IV SAB/Wr 875/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu zobowiązał Wójta Gminy Rudna do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego instrukcji kancelaryjnej i sankcji za jej nieprzestrzeganie, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarga dotyczyła bezczynności Wójta Gminy Rudna w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z marca 2022 r. Skarżący domagał się kopii instrukcji kancelaryjnej oraz informacji o sankcjach za jej nieprzestrzeganie. Organ początkowo uznał, że żądane informacje nie są informacją publiczną. WSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność organu, uznając, że instrukcja kancelaryjna i sankcje za jej nieprzestrzeganie stanowią informację publiczną. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w tej części, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, stwierdził bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa, i zasądził koszty.
Przedmiotem skargi D. K. była bezczynność Wójta Gminy Rudna w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 29 marca 2022 r. Skarżący domagał się udostępnienia kopii instrukcji kancelaryjnej obowiązującej w urzędzie oraz informacji o sankcjach za nieprzestrzeganie zasad w niej zawartych. Wójt Gminy Rudna początkowo uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Po wezwaniu do udostępnienia informacji lub wydania decyzji, organ podtrzymał swoje stanowisko. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP, wskazując na bezczynność organu i brak wydania decyzji odmownej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, stwierdził, że instrukcja kancelaryjna oraz informacje o sankcjach za jej nieprzestrzeganie stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych informacji w ustawowym terminie. Jednocześnie sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, uznając, że organ kierował się błędną wykładnią przepisów, a nie złą wolą. W konsekwencji, sąd zobowiązał Wójta Gminy Rudna do rozpoznania wniosku skarżącego w części dotyczącej sankcji i nadesłania kopii instrukcji kancelaryjnej w terminie 14 dni, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, stwierdził bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, instrukcja kancelaryjna oraz informacje o sankcjach za jej nieprzestrzeganie stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy regulujące sposób postępowania z dokumentami, ich obieg, ewidencjonowanie i klasyfikowanie, w tym instrukcje kancelaryjne, są informacją publiczną, ponieważ dotyczą organizacji pracy organu i sposobu stanowienia aktów oraz załatwiania spraw, co mieści się w zakresie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. d, e, f ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Instrukcja kancelaryjna oraz sankcje za jej nieprzestrzeganie stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą zasad funkcjonowania podmiotu i sposobu stanowienia aktów oraz załatwiania spraw.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organy władzy publicznej są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa termin na rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd ocenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania określonego aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie w pozostałym zakresie.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo dostępu do dokumentów i wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów
w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych.
u.n.z.a.a.
Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrukcja kancelaryjna oraz sankcje za jej nieprzestrzeganie stanowią informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Organ nie dopuścił się bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną zasady funkcjonowania podmiotów nie ma sporu, co do tego, że organ jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej błędne było zatem założenie organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
przewodniczący
Bogumiła Kalinowska
członek
Katarzyna Radom
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że instrukcja kancelaryjna i sankcje za jej nieprzestrzeganie są informacją publiczną, a organ dopuszczający się bezczynności w tej sprawie podlega zobowiązaniu do działania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej. Ocena rażącego naruszenia prawa jest każdorazowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa obywateli do informacji publicznej i wyjaśnia, co wchodzi w zakres tej informacji, co jest istotne dla prawników i obywateli.
“Czy instrukcja kancelaryjna to informacja publiczna? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Wr 875/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Bogumiła Kalinowska Ewa Kamieniecka /przewodniczący/ Katarzyna Radom /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 1072/23 - Wyrok NSA z 2024-05-17 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 6 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 29 marca 2022r. I. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do rozpoznania wniosku skarżącego w części dotyczącej wskazania sankcji za nieprzestrzeganie wskazanych we wniosku skarżącego zasad oraz nadesłania kopii instrukcji kancelaryjnej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; III. stwierdza bezczynność Wójta Gminy Rudna w zakresie rozpoznania wniosku strony z dnia 29 mara 2022 r.; IV. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Rudna nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; V. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi D. K. jest bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 29 marca 2022 r. Strona zarzucała naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. dalej u.d.i.p.), w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organy władzy publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 u.d.i.p., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że podmiot zobowiązany jest w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu na rozpoznanie wniosku lub wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej zawierającej odmowę udostępnienia informacji publicznej w określonym ustawowo terminie. Nadto wskazała na naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, że przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek. Skarżący wnioskował o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 29 marca 2022 r. w drodze decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku; orzeczenia, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz Strony kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący podał, że pismem z dnia 29 marca 2022 r. wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej. Z treści wniosku wynikało, że w związku ze stwierdzonymi przypadkami zagubienia/lub zniszczenia pism składanych w Urzędzie Gminy Rudna oraz opieszałym wysyłaniem pism z placówki pocztowej (kilka dni po rzekomym sporządzeniu pisma), czy w gminie wprowadzono (spisano) jednolitą instrukcję kancelaryjną? Jeśli tak to w jakiej formie, wnosił i ich kopię? Pytał o sankcje za nieprzestrzeganie tych zasad? Pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. organ stwierdził, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Skarżący w dniu następnym, tj. 13 kwietnia 2022 r. wezwał organ do udostępnienia żądanych informacji publicznych lub wydania decyzji w sprawie. Pismem z dnia 12 maja 2022 r. organ poinformował Skarżącego, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 12 kwietnia 2022 r., tym samym zaniechał zarówno udzielenia informacji jak i wydania decyzji od odmowie jej udostępnienia. Odnosząc się do tych okoliczności Skarżący wywodził, że organ niewątpliwie jest podmiotem ustawowo zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Natomiast żądane informacje stanowią przedmiot konstytucyjnych uprawnień Strony jako dane o działalności organów władzy publicznej. W tym zakresie Strona przywołała art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W opinii Skarżącego żądane informacje dotyczą mienia/funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego i mieszczą się w zakresie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. c u.d.i.p. Dalej Strona wskazała na konstytucyjne i międzynarodowe umocowanie prawa dostępu do informacji publicznej. Powołując się na art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wywodziła, że odmowa udostępnienia informacji winna przybrać formę decyzji. W sprawie organ nie udostępnił żadnych danych, nie wydał decyzji, nie poinformował, że nie posiada takich informacji, nie przedłużył także terminu na rozpoznanie wniosku Skarżącego. Tym samym naruszył wskazane zasady i przepisy, nie zachowując także właściwej formy procedowania. Skarżący wskazał na art. 13 ust. 1 u.d.i.p. określający termin na rozpoznanie wniosku, zarzucając organowi bezczynność przejawiającą się w braku podjęcia właściwych czynności (wydania decyzji). Skarżący dowodził, że w Urzędzie Gminy istnieje instrukcja kancelaryjna, co potwierdzają zakresy czynności wskazanych w piśmie pracowników organu. Przywołując przepis art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 239 ze zm., dalej p.p.s.a.) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych Strona wywodziła, że organ rażąco naruszył prawo. Pomimo ponownego wezwania do udostępnienia informacji organ konsekwentnie podtrzymał prezentowane, błędne, stanowisko ograniczając Stronie prawo do informacji jak i możliwość ochrony prawnej. Czas oczekiwania na odpowiedź w zakresie ponownego wezwania dowodzi lekceważenia Strony. Zatem bezczynność miała charakter kwalifikowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Po przytoczeniu okoliczności faktycznych sprawy organ wskazał, że w dniu 8 września 2022 r. poinformował Stronę, że obowiązującą w organie instrukcję kancelaryjną tworzy Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji zakresu działania archiwów zakładowych. W pozostałym zakresie w opinii organu żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, są to bowiem działania organu w zakresie "postępowania z instrukcją kancelaryjną" nie stanowią istoty działania organów władzy publicznej w zakresie wypełniania zadań publicznych, ale są związane z organizacją pracy wewnątrz struktur organu. Z treści pytania organ wnioskował, że intencją Skarżącego jest kontrola działania pracy organu. Powołując art. 1 ust. 1 u.d.i.p. organ wskazał, że istotny jest publiczny charakter informacji, co zostało doprecyzowane w art. 6 ww. ustawy zawierającym przykładowe wyliczenia źródeł i rodzajów informacji publicznej. Użyte w tym przepisie pojęcie "zasad funkcjonowania" należy rozumieć jako kwestie dotyczące sposobu wykonywania zadań publicznych i decyzji podejmowanych w zakresie spraw publicznych. Pytania Skarżącego nie odnoszą się do zasad funkcjonowania organu, zatem nie dotyczy informacji publicznej. Zasady obiegu dokumentów, ewidencjonowania spraw, czy wykonywania pozostałych czynności kancelaryjnych określa wskazana instrukcja kancelaryjna. Odnosi się ona do klasyfikowania, kwalifikowania, rejestracji i łączenia dokumentów stanowiących lub nie akta sprawy. W konsekwencji sam obieg pism nie zawiera w sobie informacji o sprawach publicznych. W piśmie procesowym z dnia 4 października 2022 r. Skarżący podtrzymał skargę zarzucając organowi błędny pogląd. Wywodził, że przesłane mu pismo z dnia 8 września 2022 r. nie rozwiązuje problemu, jest ogólnikowe i niewyczerpujące. Skarżący zawracał uwagę na sposób sformułowanie pytania, dotyczyło ono wskazania, czy w organie wprowadzono jednolitą instrukcję kancelaryjną, jej formę oraz wnosił o wydanie kopii, czego nie zrealizowano. Skarżący pytał także o sankcje za nieprzestrzeganie instrukcji kancelaryjnej, na co także nie uzyskał odpowiedzi. Zaznaczał, że jego wniosek zakreśla granice i treść odpowiedzi. Zawracał także uwagę na sprzeczne informacje wskazując na pismo z dnia 9 września 2022 r., w którym organ wskazał, że nie posiada jednolitego rejestru wszystkich wniosków składanych w Urzędzie, co dowodzi, że powołane rozporządzenie nie obowiązuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Istotne zatem, z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest zdefiniowanie bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powołany akt, tak jak i ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają legalnego pojęcia bezczynności. Definicja ta jest zawarta w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej k.p.a.) jednak proste jej przywołanie nie ma uzasadnienia z uwagi na brak podstaw prawnych sięgania w tym zakresie do uregulowań art. 37 k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, kodeks postępowania administracyjnego nakazuje stosować jedynie w określonym zakresie – art. 16 u.d.i.p. Pojęcie to jednak funkcjonuje na tle omawianej ustawy, a sposób jego rozumienia został ukształtowany poprzez orzecznictwo sądów administracyjnych, uwzględniające zarówno dorobek piśmiennictwa jak i judykatury, odwołujący się w tym zakresie do doświadczeń wypracowanych na tle wykładni i stosowania art. 37 § 1 k.p.a., jak i specyfiki postępowania prowadzonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz potrzeb tej procedury. I tak z bezczynnością organu administracji na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie też, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 139/20, dostępny w CBOSA). Co istotne pojęcie bezczynności mieści w sobie także sytuację, w której zobowiązany ustawowo organ, co prawda udziela odpowiedzi, ale nie stanowi ona całkowitej realizacji wniosku strony, który w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej winien zostać rozpoznany, bądź też organ bezpodstawnie przyjmuje, że żądane informacje nie podlegają udostępnieniu. Podkreślić należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Celem skargi na bezczynność jest bowiem zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z przywołanych stwierdzeń wynika, że w sprawie dotyczącej bezczynności organu należy ocenić, czy istniał obowiązek tego organu do rozpoznania wniosku/sprawy strony w zakreślonym terminie oraz czy organ wywiązał się ze swojej powinności. Na tle zagadnienia dotyczącego informacji publicznej badanie to dotyczy ustalenia, czy podmiot będący adresatem wniosku strony jest ustawo zobowiązany do objętych wnioskiem działań, po drugie czy treść wniosku odnosi się do informacji publicznej i wreszcie, czy, czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że nie ma sporu, co do tego, że organ jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Na tej podstawie obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony bowiem został wprost na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym - po myśli pkt 1 - na organy władzy publicznej. Wątpliwości natomiast budzi, czy wskazane we wniosku Strony informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Zakres tego pojęcia należy rozpoznawać z uwzględnieniem przepisów art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z powołanymi zapisami ustawy zasadniczej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust.1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2). Stosownie zaś do brzmienia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Rozwinięciem tej ogólnej definicji są zapisy art. 6 ust. 1 ww. ustawy wskazujące rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". W orzecznictwie Sądowym oraz doktrynie przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna", co jest wywodzone nie tylko z treści powołanych przepisów ale przede wszystkim z art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Za informację publiczną uznaje się zatem każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych. Zapis art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p. stanowi zaś, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o ich organizacji. Z tych regulacji w sposób jasny i niewątpliwy wynika, że zasady, w tym przepisy, regulujące sposób postępowania z dokumentami - ich obieg, ewidencjonowanie, klasyfikowanie to są dane ujęte w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d, e oraz lit. f u.d.i.p. Błędne było zatem założenie organu ujawnione w odpowiedzi na wniosek Skarżącego i składane przez niego ponaglenie, że ww. dokumenty (akty) nie stanowią o istocie działania organów władzy publicznej. Regulują bowiem wewnętrzna organizację pracy. W opinii Sądu wskazane regulacje (instrukcje kancelaryjne) stanowią zbiór zasad i przepisów ustalających sposób postępowania z dokumentacją wpływającą do danego urzędu. I pomimo, że mają charakter regulacji wiążących organ (aktów obowiązujących w danej jednostce i w tym sensie wewnętrznych) ustanawiają reguły obiegu korespondencji, jej kwalifikowania, określają także sposób postępowania z aktami, pismami, archiwizacją, czy wskazaniem formularzy lub wzorów obowiązujących w danej jednostce. Regulują stronę formalną prowadzenia spraw i pozwalają na zachowanie transparentności i jednolitych reguł działania administracji. W tym sensie oddziałują także w sferze zewnętrznej, w tym stron postępowania, wnioskodawców i innych podmiotów wchodzących w relacje prawne z organami administracji obwiązanymi na mocy art. 6 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020 r., poz. 164 ze zm., dalej u.n.z.a.a.) do utworzenia instrukcji kancelaryjnej określającej szczegółowe zasady i tryb wykonywania czynności kancelaryjnych. Uznając, że wskazane informacje – instrukcja kancelaryjna, informacja o jej wprowadzeniu w organie, formie w jakiej obowiązuje stanowi informację publiczną. Tym samym stanowisko organu wyrażone w pismach z dnia 12 kwietnia i 12 maja 2022 r. nie jest prawidłowe, co nakazywało stwierdzenie bezczynności, gdyż przed datą wniesienia przez Stronę skargi organ nie udostępnił żądanych informacji. Nie dochował zatem terminu ustawowego wynikającego z art. 13 u.d.i.p. na udostępnienie informacji publicznej. Jak bowiem wskazano mylne uznanie przez organ, że dana informacja nie ma charakteru publicznej nie uchyla bezczynności. Podobna ocena dotyczy informacji o sankcjach za nieprzestrzeganie przez organ zasad dotyczących obiegu korespondencji, ich rejestracji, itd. W tym zakresie organ nie wskazał z jakich przyczyn uznał, że wskazane dane nie stanowią informacji publicznej. Niezależnie od tego zaniechania w opinii Sądu żądane przez Stronę informacje mają walor publicznych, gdyż odnoszą się do kwestii objętych zakresem powołanego art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p. mieszczą się w zakresie spraw związanych z organizacją podmiotu, do którego kierowane jest zapytanie, sposobu jego działania, co obejmuje także dane związane z przestrzeganiem przepisów obowiązujących w danej jednostce, w tym także zasad związanych z właściwym wykonywaniem powierzonych danym pracownikom obowiązków i zadań. Błędnie zakładając, że ww. dane nie stanowią informacji publicznej organ popadł w zwłokę w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia 29 marca 2022 r., co obligowało Sąd do stwierdzenia bezczynności, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku. Orzeczenie o bezczynności organu, zgodnie z zapisem art. 149 § 1a p.p.s.a., obliguje Sąd do oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił przyjęty punkt widzenia, wskazując na wykładnię spornych w sprawie przepisów, fakt, że Sąd nie podziela argumentacji nie jest dostateczną podstawą do wywodzenia rażącego naruszenia prawa. W doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że odmienna wykładnia przepisów prawa nie stanowi podstawy do wywodzenia rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania określonego aktu, interpretacji albo do dokonania określonej czynności. Na tej podstawie Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Strony w części dotyczącej wskazania sankcji za nieprzestrzeganie wskazanych we wniosku zasad oraz nadesłania kopii instrukcji kancelaryjnej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I sentencji wyroku). Mając na uwadze fakt, że w piśmie z dnia 8 września 2022 r. organ wskazał na obowiązujący w organie akt precyzując, że stanowi go rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz.U. z 2011 r., poz. 1467) Sąd umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, tj. wskazania, czy w organie wprowadzono instrukcję kancelaryjną i określenie jej formy (pkt II sentencji wyroku, wydany na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI