IV SAB/WR 825/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-12-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuplany kryzysoweforma udostępnienia informacjiustawa o dostępie do informacji publicznejWSA Wrocławsamorząd

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Wójta Gminy do udostępnienia planów kryzysowych w terminie 14 dni, stwierdzając bezczynność, ale nie rażące naruszenie prawa.

Skarga dotyczyła bezczynności Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej, w tym gminnych planów kryzysowych. Sąd uznał, że Wójt dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia planów kryzysowych, ponieważ zaproponowana forma wglądu do dokumentacji nie odpowiadała wnioskowanej formie elektronicznej, a organ nie wykazał braku możliwości technicznych udostępnienia informacji w żądanej formie. Sąd zobowiązał Wójta do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni, stwierdzając bezczynność, ale nie rażące naruszenie prawa. Skargę w pozostałym zakresie oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę D. K. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o udostępnienie szeregu informacji, w tym gminnych planów kryzysowych z lat 2017-2022. Wójt Gminy początkowo twierdził, że plany te podlegają ograniczeniu ze względu na przepisy o informacjach niejawnych, a następnie zaproponował udostępnienie ich do wglądu w urzędzie, zamiast w formie elektronicznej, jak wnioskował skarżący. Sąd uznał, że Wójt dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia planów kryzysowych, ponieważ sama „obszerność dokumentacji” nie stanowiła wystarczającego uzasadnienia do zmiany formy udostępnienia informacji na mniej dogodną dla wnioskodawcy, zwłaszcza gdy organ nie wykazał braku możliwości technicznych wysłania dokumentacji w formie elektronicznej. Sąd zobowiązał Wójta do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono, w tym w części dotyczącej pytań o ceny wody i ścieków, gdzie sąd uznał, że organ prawidłowo wskazał inny podmiot odpowiedzialny za udzielenie tych informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuszcza się bezczynności, jeśli nie udostępnia informacji publicznej w żądanej formie, a jedynie w innej, mniej dogodnej dla wnioskodawcy, nie wykazując przy tym braku możliwości technicznych udostępnienia jej w sposób wskazany we wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama „obszerność dokumentacji” nie jest wystarczającym powodem do zmiany formy udostępnienia informacji publicznej na mniej dogodną dla wnioskodawcy, jeśli organ nie wykaże braku możliwości technicznych udostępnienia jej w formie wskazanej we wniosku. Organ musi udostępnić informację w formie i sposobie wskazanym przez wnioskodawcę, chyba że jest to technicznie niemożliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy ograniczenia dostępu do informacji w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o zarządzaniu kryzysowym art. 2

Ustawa o zarządzaniu kryzysowym

Ustawa o zarządzaniu kryzysowym art. 5 § 1

Ustawa o zarządzaniu kryzysowym

MPPOiP art. 19 § 2

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

EKPC art. 10 § 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia gminnych planów kryzysowych, ponieważ zaproponowana forma wglądu do dokumentacji nie odpowiadała wnioskowanej formie elektronicznej, a organ nie wykazał braku możliwości technicznych udostępnienia informacji w żądanej formie. Organ nie może swobodnie zmieniać sposobu udostępnienia informacji publicznej, o ile nie jest to konieczne do wykonywania prawa do informacji.

Odrzucone argumenty

Organ nie dopuścił się bezczynności w zakresie pytań nr 8 i 9 wniosku, prawidłowo wskazując inny podmiot odpowiedzialny za udzielenie informacji. Zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej przez skarżącego, podniesiony przez organ w odpowiedzi na skargę, nie podlegał ocenie sądu.

Godne uwagi sformułowania

Sama ogólnikowe powołanie się przez organ na obszerność dokumentacji, która ma zostać udostępniona nie jest tożsame z brakiem możliwości technicznych pozwalających na jej udostępnienie w sposób określony we wniosku. O rażącym naruszeniu prawa można mówić zaś przede wszystkim wtedy jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków.

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący

Katarzyna Radom

członek

Marta Pająkiewicz-Kremis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy i sposobu udostępniania informacji publicznej, obowiązków organów w przypadku bezczynności oraz zasad oceny zarzutu nadużycia prawa do informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany formy udostępnienia informacji publicznej z elektronicznej na wgląd w urzędzie z powodu „obszerności dokumentacji”.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do informacji publicznej i bezczynności organów, a sąd jasno określa granice, kiedy organ może zmienić formę udostępnienia informacji.

Czy "obszerność" dokumentów usprawiedliwia odmowę wysłania ich mailem? WSA: Nie bez dowodu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wr 825/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Katarzyna Radom
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 563/23 - Wyrok NSA z 2024-05-17
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1 ust. 1,  art. 6, art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 8 grudnia 2022 r.na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wojta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy R. do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 19 maja 2022 r. w części odnoszącej się do punktu 5 tego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Wójt Gminy R. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania punktu 5 wniosku, o którym mowa w punkcie I wyroku, która to bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wójta Gminy R. na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 19 maja 2022 r., skierowanym do Wójta Gminy R., D. K. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198; dalej: u.d.i.p.) wniósł o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. W jaki sposób mieszkańcy gminy są informowani o możliwości oglądania transmisji, czy nagrania z sesji są zamieszczane i dostępne na stronach internetowych gminy i pod jakim linkiem?
2. Czy mieszkańcy mogą zabierać głos na sesji Rady Gminy R., jeśli tak, to czy w każdym punkcie, czy tylko w określonych punktach, w jakich?
3. Czy informacje o zebraniach komisji Rady są podawane do wiadomości publicznej, w jaki sposób i z jakim wyprzedzeniem?
4. Czy protokoły lub sprawozdania z komisji są publikowane na stronie internetowej gminy, pod jakim linkiem?
5. Udostępnienie gminnych planów kryzysowych z okresu od 1 stycznia 2017 r. do 29 marca 2022 r.
6. Czyją własnością są ujęcia wody pitnej w Gminie R. ile jest ujęć i w jakich lokalizacjach?
7. Do jakich konkretnie miejscowości na terenie Gminy R. oraz miejscowości znajdujących się w innych gminach doprowadzana jest woda z ww. ujęć?
8. W związku z informacjami opublikowanymi przez radnego Rady Gminy R. R. R. dot. dystrybucji wody oraz odbioru ścieków z Gminy Ś., w jakiej cenie Gmina R. dostarcza wodę oraz odbiera ścieki od mieszkańców Gminy Ś., na podstawie jakich dokumentów (zarządzenia wójta, uchwał Rady Gminy)?
9. Czy dopłaty do ceny wody oraz ścieków dotyczą również mieszkańców Gminy Ś., na podstawie jakich dokumentów ?,
10. Jaki koszt transportu, wynajmu lawety poniosła Gmina R. w związku z rzekomym transportem zużytego wozu strażackiego do Ukrainy, na jakiej podstawie zlecono tą usługę (kopia umowy oraz faktury), kto realizował tą usługę?
Zgodnie w wnioskiem, żądane informacje należało przesłać w formie elektronicznej na podany email wnioskodawcy.
W piśmie z dnia 2 czerwca 2022 r. Wójt Gminy R. udzielił odpowiedzi na ten wniosek w sposób następujący:
Ad. 1
Pytanie w sprawie nie stanowi informacji publicznej.
Ad. 2
Pracą Rady Gminy R. kieruje Przewodnicząca Rady, która udziela głosu w dyskusji mieszkańcom.
Ad. 3
Zawiadomienia o posiedzeniach Komisji Rady Gminy publikowane są na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy R. – [...] w zakładce informacje/zawiadomienia, niezwłocznie po otrzymaniu informacji o terminie i godzinie posiedzenia od przewodniczącego komisji lub jego zastępcy.
Ad. 4
Protokoły/sprawozdania z posiedzeń Komisji Rady Gminy R. nie są podawane do publicznej wiadomości.
Ad. 5
Na podstawie art. 5 u.d.i.p. gminne plany kryzysowe podlegają ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Ad. 6-9
Na terenie Gminy R. jednostką odpowiedzialną za sprawy związane z dostarczaniem wody jest Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R.
Ad. 10
Gmina R. nie poniosła kosztów transportu oraz wynajmu lawety.
W piśmie z dnia 3 czerwca 2022 r. (data wpływu do organu) skarżący podniósł, że gminne plany kryzysowe są dostępne dla obywateli na stronach internetowych innych samorządów i nikt nie ogranicza dostępu do tych informacji publicznych. Wskazał, że dopłaty są finansowane ze środków publicznych, tj. z budżetu Gminy. Zdaniem wnioskodawcy, organ błędnie również interpretuje pytanie nr 6-9 wniosku.
W odpowiedzi na to ostatnie pismo strony, Wójt Gminy R. w piśmie z dnia 4 lipca 2022 r. wskazał, że w zakresie pytań objętych treścią zapytania nr 1-4 i nr 10 wniosku stronie zostały udostępnione wszystkie informacje, jakie Gmina podsiada w tym zakresie. Ponadto, w nawiązaniu do pytanie nr 5 wniosku, organ poinformował stronę, że wnioskowane przez nią plany kryzysowe Gminy R. z okresu od 1 stycznia 2017 r. do 29 marca 2022 r. zostaną udostępnione do wglądu po wcześniejszym uzgodnieniu terminu wizyty w Urzędzie Gminy R. (z pracownikiem odpowiedzialnym za opracowanie tych planów).
W nawiązaniu do żądań objętych treścią pytania od 6 do 9 organ wskazał, że właścicielem ujęć wody pitnej na terenie gminy R. jest Gmina R., natomiast dystrybucja wody oraz odbiór ścieków na terenie Gminy R. zostały przekazane dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Zatem wszelkie pytania należy zatem kierować do tegoż Zakładu.
W piśmie dnia 8 lipa 2022 r. skarżący wniósł o udostępnienie wnioskowanych informacji w formie wskazanej we wniosku, tj. na podany adres email.
Podniósł, że organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności w zakresie punktu 1, 6 i 9 wniosku.
W odpowiedzi na pismo strony z dnia 8 lipca 2022 r., w piśmie z dnia 8 sierpnia 2022 r. poinformował stronę, że:
Ad. 1
Podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 2 czerwca 2022 r.
Ad. 5
Ze względu na obszerność dokumentacji planów kryzysowych Gminy R. z okresu od 1 stycznia 2017 r. do 29 marca 2022 r. brak jest możliwości ich udostępnienia zgodnie z formą żądana we wniosku. W związku z powyższym, dokumentacja będąca przedmiotem wniosku może zostać udostępniona do wglądu w siedzibie Urzędu Gminy R., we wcześniej uzgodnionym terminie. W odesłaniu do treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p. organ pouczył wnioskodawcę, że jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
Ad. 6 i 9
Urząd Gminy nie dysponuje informacjami w przedmiotowym zakresie. Wobec powyższego, wszelkie pytania w zakresie ilości ujęć wody, lokalizacji oraz dopłat do cen wody i ścieków należy kierować do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R..
W skardze z dnia 12 sierpnia 2022 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący zarzucił Wójtowi Gminy R. (dalej: Wójt Gminy, organ) bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 19 maja 2022 r. Wskazał, że przedmiotem tego wniosku była m.in. informacja publiczna w zakresie udostępnienia gminnych planów kryzysowych za okres od 1 stycznia 2017 r. do 29 marca 2022 r. Do dnia złożenia skargi, Wójt Gminy nie wydał decyzji administracyjnej odnośnie do punktu 5 żądania wniosku, ani też nie udostępnił informacji publicznej w tym zakresie.
Zdaniem skarżącego, jego prawo do uzyskania informacji publicznej w zakresie wnioskowanych gminnych planów kryzysowych za podany we wniosku okres zostało naruszone, albowiem organ zamiast udostępnić tę informację w sposób zgodny z wnioskiem nie dość że tego uczynił, to jeszcze samowolnie zmienił formę udostępnienia tej informacji na mniej dogodną dla wnioskodawcy, bo wymagającą jego osobistego stawiennictwa w urzędzie. W ocenie skarżącego, organ nie może swobodnie zmieniać sposobu udostępnienia informacji publicznej, o ile nie jest to konieczne do wykonywania prawa do informacji (co należy rozmieć w ten sposób, że w przeciwnym razie udostępnienie informacji publicznej nie byłoby możliwe).
Na tle tej argumentacji skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie pełnej wnioskowanej informacji publicznej w terminie ustawowo przewidzianym;
2) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez uniemożliwienie pozyskania informacji, polegające na bezpodstawnej zmianie formy udostępnienia informacji na taką, która jest mniej dogodna dla wnioskodawcy, bowiem wymaga osobistego stawiennictwa w Urzędzie w czasie pandemii.
Wskazując na powyższe wniósł on o:
1) stwierdzenie bezczynności organu;
2) zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;
3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie pozostaje on w bezczynności, albowiem skarżący został poinstruowany o tym, w jaki sposób objęte wnioskiem plany kryzysowe mogą zostać mu udostępnione. Wójt podkreślił, że plany kryzysowe miały zostać udostępnione skarżącemu w siedzibie Urzędu w dowolnym, wybranym przez niego dniu roboczym, po uprzednim kontakcie telefonicznym. W nawiązaniu do argumentacji skarżącego organ podniósł, że w Urzędzie są płyny do dezynfekcji rąk oraz maseczki ochronne, a kontakt wnioskodawcy z pracownikiem Urzędu ograniczałby się jedynie do wydania do wglądu żądanych dokumentów. Zdaniem organu, skarżący celowo nie skorzystał z możliwości wglądu do tych dokumentów by móc wnieść skargę na bezczynność Wójta Gminy. W ramach dalszej argumentacji organ wyraził przekonanie, że skarżący podejmuje działania, które można uznać za nadużywanie prawa do informacji publicznej, albowiem w 2021 r. złożył on 27 wniosków o dostęp do informacji publicznej, z czego zdecydowana większość obejmowała okres co najmniej dwóch lat. Zdaniem organu, postępowanie strony ukierunkowane jest na zaburzenie sprawności funkcjonowania Urzędu Gminy oraz zmierza do bezpodstawnego podważania zaufania mieszkańców do transparentności organów Gminy.
W piśmie procesowym z dnia 7 października 2022 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi, a nadto dodał, że odpowiadając na pytanie nr 8-9 organ dopuścił się poświadczenia nieprawdy, albowiem Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. nie jest stroną porozumienia z dnia 26 kwietnia 2019 r. "w sprawie stosowanych stawek dostawy wody oraz odprowadzania ścieków dla mieszkańców T. w Gminie Ś.".
Skarżący odwołał się także do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. i w nawiązaniu do żądania udostępnienia mu gminnych planów kryzysowych podniósł, że zmiana formy udostępnienia informacji publicznej nie może być podyktowana wyłącznie wygodą organu, ale może wynikać wyłącznie z faktycznej niemożliwości udostępnienia informacji publicznej w żądanej formie. Dodał, że w sprawie organ w żaden sposób nie wykazał, że w istocie nie jest możliwe udostępnienie informacji w sposób wskazany we wniosku i tym samym nie ma podstawy do umorzenia postępowania na zasadzie art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Skarżący zanegował również zasadność podniesionego przez organ w odpowiedzi na skargę zarzutu, że nadużywa on prawa do informacji publicznej. W ramach tej argumentacji skarżący m.in. wymienił sygnatury akt sądowych, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność tego organu w rozpoznaniu wniosków składanych przez skarżącego w trybie przepisów u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to zgodnie z art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy bezczynność to taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, nie została załatwiona w wymaganej przez prawo formie.
Procedurę dostępu do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej zwana jak dotychczas u.d.i.p.), kształtując prawo do informacji publicznej, a także określając zasady i tryb jej udostępniania. Określenie więc, czy w sprawie o udostępnienie informacji publicznej zachodzi bezczynność wymaga odniesienia się do przepisów u.d.i.p.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw.
Informacją publiczną będzie więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów.
Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p.
Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Załatwienie wniosku może nastąpić także poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
W sprawie nie jest sporne, że Wójt Gminy jako organ jednostki samorządu terytorialnego o ustawowo określonych kompetencjach w zakresie wykonywania władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Spór sądowy, jaki zainicjowała skarga strony na bezczynność Wójta Gminy koncentruje się wokół oceny, czy udzielona stronie przez ten organ odpowiedź na jej wniosek z dnia 19 maja 2022r. stanowi prawidłową realizację przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, organ udzielił stronie odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 2 czerwca 2022 r., uzupełnionym pismami – z dnia 4 lipca i 8 sierpnia 2022 r.
Porządkująco należy wskazać, że we wspomnianym wniosku skarżący skarżący zwrócił się do Wójta Gminy z dziesięcioma pytaniami, szczegółowo opisanymi w części historycznej rozważań Sądu. Mając na uwadze treść skargi a także treść uzupełniającego ją pisma procesowego strony z dnia 7 października 2022r. należy przyjąć, że skarżący kwestionuje stanowisko organu w zakresie odnoszącym się do odpowiedzi na pytanie nr 5 oraz nr 8-9 wniosku.
Przypomnieć w związku z tym należy, że pytanie nr 5 wniosku odnosiło się do żądania udostępnienia gminnych planów kryzysowych z okresu od 1 stycznia 2017 r. do 29 marca 2022 r., zaś dwa kolejne pytania (nr 8 i 9) dotyczyły tego, w jakiej cenie (i na podstawie jakich dokumentów) Gmina R. dostarcza wodę oraz odbiera ścieki od mieszkańców Gminy Ś. (pytanie nr 8) oraz czy dopłaty do ceny wody oraz ścieków dotyczą (i na podstawie jakich dokumentów) również mieszkańców Gminy Ś. (pytanie nr 9).
Sąd w całości podzielił stanowisko i zarzuty skarżącego w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji przez organ żądania udostępnienia gminnych planów kryzysowych z okresu od 1 stycznia 2017 r. do 29 marca 2022 r. W tym zakresie skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjść trzeba od tego, że prezentowane pierwotnie przez organ stanowisko, że gminne plany kryzysowe podlegają na podstawie art. 5 u.i.p. ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych nosiło cechy wypowiedzi bardzo ogólnej i w istocie nie wyjaśniającej w żaden sposób stanowiska organu w tym względzie. W tym miejscu wymaga odnotowania, że ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 261) określa organy właściwe w sprawach zarządzania kryzysowego oraz ich zadania i zasady działania w tej dziedzinie, a także zasady finansowania zadań zarządzania kryzysowego. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, zarządzanie kryzysowe to działalność organów administracji publicznej będąca elementem kierowania bezpieczeństwem narodowym, która polega na zapobieganiu sytuacjom kryzysowym, przygotowaniu do przejmowania nad nimi kontroli w drodze zaplanowanych działań, reagowaniu w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, usuwaniu ich skutków oraz odtwarzaniu zasobów i infrastruktury krytycznej. Z treści art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że tworzy się Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego oraz wojewódzkie, powiatowe i gminne plany zarządzania kryzysowego
Gminny plan zarządzania kryzysowego stanowi jedno z podstawowych narzędzi działania Wójta Gminy w przypadku wystąpienia zagrożenia powodującego lub mogącego spowodować sytuację kryzysową o skali wymagającej koordynacji prowadzonych działań ratowniczo-zapobiegawczych na terenie gminy.
Co ważne, plany reagowania kryzysowego nie są z mocy prawa dokumentami o charakterze niejawnym, jednak co do danego dokumentu jego wytwórca może podjąć decyzję o nadaniu klauzuli niejawności. Przyjąć zatem należy, że do planów reagowania kryzysowego mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, o ile dany plan nie został opatrzony klauzulą niejawności (por. odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji na zapytanie nr 7307 w sprawie udostępniania mieszkańcom i organizacjom pozarządowym planów antykryzysowych przez samorządy – http://orka2.sejm. gov.pl).
Wobec zmiany stanowiska organu w sprawie jeszcze przed wniesieniem przez stronę skargi uznać należy, że ostatecznie Wójt Gminy wycofał się ze swojego pierwotnego stanowiska co do istniejących przeszkód udostępnienia stronie żądanych przez nią gminnych planów kryzowych i uznał, że objęte wnioskiem plany mogą zostać udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz w innej formie aniżeli zastrzeżona we wniosku. W nawiązaniu do tej ostatniej uwagi należy zwrócić uwagę, że wnioskodawca wskazał formę elektroniczną udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 19 maja 2022 r, tj. na podany we wniosku adres email. W tym kontekście zasadnie zawraca uwagę skarżący, że zaproponowany mu przez organ sposób zapoznania się z gminnymi planami kryzysowymi tj. "do wglądu" nie odpowiada formie preferowanej we wniosku.
Co wymaga wyraźnego zaakcentowania w sprawie, regulacja art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nakłada na podmioty udostępniające informacje publiczne obowiązek zastosowania sposobu i formy jej udzielenia zgodnie z żądaniem podmiotu zainteresowanego zawartym we wniosku. W przepisach art. 14 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca dopuścił odstępstwo od zasady sformułowanej w art. 14 ust. 1 u.d.i.p., którego zastosowanie uzasadniać będzie brak po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej możliwości technicznych pozwalających na udostępnienie danej informacji w sposób określony we wniosku.
W nawiązaniu do okoliczności faktycznych sprawy należy wskazać, że pismami z dnia 4 lipca i 8 sierpnia 2022 r. organ poinformował stronę o zmianie formy udostępnienia informacji publicznej w postaci gminnych planów kryzowych z okresu od 1 stycznia 2017 r. do 29 marca 2022 r. i wskazał, że dokumentacja ta jest dostępna do wglądu w siedzibie Urzędu Gminy, po uprzednim telefonicznym uzgodnieniu terminu z pracownikiem Urzędu. Jak wynika z treści tych pism, zmianę formy udostępnienia informacji publicznej organ tłumaczył obszernością dokumentacji, która miała zostać udostępniona. Kwestią o zasadniczym znaczeniu w tym przypadku jest odpowiedź na pytanie, czy podana przez organ przyczyna zmiany formy udostępnienia informacji publicznej odpowiada normie z art. 14 ust. 1 in fine i ust. 2 u.d.i.p. W ocenie Sądu, samo ogólnikowe powołanie się przez organ na obszerność dokumentacji, która ma zostać udostępniona nie jest tożsame z brakiem możliwości technicznych pozwalających na jej udostępnienie w sposób określony we wniosku. Co trzeba wyraźnie podkreślić, w pismach z dnia 4 lipca i 8 sierpnia 2022 r. organ powołuje się jedynie na obszerność żądanej przez stronę dokumentacji związanej z udostępnieniem gminnych planów kryzysowych. Nie wskazuje przy tym na niemożliwość czy trudności w wysłaniu żądanej przez stronę dokumentacji w formie elektronicznej, w tym także w formacie ZIP. Z treści pism organu nie wynika nadto, by taka próba została przez organ podjęta, lecz zakończyła się niepowodzeniem. Z tych powodów, jakkolwiek organ w sposób formalny dopełnił obowiązku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., tj. poinformował, że żądanie nr 5 wniosku nie zostanie udostępnione zgodnie z wnioskiem, podał tego przyczynę oraz wskazał w jakiej formie żądana informacja może być udostępniona niezwłocznie, to jednak podana przez niego przyczyna odstąpienia od realizacji żądania wniosku w formie preferowanej przez wnioskodawcę nie została dostatecznie wykazana w świetle unormowania z art. 14 ust.1 u.d.i.p. Wobec tych faktów, nie udostępniając stronie żądanej przez nią informacji w zakresie gminnych planów kryzowych zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym braku opublikowania tych planów na stronie BIP organ popadł w zwłokę w realizacji wniosku strony w zakresie punktu 5, co skutkowało zasadnością podniesionego w skardze zarzutu bezczynności w udostępnieniu dokumentów objętych żądaniem z punktu 5 wniosku.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 19 maja 2022 r. w części odnoszącej się do punktu 5 tegoż wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zdaniem Sądu, stwierdzona w tym zakresie bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Ostatecznie organ chciał udostępnić stronie żądane przez nią gminne plany kryzysowe, choć nie w formie wskazywanej przez stronę. Odstępując od ujawnienia stronie gminnych planów kryzysowych w formie emailowej organ, pomimo wyartykułowanych zastrzeżeń, formalnie dopełnił obowiązku informacyjnego z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. O rażącym naruszeniu prawa można mówić zaś przede wszystkim wtedy jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków.
Odnosząc się końcowo do podniesionego w odpowiedzi na skargę zarzutu organu, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej należy wskazać, że w pismach z dnia – 2 czerwca, 4 lipca i 8 sierpnia 2022 r. organ nie powoływał się na nadużycie przez skarżącego prawa do informacji publicznej, a ocenie Sądu nie podlega argumentacja organu zawarta jedynie w odpowiedzi na skargę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 142/22).
Sąd nie podzielił natomiast zasadności stanowiska skarżącego w zakresie zarzucanej organowi bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na pytanie nr 8 i 9. W ocenie Sądu, odpowiedź, jaką otrzymała strona w tym zakresie należy uznać za zwalniającą organ od zarzutu bezczynności. Wprawdzie organ nie udzielił stronie odpowiedzi zgodnej z jej oczekiwaniami, niemniej poinformował stronę, że informacjami w tym zakresie dysponuje Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. i do tego podmiotu powinna strona kierować wszelkie pytania w zakresie ilości ujęć wody, lokalizacji oraz dopłat do ceny wody i ścieków. W ocenie Sądu, nie można twierdzić jak to zarzuca skarżący, że organ "okłamał" stronę w tej kwestii albowiem stroną porozumienia jest Zakład Gospodarki Komunalnej w Ś. spółka z o.o. z/s w L. (powstała w miejsce zlikwidowanego samorządowego Zakładu Budżetowego – Zakładu Gospodarki Komunalnej w Ś.) a nie Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Skarżący myli Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. z Zakładem Gospodarki Komunalnej w Ś. sp. z o. o. W ocenie Sądu, brak jest również podstaw do kwestionowania stanowiska organu, że to Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. jest dysponentem informacji, o jakie skarżący wnosił w punktach 8 i 9 wniosku.
O kosztach postępowania (punkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota 100 zł odpowiada wysokości wpisu sądowego, jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI