jest dopuszczalna na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i nie stanowi odmowy udostępnienia informacji ani bezczynności. Organ twierdził, że udostępnienie zanonimizowanego dokumentu nie jest równoznaczne z pozostawaniem w bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
anonimizacja - jako zabieg techniczny umożliwiający udostępnienie informacji po wyeliminowaniu danych osobowych, których udostępnienie byłoby nieuprawnione, jest prawidłową czynnością. dane wykonawców zawartych z gminą umów - nie nastąpiło z poszanowaniem norm ustawowych. przez sam fakt zawarcia takiej umowy z podmiotem publicznym osoba fizyczna pozbawia się częściowo prawa do prywatności.
Skład orzekający
Bogumiła Kalinowska
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
sędzia
Tomasz Świetlikowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności ujawniania danych wykonawców inwestycji publicznych i ograniczeń w stosowaniu anonimizacji w kontekście dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji anonimizacji danych wykonawców w kontekście inwestycji gminnej. Interpretacja może być różna w zależności od rodzaju danych i kontekstu sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do informacji publicznej i zasadności anonimizacji danych, co jest istotne dla obywateli i samorządów.
“Czy anonimizacja danych wykonawców inwestycji publicznych jest legalna? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Wr 979/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-06-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Bogumiła Kalinowska /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Kamieniecka Tomasz Świetlikowski Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Sygn. powiązane III OSK 2112/22 - Wyrok NSA z 2023-11-08 Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku *Stwierdzono bezczynność organu Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 2176 art. 1, art. 5, art. 6, art. 13 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi F. G. na bezczynność Burmistrza Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie inwestycji - budowa basenu krytego I. stwierdza bezczynność Burmistrza Z.w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 27 września 2021 r. o udostępnienie danych dotyczących wykonawców inwestycji; II. zobowiązuje Burmistrza Z. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 27 września 2021 r. o udostępnienie danych dotyczących wykonawców inwestycji, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Burmistrza Z. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Skarżący F. G. wywiódł skargę w piśmie z dnia 20 października 2021 r. na bezczynność Burmistrza Z. (dalej także jako "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako "u.d.i.p."), a to art. 1 ust. 1, art. 3, art. 4 i art. 6. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, nakazanie organowi wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego na koszt i ryzyko gminy, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Na poparcie wniosku podał, że działając w imieniu mieszkańców - jako radny Rady Miejskiej Z., w dniu 17 sierpnia 2021 r. złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej "w zakresie inwestycji: budowa basenu krytego - poprzez udostępnienie w formie kserokopii protokołów odbioru wszystkich branż inwestycji budowy krytego basenu wraz z informacją o kwotach wydatkowanych w ramach realizowanej inwestycji z tytułu usług doradczych i konsultingowych tj. kopie umów o takie doradztwo wraz z kopiami list płac środków wydatkowanych przez gminę na ten cel za okres realizowania inwestycji do chwili obecnej, oraz wskazanie czy powołana spółka do obsługi basenu ma zlecone zadania związane z dalszym prowadzeniem inwestycji". Skarżący otrzymał odpowiedź na złożony wniosek. Przesłano mu żądane materiały, jednak w wielu przypadkach na kopiach tych materiałów zostały częściowo zanonimizowane dane wykonawców (odbiorców). Wybiórczość w anonimizowaniu danych oraz to, że sprawy te dotyczą wydatkowania środków publicznych o znacznej wysokości, skarżący pismem z dnia 27 września 2021 r. zwrócił się do Burmistrza o odanonimizowanie danych. W pismach zamieścił klauzulę, że w przypadku odmowy wnosi o udzielenie odmowy w formie decyzji administracyjnej. Dnia 7 października 2021 r., pismem IGP.1431.19.2021AP skarżący otrzymał odpowiedź w której organ odmówił mu odanonimizowania danych zawartych w dołączonych dokumentach. Dodatkowo odmówił skarżącemu udzielenia odpowiedzi w formie decyzji administracyjnej, czym naruszył przepisy prawa, w szczególności art. 15 k.p.a., poprzez zanegowanie otrzymania odmowy w formie decyzji administracyjnej poprzez umożliwienie odwołania się od decyzji do drugiej instancji (SKO). Skarżący wnioskował o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie informacji na temat wydatkowania środków publicznych na realizację zadania w tym rodzajów umów i ich realizacji finansowej przeprowadzanych przez organ administracji publicznej jakim jest Urząd Gminy. Wnioskowane informacje stanowią w ocenie skarżącego informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., do udostępnienia których zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W ocenie skarżącego bezczynność organu na gruncie powołanej ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostepnienia informacji w żądanym zakresie. W takich przypadkach bezczynność organu ma charakter rażący. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że skarżący otrzymał odpowiedź na złożony wniosek. W wielu jednak przypadkach na kopiach przedłożonych materiałów zostały zanonimizowane dane ich wykonawców. Pismem z 27 września 2021 r. skarżący ponownie wniósł o odanonimizowanie danych, a w przypadku odmowy takiej czynności wniósł o wydanie decyzji odmownych. Pismem z dnia 7 października 2021 r. organ odmówił odanonimizowania danych i poinformował skarżącego o braku podstaw prawnych do wydania decyzji w zakresie odmowy udostępnienie informacji publicznej, ponieważ informacja została udzielona. W tych okolicznościach skarżący w trybie art. 101a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.) wezwał Burmistrza o usunięcie naruszenia prawa żądając, aby sąd nakazał organowi wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego. Zgodnie bowiem z niniejszym przepisem przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Organ podkreślił, że przepis art. 101a u.s.g. stosuje się w sytuacji bezczynności organu gminy polegającej na niewykonywaniu czynności nakazanych przez prawo oraz gdy podejmowane przez organ gminy czynności prawne lub faktyczne naruszają prawa osób trzecich. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie mają natomiast znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. W kontekście zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez zanegowanie otrzymania odmowy w formie wydania decyzji administracyjnej umożliwiającej skuteczne odwołanie się od decyzji do drugiej instancji, organ replikował, że w żadnym zakresie nie naruszył powyższego przepisu i w żaden sposób nie pozbawił skarżącego możliwości zaskarżenia podjętych przez niego czynności. W piśmie z dnia 7 października 2021 r. organ poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Organ wskazał, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych ograniczenie prawa dostępu, o którym stanowi art. 5 u.d.i.p może przybrać formę inną niż wyłącznie odmowa udostępnienia. Żaden z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie nakazuje wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w związku z dokonaniem anonimizacji udostępnianej informacji publicznej, zaś udostępnienie zanonimizowanego dokumentu w związku ze złożonym wnioskiem nie oznacza pozostawania przez podmiot zobowiązany w bezczynności. Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej ma charakter odformalizowany, stąd anonimizacja - jako zabieg techniczny umożliwiający udostępnienie informacji po wyeliminowaniu danych osobowych, których udostępnienie byłoby nieuprawnione wydaje się środkiem najbardziej adekwatnym i właściwym. Skarżący został poinformowany, że konieczność dokonania anonimizacji nie może być utożsamiana z odmową udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę danych osobowych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Według organu, przewidziane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie prawa do informacji publicznej nie oznacza bezwzględnego zakazu udostępnienia informacji zawierających tzw. dane wrażliwe. Nawet w sytuacji, gdy dokumenty zawierają takie właśnie dane, mogą one zostać udostępnione w kserokopii, z której usuwa się takie elementy, co też zostało uczynione. W związku z tym uznano, że anonimizacja danych osobowych przez wzgląd na ochronę danych osobowych i prywatność jednostki jest dopuszczalna, a w sytuacji, gdy informacja udostępniana jest na wniosek, zanonimizowanie danych co do zasady nie wymaga wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak i udostępnienie zanonimizowanej informacji nie uzasadnia zarzutu bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Tym samym skarżący, jeżeli nie zgadzał się z treścią (rozstrzygnięciem) pisma mógł przedmiotowe pismo zaskarżyć zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a. Do takiej bezczynności jednak nie doszło, gdyż w terminie 14 dni od otrzymania żądania udzielenia informacji, organ udostępnił skarżącemu żądane dokumenty, jednak ze względu na prywatność osób fizycznych w części dokumentów przedmiotowe dane zostały zanonimizowane. W istocie zatem organ ustosunkowujący się do żądania nie był bezczynny, ponieważ podjął w sprawie działania wynikające z u.d.i.p. udostępniając wnioskowane dokumenty. Bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej wiąże się z brakiem jakiegokolwiek działania organu. Jeżeli zaś organ udzielił odpowiedzi, która może nawet nie satysfakcjonuje wnioskodawcy, to nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j. t. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej poniżej "p.p.s.a."). W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot obowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.; w skrócie "u.d.i.p.") informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych rozumianych jako działalność organów władzy publicznej oraz samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, komunalnym lub Skarbu Państwa. Przepis art. 6 ustawy zawiera przykładowy katalog informacji oraz danych, które podlegają reżimowi ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na regulację art. 5 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W rozpatrywanej sprawie, skarżący, wnioskiem z dnia 27 września 2021 r. zwrócił się do organu o udostępnienie tej części informacji publicznej w zakresie gminnej inwestycji budowy basenu krytego (o co uprzednio zwracał się we wniosku z 17 sierpnia 2021 r.) poprzez przedstawienie w udostępnionych skarżącemu kserokopiach protokołów odbioru inwestycji i zawartych w związku z tą inwestycją umów – danych wykonawców, gdyż przesłane kopie dokumentów zostały w tej części przez organ zanonimizowane. Ponieważ organ odmówił w dacie 7 października 2021 roku udostępnienia zanonimizowanych części dokumentów oraz nie wydał decyzji w sprawie, zdaniem skarżącego organ popadł w stan bezczynności. Generalnie ujmując dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom. Ograniczenie zaś prawa dostępu, o którym stanowi art. 5 u.d.i.p., może przybrać formę inną niż wyłącznie odmowa udostępnienia. Godzi się podkreślić, że żaden z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie nakazuje wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w związku z dokonaniem anonimizacji udostępnianej informacji publicznej, zaś udostępnienie zanonimizowanego dokumentu w związku ze złożonym wnioskiem nie oznacza pozostawania przez podmiot zobowiązany w bezczynności. Należy bowiem zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej ma charakter odformalizowany, stąd anonimizacja - jako zabieg techniczny umożliwiający udostępnienie informacji po wyeliminowaniu danych osobowych, których udostępnienie byłoby nieuprawnione, jest prawidłową czynnością. Konieczność dokonania anonimizacji nie może być utożsamiana z odmową udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę danych osobowych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Przewidziane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie prawa do informacji publicznej nie oznacza bezwzględnego zakazu udostępnienia informacji zawierających tzw. dane wrażliwe. Nawet w sytuacji, gdy dokumenty zawierają takie dane, to mogą one zostać udostępnione w kserokopii, z której usuwa się tego rodzaju elementy. Gdy informacja udostępniana jest na wniosek, zanonimizowanie danych co do zasady nie wymaga zatem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak i udostępnienie zanonimizowanej informacji nie uzasadnia zarzutu bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Takie działanie podmiotu zobowiązanego nie jest co do zasady identyfikowane ani z przetworzeniem informacji publicznej, ani z udostępnieniem innej niż żądana informacja publiczna. Dla podmiotu zobowiązanego wykreślenie danych osobowych nie jest zmianą o charakterze jakościowym, prowadzącą do powstania nowej informacji, lecz zwykłym zabiegiem technicznym związanym z rozpatrywaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 369/16). W niniejszej sprawie wszakże wyłączenie niektórych danych przez organ z treści żądanych dokumentów – a mianowicie danych wykonawców zawartych z gminą umów - nie nastąpiło z poszanowaniem norm ustawowych. Anonimizacja bowiem w trybie wyżej opisanym jest czynnością prawidłową jedynie wtedy, gdy rzeczywiście objęte nią określone dane nie podlegają ujawnieniu z uwagi na ochronę. Przystępując bezpośrednio do istoty sporu wypada podkreślić, że przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. stanowi, że udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 5 lit.c u.d.i.p., informację publiczną stanowią również dane o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego. Pojęcie majątku publicznego obejmuje także wydatkowanie środków publicznych, do których należy zaliczyć środki gminy oraz jednostek organizacyjnych gminy, jak również obejmuje inne formy wydatkowania środków publicznych mające na celu przysporzenie korzyści majątkowych innym podmiotom. Informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku. Charakter taki mają dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy. Treść takich dokumentów, jeżeli dotyczą majątku publicznego, stanowią informację publiczną. Zaznaczenia nadto wymaga, że stosownie do art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 305; w skrócie "u.f.p.") nie może budzić wątpliwości, iż jednostki samorządu terytorialnego tworzą sektor finansów publicznych. W rozdziale 4 działu 1 u.f.p. została uregulowana jedna z naczelnych zasad rządzących gospodarką środkami publicznymi, zasada jawności finansów publicznych (art. 33 ust. 1 u.f.p.). Jawność może być wyłączona w stosunku do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub jeśli wynika to z obowiązujących Rzeczpospolitą umów międzynarodowych (art. 33 ust. 2 u.f.p.) albo ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, ale w bardzo ograniczonym zakresie (art. 35 u.d.i.p.). Na tle przytoczonych unormowań wypada skonstatować, że zasada jawności gospodarki środkami publicznymi jest regułą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli. Jakakolwiek reglamentacja informacji o działalności podmiotów publicznych w stosunku do tych podmiotów musi być podyktowana racjami znajdującymi swoje uzasadnienie w Konstytucji ( por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2508/12 ) Według art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Organ w powyższym terminie wprawdzie udzielił żądanej informacji, jednakże w sposób nie w pełni realizujący oczekiwania skarżącego wynikające z jego pierwotnego wniosku z dnia 17 sierpnia 2021 r. Faktury (rachunki) oraz inne dokumenty źródłowe (umowy, protokoły odbioru) przesłane skarżącemu zostały bowiem pozbawione danych podmiotów - wykonawców, z którymi gmina zawierała umowy. Tymczasem według ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych przyjmuje się zapatrywanie, że ochrona danych o kontrahentach jednostki samorządu terytorialnego, takie jak ich nazwy, imiona i nazwiska, ma ograniczony zakres i dane takie podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej - nie podlegają wyłączeniu z uwagi na prywatność tych osób wskazaną art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok SN z dnia 8 listopada 2012 r. o sygn. akt I CSK 190/12, OSNC 2013, Nr 5, poz. 67; wyroki NSA - z dnia 11 grudnia 2014 r. I OSK 213/14, z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14). Przemawia za tym funkcja kontroli społecznej, pozwalająca lokalnej społeczności weryfikować wykonanie umów zawartych przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym racjonalne i gospodarne wydawanie środków publicznych, a także sprawdzać czy zawierane umowy nie stanowią swoistego przejawu nepotyzmu lub korupcji politycznej, które w oczywisty sposób podkopują zasady funkcjonowania społeczności lokalnej. Przeciwdziałanie owym zjawiskom dostatecznie usprawiedliwia transparentne funkcjonowanie samorządu terytorialnego (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2020 r., I OSK 2335/18). W praktyce orzeczniczej sądów co do zasady jawność danych osobowych podmiotów będących stronami umów zawieranych z podmiotami publicznymi, korzystających z majątku publicznego nie jest kwestionowana (por. wyroki NSA z: 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2060/16; 22 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2317/14; 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2563/14; 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3217/14; 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2153/14; 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14; 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 267/14 oraz I OSK 546/14). Formułuje się bowiem słuszną tezę, że przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej, zważywszy, że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Z tego względu podmiot (w tym osoba fizyczna) zawierając umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym, z którą wiąże się wydatkowanie środków publicznych nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia, zachowa prawo do prywatności (por.m.in. wyrok SN z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, OSNC 2013/5/67, wyroki NSA z dnia: 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 213/14, z 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14, wyroki WSA - we Wrocławiu z 10 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 343/19, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 33/16, w Poznaniu z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 47/17). Należy uznać, że przez sam fakt zawarcia takiej umowy z podmiotem publicznym osoba fizyczna pozbawia się częściowo prawa do prywatności. Jeśli zatem umowa cywilnoprawna dotyczy wydatkowania publicznych środków, to osoba zawierająca taką umowę, powinna mieć świadomość, że w takiej sytuacji jej imię i nazwisko mogą zostać ujawnione (por. wyrok WSA w Gdańsku w wyroku z 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 447/13 ). Bez tej wiedzy treść umowy, a nawet informacja o wynagrodzeniu, jest niedostateczna. Jest to bowiem niezbędne, aby w pełni ocenić celowość wydatkowanych środków. Dane osobowe osób, z którymi zawarto umowy cywilnoprawne, umożliwiają ocenę, czy realizację umowy powierzono osobom posiadającym odpowiednią wiedzę i umiejętności pozwalające na jej wykonanie, a sama umowa nie była w istocie zakamuflowanym sposobem nieuprawnionego przepływu środków publicznych do osób prywatnych (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2499/13, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2015, nr 5, s.180). W powyższym świetle, dokonując anonimizacji danych przedsiębiorcy w zawartych przez gminę w umowach, fakturach, protokołach odbioru etc. – imienia, nazwiska, nazwy działalności gospodarczej oraz adresu przedsiębiorcy - w okolicznościach niniejszej sprawy podmiot zobowiązany nieprawidłowo zastosował normę art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez dokonanie anonimizacji żądanych przez skarżącego dokumentów. Stąd też organ niezasadnie usuwając dane kontrahentów z dokumentów i w takim kształcie przedstawiając je skarżącemu oraz nie ujawniając tych danych na ponowny wniosek skarżącego wraz z upływem 14 dniowego określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. dopuścił się bezczynności i pozostaje nadal w tej bezczynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą co najwyżej mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. W związku z powyższym Sąd – na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stwierdził, iż organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, iż w części w jakiej nastąpiło nieudostępnienie informacji organ pozostawał w błędnym przekonaniu co do konieczności anonimizacji danych kontrahentów w świetle obowiązujących przepisów. Nie było to zatem celowym działaniem, nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Wobec nadal utrzymującej się bezczynności Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do przytoczonej wyżej oceny prawnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI