IV SAB/Wr 937/25

IV SAB/Wr 937/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący sprawozdawca/
Aneta Brzezińska
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w L. w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 3 czerwca 2025 r.; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w L. na wniosek z dnia 3 czerwca 2025 r. nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w L. do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia 3 czerwca 2025 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 15 lipca 2025 r. F. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w L. (dalej: organ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 3 czerwca 2025 r. skarżąca wystąpiła do organu, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie informacji publicznej:
- wszystkich faktur wraz z protokołami odbioru wystawionymi w latach 2022, 2023 i 2024 przez wykonawców realizujących zamówienia publiczne udzielone przez M1. L.
Przy tym jako formę udostępnienia informacji wskazała adres poczty e-mailowej.
Pismem z 16 czerwca 2025 r. organ wezwał skarżącą do wykazania - w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania – w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych. Pouczył jednocześnie, że w przypadku braku odpowiedzi we wskazanym terminie - wniosek pozostanie bez odpowiedzi.
Ponadto w piśmie organ wyraził zapatrywanie, że żądana informacja jest objęta dyspozycją art. 5 ust. 2 u.d.i.p., według którego prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
W skardze na bezczynność skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne uznanie, że przedmiotem złożonego wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej,
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującym swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując m.in., że wniosek skarżącej nie dotyczył M. Sp. z o.o. w L. tylko innego podmiotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądane we wniosku informacje mają walor informacji publicznej. Spełnienie przesłanek podmiotowej i przedmiotowej oznacza, że organ był zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącej w sposób przewidziany prawem, czego - zdaniem Sądu - nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności.
Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że organ do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej - co do zasady - udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku (udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej) albo też odmawia jej udostępnienia, wydając decyzję administracyjną (w tym z uwagi na ograniczenia wynikające z powołanego wyżej art. 5 ust. 2 u.d.i.p. lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnego interesu publicznego), lub w ten sam sposób umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Poprzestanie na odmowie realizacji żądania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji, bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną.
Tym samym - w rozpoznawanej sprawie - oczywistą konsekwencją faktu, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, aczkolwiek (tak jak to przyjął organ) przetworzoną (bądź objętą dyspozycją art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), jest wykluczenie innych postaci załatwienia wniosku niż jej udzielenie w formie czynności materialno-technicznej lub odmowa jej udostępnienia w drodze decyzji, ze względu na brak szczególnego interesu publicznego.
Niedopuszczalna jest zatem - przyjęta przez organ - forma "pozostawienia sprawy bez odpowiedzi", z uwagi na niewykazanie przez skarżącą istnienia przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Kwalifikując żądaną informację, jako informację przetworzoną, o własnej ocenie organ powinien każdorazowo powiadomić stronę wnioskującą, w taki sposób aby miała ona możliwość wykazania w zakreślonym terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niemniej jednak, po upływie wyznaczonego terminu i - co wymaga podkreślenia - nawet w sytuacji milczenia strony (tak jak to miało miejsce w sprawie), dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., organ winien wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a nie pozostawiać wniosek strony bez rozpoznania, czy też bez odpowiedzi.
Składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej (nawet przetworzonej), strona nie jest bowiem zobligowana do wskazania powodów, dla których spełnienie jej żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania braku istnienia tej przesłanki ustawowej, co jednak powinno nastąpić w drodze decyzji odmownej. Dalej wskazać należy, że - jak słusznie zauważyła skarżąca, przywołując orzeczenie NSA - brak reakcji wnioskodawcy na wezwanie organu do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. wykazania szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego, nie stanowi braku formalnego wniosku, co też wyklucza stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że "wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem odformalizowanym, a konieczność zawarcia w nim wszystkich elementów podania, zgodnie z art. 63 § 2-3a k.p.a. (co musi mieć miejsce wtedy, gdy w sprawie ma być wydana decyzja), nie oznacza, że wykazanie szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego stanowi element formalny wniosku, skoro żadna norma prawna takiego wymogu formalnego nie przewiduje. Wykazanie (lub brak wykazania) szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego nie ma znaczenia dla dopuszczalności procedowania w sprawie, lecz dla oceny dopuszczalnego zakresu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a zatem dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym, bierność wnioskodawcy we wskazaniu okoliczności, które potwierdziłyby istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, może być jedynie uzasadnioną podstawą do wykazania przez organ braku takiego interesu w drodze decyzji" (v. wyrok NSA z 24 maja 2024 r., III OSK 1408/22). W konsekwencji powyższego kwestia, czy żądana informacja stanowi informację prostą (tak jak wskazała skarżąca), czy też informację przetworzoną (tak jak przyjął organ), może stanowić przedmiot oceny sądu kontrolującego zgodność decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydanej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nie przedmiot oceny sądu rozpoznającego skargę na bezczynność.
Podobnie w formie decyzyjnej powinien być załatwiony negatywnie wniosek z uwagi na dyspozycję art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli wnioskujący domaga się udostępnienia informacji publicznej, której zakres obejmuje dane osobowe osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, to ograniczenie dostępu do takich informacji również musi przybrać formę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, stosownie do rygorów przewidzianych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Jeżeli chodzi o wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko, że wniosek skarżącej nie dotyczył M. Sp. z o.o. w L. tylko innego podmiotu (M1. w L.) Sąd – po pierwsze wskazuje, że wystosowując wspomniane pismo z 16 czerwca 2025 r. organ nie miał wątpliwości, że pytanie dotyczyło zarządzanego przez niego podmiotu. Nawet jednak gdyby uznać, że wniosek o udzielnie informacji literalnie dotyczył innego podmiotu, to organ aby nie narazić się na zarzut bezczynności winien poinformować skarżącą we wskazanym 14 dniowym terminie, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Reasumując, w sprawie organ nie rozpoznał wniosku w prawidłowej formie, co przesądza o tym, że - jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej - dopuścił się bezczynności.
Niepodjęcie stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. jest bowiem równoznaczne z pozostawaniem organu w stanie bezczynności. Organ ten po zakwalifikowaniu żądanej informacji jako przetworzonej, po pierwsze błędnie przyjął, że wniosek zawierający żądanie skarżącej obarczony jest brakiem formalnym, gdyż skarżąca nie wykazała w nim, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po wtóre, z uwagi na brak odpowiedzi skarżącej w tym zakresie, błędnie pozostawił jej wniosek bez odpowiedzi i (co istotne w sprawie) do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, w której wykazałby brak istnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Sąd - w pkt. I sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku, a w pkt. III sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpoznania go w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt. II sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków - czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Organ nie zignorował wnioskodawcy, zaś sposób załatwienia wniosku wynikał - zdaniem Sądu - z błędnego rozumienia procedury związanej z udzielaniem informacji publicznej.
Orzekając jak w pkt. I-III sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącej kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, który uiściła, inicjując postępowanie sądowe. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.