IV SAB/Wr 961/24

IV SAB/Wr 961/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Ewa Kamieniecka
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego im. Komisji Edukacji Narodowej w Bardzie z Filią w Przyłęku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 13 września 2024 r. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. N. jest bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego im. [...] w B. z Filią w P. w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 13 września 2024 r.
Jak wynikało z akt sprawy w dniu 13 września 2024 r. Skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o przesłanie kopii wszystkich faktur za licencję lub zakup oprogramowania do prowadzenia dziennika elektronicznego, które zostały wystawione w 2024 r. W treści wniosku powołał się na art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.). Pismo w tej sprawie Skarżący wysłał na adres elektroniczny organu (e-mail), prosząc o odpowiedź w tej samej formie, w opisanym formacie.
W dniu 14 października 2024 r. Skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., poprzez brak udostępnienia informacji publicznej pomimo upływu ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Wnioskował o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę Strona wskazała, że w dniu 14 września 2024 r. wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania kopii wszystkich faktur za licencję lub zakup oprogramowania do prowadzenia dziennika elektronicznego, które zostały wystawione w 2024 r. Za bezsporne uznała, że przedmiotem zapytania jest informacja publiczna, gdyż odnosi się ono do rozporządzenia mieniem publicznym. Nie jest wątpliwe, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji. Stanowisko w tym zakresie Skarżąca wsparła odwołaniem się do poglądów orzecznictwa. Zaznaczała, że pomimo upływu terminu wynikającego z ustawy organ nie ustosunkował się do jej wniosku nie informując o przyczynach opóźnienia i nie wskazując nowego terminu na rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a w przypadku uwzględnienia skargi o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając wnioski organ zaznaczał, że w dniu 14 września 2024 r. nie otrzymał żadnego wniosku o informację publiczną, co uzasadnia żądanie oddalenia skargi. Zaznaczał, że wniosek o podanej w skardze treści otrzymał w dniu 13 września 2024 r. na który odpowiedział realizując go w całości w dniu 21 października 2024 r., co potwierdza treść pisma z tej daty. Dalej wskazał na brak możliwości wcześniejszej reakcji na wniosek z dnia 13 września 2024 r. wynikający z siły wyższej – sytuacji powodziowej na terenie gminy Bardo objętej stanem klęski żywiołowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, opolskiego i śląskiego. Na tym terenie znajduje się placówka organu poszkodowana w wyniku powodzi w sposób uniemożliwiający jej funkcjonowanie. W czasie powodzi sprzęt placówki został zalany, były przerwy w dostawie energii elektrycznej, nie funkcjonowała żadna placówka pocztowa. Udzielona w dniu 21 października 2024 r. odpowiedź nastąpiła pięć dni po ustaniu klęski żywiołowej na terenie gminy. Zsumowując te dni z dniami od złożenia wniosku do dnia wprowadzenia stanu klęski żywiołowej odpowiedzi udzielono w terminie 8 dni, co mieści się w terminie zakreślonym przez ustawę. Dalej organ wskazał, że obecnie trwają zbiórki pieniężne i organizowana jest wewnętrzna pomoc finansowa na przywrócenie normalnego toku funkcjonowania placówki, która nie może korzystać ze zniszczonych zabudowań, gdzie liczy się każda złotówka, co uzasadnia wnioskowanie o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W aktach sprawy znajduje się pismo organu z dnia 21 października 2024 r. kierowane na wskazany przez Stronę adres elektroniczny z załączonymi fakturami, na które powołał się organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż w realiach rozpoznanej sprawy organowi nie można postawić zarzutu bezczynności.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z bezczynnością organu administracji na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16, orzeczenia dostępne w: Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest bowiem zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Przywołane uwagi nakreślają pole jakie winno zostać poddane analizie przy ocenie działania organu na tle zarzutu bezczynności. Obejmuje ono ustalenie, czy istniało wynikające z przepisów prawa zobowiązanie adresata wniosku do udostępnienia informacji publicznej. Wymaga to oceny, czy wskazany we wniosku podmiot jest ustawo zobowiązany podjęcia działań, czy treść wniosku odnosi się do informacji publicznej, wreszcie ustalenia, czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Przechodząc do oceny opisanych okoliczności trzeba wskazać, że nie ma sporu co do dwóch pierwszych zagadnień podlegających badaniu, tj. zobowiązania organu do podjęcia działań na wniosek Strony oraz charakteru informacji, jako informacji publicznej. Zatem ta część rozstrzygnięcia nie wymaga uzasadnienia. Sporne jest jedynie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy organ dochował terminu zakreślonego ustawą, gdyż jak wynika z akt sprawy organ udostępnił Skarżącemu żądane dokumenty, przy czym uczynił to 38 dni od dnia wpływu wniosku.
Rację ma Strona wskazując, że podstawę do jego ustalenia stanowi art. 13 u.d.i.p. Zgodnie z jego brzmieniem udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2).
Niewątpliwie postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Artykuł 10 ww. ustawy nie określa żadnej formy ani też ram wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że do postępowania dotyczącego informacji publicznej nie stosuje się pewnych ogólnych zasad odnoszących się do postępowań administracyjnych. Mają one charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13, publ. W ONSAiWSA z 2014 r., Nr 3, poz. 37).
W opinii Sądu taką zasadą jest szybkość postępowania i związane z nią reguły odnoszące się do obliczania terminu rozpoznania wniosku przez organ, a wskazanych w art. 35 § 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że do terminów na załatwienie sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Z uwagi na odrębność reguł procedowania w zakresie dostępu do informacji publicznej nie wszystkie wskazane tam okoliczności mogą być wprost odnoszone do postępowania dostępowego, np. przepisy o mediacji, zawieszeniu postępowania. Niewątpliwie jednak zastosowanie znajdą zapisy odnoszące się do doręczeń oraz, co w sprawie najistotniejsze, opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu. Chodzi tu o przypadki szczególne uniemożliwiające podjęcie przez organ prawem nakazanych czynności, co spowodowane jest okolicznościami obiektywnymi. Do takich zaś niewątpliwie należy wystąpienie klęski żywiołowej, która uniemożliwia realizację nałożonych na organ zadań ustawowych.
Organ w treści odpowiedzi na skargę zasadnie powołuje się na znany zresztą z urzędu fakt wystąpienia powodzi na terenie, na którym ma swoją siedzibę organ. Skutkowało to wprowadzeniem przez Radę Ministrów stanu klęski żywiołowej – rozporządzenie z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego (Dz.U. z 2024r., poz. 1395 ze zm., dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 1 ww. aktu w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. w południowo-zachodniej części terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w celu zapobieżenia jej skutkom oraz w celu ich usunięcia, wprowadza się stan klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego na okres 30 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia (ust. 1). Obszar, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w województwie dolnośląskim - powiaty kamiennogórski, karkonoski, kłodzki, lwówecki, wałbrzyski i ząbkowicki oraz miasta na prawach powiatu Wałbrzych i Jelenią Górę (ust. 2 pkt 1).
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz.U. z 2017r., poz. 1897) stan klęski żywiołowej może być wprowadzony dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia. Stosownie zaś do art. 4 ww. ustawy stan klęski żywiołowej może być wprowadzony na obszarze, na którym wystąpiła klęska żywiołowa, a także na obszarze, na którym wystąpiły lub mogą wystąpić skutki tej klęski (ust. 1). Stan klęski żywiołowej wprowadza się na czas oznaczony, niezbędny dla zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia, nie dłuższy niż 30 dni (ust. 2).
Wprowadzony z dniem 16 września 2024 r. stan klęski żywiołowej ustał z dniem 16 października 2024 r. w związku z upływem okresu na jaki został wprowadzony. Zatem okres ten nie może być wliczany do okresu rozpoznania wniosku Strony. Jak wynika z akt sprawy wniosek został złożony w dniu 13 września 2024 r., zaś odpowiedź organu datowana jest na dzień 21 października 2024 r. wyłączając z tego okresu czas objęty wprowadzeniem klęski żywiołowej na obszarze, na którym ma siedzibę organ, procedowanie wniosku trwało osiem dni, co uchyla zarzut bezczynności organu w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Końcowo dostrzec trzeba, że organ zobowiązany do rozpoznania wniosku Skarżącego nie tylko znajdował się na ternach objętych powołanym rozporządzeniem ale placówka kierowana przez Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego im [...] w B. z siedzibą w P. została bezpośrednio dotknięta skutkami powodzi, z którymi się boryka nadal. Pomimo tego organ niezwłocznie po wygaśnięciu stanu klęski żywiołowej, z zachowaniem ustawowego terminu, udostępnił Skarżącemu żądaną informację, co na podstawie art. 151 p.p.s.a. nakazywało oddalenie skargi na bezczynność.