I SA/LU 660/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na decyzję ZUS dotyczącą jednorazowego odszkodowania, stwierdzając brak właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie przyznania jednorazowego odszkodowania. Sąd uznał, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym przypadku, zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, odwołanie do sądu powszechnego jest zasadą, a sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych są enumeratywnie wyliczone i nie obejmują tej sytuacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 września 2024 r. znak JO/0/003177176 w przedmiocie przyznania jednorazowego odszkodowania. Skarga została wniesiona pierwotnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, następnie przekazana do ZUS, a ostatecznie trafiła do WSA w Lublinie. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, argumentując brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd, powołując się na art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do jego właściwości. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego. Wyjątki, kiedy kontrolę sprawują sądy administracyjne, są ściśle określone i nie obejmują decyzji przyznających lub odmawiających przyznania jednorazowego odszkodowania, chyba że dotyczy to świadczeń w drodze wyjątku lub umorzenia należności. W przypadku jednorazowego odszkodowania, zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, odwołanie wnosi się do sądu powszechnego. Sąd podkreślił, że nawet gdyby skarga trafiła do niewłaściwego sądu administracyjnego, nie można jej przekazać do innego WSA, jeśli żaden sąd administracyjny nie jest właściwy do jej rozpoznania. W związku z tym, skarga została odrzucona z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na decyzję ZUS w przedmiocie przyznania jednorazowego odszkodowania nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji ZUS co do zasady przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Kontrola sądów administracyjnych jest ograniczona do ściśle określonych spraw, a przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania nie należy do tych spraw, chyba że dotyczy świadczeń w drodze wyjątku lub umorzenia należności. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych również przewiduje odwołanie do sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Kontrolę zgodności z prawem działalności ZUS sprawują co do zasady sądy powszechne.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę m. in. wówczas, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych art. 15 § ust. 1
Przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania oraz ustalenie jego wysokości następuje w drodze decyzji Zakładu.
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych art. 15 § ust. 4
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie w trybie i na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż od decyzji ZUS w przedmiocie przyznania jednorazowego odszkodowania przysługuje odwołanie do sądu powszechnego.
Godne uwagi sformułowania
sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego Co do zasady zatem kontrolę zgodności z prawem działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprawują sądy powszechne, a nie administracyjne.
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących decyzji ZUS w przedmiocie jednorazowego odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu decyzji ZUS (jednorazowe odszkodowanie) i ogólnej zasady właściwości sądów w sprawach ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jest to jednak ważna informacja dla osób wnoszących skargi na decyzje ZUS.
“ZUS: Kiedy skarga do sądu administracyjnego, a kiedy do sądu powszechnego?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 660/24 - Postanowienie WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 497 art. 83 ust. 2, ust. 4 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 września 2024 r. znak JO/0/003177176 w przedmiocie przyznania jednorazowego odszkodowania postanawia odrzucić skargę. Uzasadnienie Skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania jednorazowego odszkodowania została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z uwagi na miejsce wydania decyzji skarga została następnie przekazana do oddziału ZUS w Biłgoraju (z pismem III DK/Kr 100/24). Następnie ZUS przekazał skargę wraz z odpowiedzią Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej odrzucenie, wskazując że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę m. in. wówczas, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 ze zm., dalej: u.s.u.s.) od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Co do zasady zatem kontrolę zgodności z prawem działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprawują sądy powszechne, a nie administracyjne. Do właściwości sądów administracyjnych zastrzeżono jedynie enumeratywnie wyliczone sprawy z zakresu działalności ZUS. Stosownie do art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego odesłania jest możliwość wniesienia skargi na decyzję ostateczną. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189 ze zm.) przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania oraz ustalenie jego wysokości następuje w drodze decyzji Zakładu, a stosownie do art. 15 ust. 4 tej ustawy od decyzji przysługuje odwołanie w trybie i na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak wskazano wyżej, zasadą w myśl przepisów u.s.u.s. jest możliwość wniesienia odwołania do sądu powszechnego, nie zaś skargi do sądu administracyjnego. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że skoro skarga skierowana była do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, to organ powinien był przekazać ją – wraz z odpowiedzią na skargę – temu właśnie sądowi. W niniejszym przypadku nie można bowiem posłużyć się regulacjami, dotyczącymi właściwości miejscowej, skoro w sprawie nie jest właściwy żaden sąd administracyjny. Z tych samych jednak przyczyn brak jest podstaw, aby przekazać sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie celem odrzucenia skargi, ponieważ przekazanie może nastąpić wyłącznie do sądu właściwego (art. 59 § 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co oznaczało konieczność jej odrzucenia. Orzeczono zatem jak na wstępie postanowienia, za podstawę biorąc art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI